رقم و واریته
بذر در پسته حاصل گرده افشانی آزاد است
سه اصطلاح
رقم،
واریته و
ژنوتیپ
در بین باغداران و کارشناسان برای شناسایی پسته ها بسیار رواج دارد
دو اصطلاح رقم و واریته در تقسیم بندی باغبانی و گیاه شناسی اندکی با یکدیگر تفاوت دارد
هر خانواده با تیره گیاهی در تقسیم بندی گیاه شناسی (سستماتیک) دارای یک یا چند جنس است و
هر جنس نیز ممکن است دارای یک یا چند گونه باشد
گونه های گیاهی نیز ممکن است شامل یک یا چند زرگونه باشد.
برخی از گیاه شناسان زیرگونه را همان واریته می نامند و برخی آن را به عنوان گروهی با رتبه ای عالی تر از واریته اما پایین تر ازگونه به کار می برند.
از نظر باغبانی رقم یا کولتیوار همان واریته کشت شده است بنابراین از نظر کاربردی تفاوتی بین رقم وواریته وجود ندارد.
بذر در پسته حاصل گرده افشانی آزاد است و بنابراین هتروزیگوتی در آن بسیار بالا است
اگر نهال های بذری پیوند نشوند بعد از اینکه در یک دوره طولانی به باردهی رسیدند چه درخت نر باشند و
چه ماده از نظر ژنتیکی و مورفولوژیکی شباهی به والد مادری ندارند و یک ژنوتیپ جدید است
تعاریف ارقام و واریته فقط در مورد ارقام ماده صدق می کند
بر خلاف ارقام ماده که در آنها دو واریته و ژنوتیپ تقریبا شناخته شده است در مورد درختان نر (گرده دهنده) موشوع بسیار متفاوت است.
یکی از اشتباهات بسیاری از دست اندرکاران پسته این است
که درختان نر را با توجه به زمان گلدهی (دیرگل وزودگل و متوسط گل) به ارقام ماده ای که با آنها همزمانی گلدهی دارند نسبت می دهند
به عنوان مثال هر درخت نر دیرگل را در برخی از مناطق خراسان درخت نر اکبری می دانند
در حالی که می انیم حتی اگر بذر رقم اکبری کاشته شود و
نهال پذیری حاصل درخت نر باشد باز هم نمی توان آن را از نظر ژنتیکی مشابه والد مادری نامید.
در یک مطالعه انجام شده در ایستگاه تحقیقات پسته خراسان
از مجموع یکصد نهال بذری، 5/47 درصد ژنوتیپ ها نر و 5/52 درصدماده شدند.
بنابراین این تصور رایج که نهال های بذری و غیرپیوندی به طو کامل به ژنوتیپ های نر و گرده دهنده تبدیل می شوند بی اساس است.
ایران پسته 