دسته‌بندی
فرآوری پسته پسته تولید پسته

پسته خشک

پسته خشک پسته ای است،

که پوست سبز رویی آن در پایانه فرآوری برداشته شده،

شستشو و سپس خشک شده باشد،

به گونه ای که حداکثر 5 درصد رطوبت داشته باشد.

خشک کردن پسته ها را می توان به دو صورت انجام داد:

1ـ خشک کردن در آفتاب:

پسته ها را برحسب رقم، خندان و ناخندان بودن به طور جداگانه بر روی محوطه هایی که به همین منظور ساخته می شود و

رد اصطلاح محلی میدان گفته می شود پهن کرده و در زیر نور آفتاب آن را خشک می کنند.

در این روش بایستی دقت شود که پسته ها به صورت یک لایه روی زمین ریخته شوند و

از انباشته شدن روی یکدیگر جلوگیری به عمل آید.

معمولاً مدت زمان خشک شدن بستگی به شدت تابش آفتاب و درجه حرارت محل داشته و به طور متوسط 3 روز می باشد و

در این مدت هر چند وقت یک بار بایستی پسته ها را زیر و رو کرد تا همه محصول به طور یکنواخت خشک گردد.

جدول – درجه بندی پسته طبیعی خندان خام با بسته بندی کوچک براساس بیشینه نواقص

نواقص برحسب درصد دانه ای درجه عالی درجه ممتاز درجه مرغوب درجه معمولی
ناخندان و پوک 5/0 1 2 4
پوک 0 1/0 3/0 5/0
گوی 5/0 75/0 1 25/1
بدرنگی 5/0 1 2 3
بدشکل و ته خندان* 5/0 1 2 3
کم خندان 5 8 12 15
مجموع نواقص پوست غیر از کم خندان 5/1 3 6 11
مخلوط رقم 1 2 3 4
مخلوط اندازه 4/1 6/1 2 2/2

* پسته ته خندان پسته ای است که از قسمت ته که دارای سطح بیشتر است، خندان شده باشد.

2ـ استفاده از خشک کن:

در این روش با استفاده از خشک کن های مداوم یا متناوب طی یک یا دو مرحله رطوبت محصول به حد استاندارد (5 درصد) رسانده می شود.

با استفاده از دمای 35 تا 36.6 درجه سانتی گراد می توان پسته با رطوبت 22 تا 35 درصد را در عرض مدت 12 ساعت و

پسته های با رطوبت بالای 45 درصد را در مدت 18 ساعت خشک نمود و رطوبت آن را به 5 درصد رساند.

توصیه می شود

محصول در حرارت 60 تا 70 درجه سانتی گراد بین 6 تا 4 ساعت خشک گردد.

در این مرحله نیز باید دقت شود ارقام مختلف پسته با یکدیگر مخلوط نشود.

مزیت این روش این است که اولاً از آلوده شدن پسته به خاک و خاشاک و سایر مواد خارجی جلوگیری می شود و

همچنین بارش باران در زمان خشک کردن مشکلی ایجاد نمی کند و

زمان خشک شدن محصول نیز کوتاه تر می باشد.

پسته طبیعی خندان،

به پسته خشکی گفته می شود که مغز پسته به خوبی رشد کرده و پوست سخت آن بدون دخالت هیچ گونه عوامل غیرطبیعی، باز شده باشد.

جدول – اندازه پسته

تعداد دانه در 5/283 گرم(10انس) تعداد دانه در 100 گرم نام طبقه
کمتر از 180 کمتر از 63 زیر 18
بیش از 180 و کمتر یا برابر 200 64 تا 70 18ـ20
بیش از 200 و کمتر یا برابر 220 71 تا 77 20ـ22
بیش از 220 و کمتر یا برابر 240 78 تا 84 22-24
بیش از 240 و کمتر یا برابر 260 85 تا 91 24-26
بیش از 260 و کمتر یا برابر 280 92 تا 98 26-28
بیش از 280 و کمتر یا برابر 300 99 تا 105 28-30
بیش از 300 و کمتر یا برابر 320 106 تا 112 30-32
بیش از 320 و کمتر یا برابر 340 113 تا 119 32-34
بیش از 340 بیش از 119 بیش از 34
دسته‌بندی
کشاورزی پسته پسته پسته اوحدی پسته ایران ایران پسته تولید پسته

پسته رقم اوحدی

شناسایی شده توسط مهدی اوحدی در رفسنجان

امروزه این رقم به عنوان معروفترین پسته ایران شناخته می شود و حدود 60 تا 70 درصد سطح زیر کشت پسته را به خود اختصاص داده است

این رقم در سالهای 1320 تا 1330 در روستای فتح آباد از توابع رفسنجان توسط مهدی اوحدی شناسایی و انتخاب گردید.

رقم اوحدی از نخستین ارقامی است که حدود 3 دهه پیش به خراسان برده شده است

از مجموع پنجاه هزار هکتار پسته کاری در خراسان 10000 هکتار متعلق به رقم اوحدی است و

از این میزان بیشترش در شهرستان های بردسکن، خلیل اباد و گناباد وجود دارد.

ریخت شناسی

قدرت رشد درخت متوسط و عادت رشد آن گسترده است

غالبیت انتهایی در آن قوی و توانایی تولید شاخه جانبی در آن محدود است

اکثر برگها سه برگچه ای و اندازه برگچه انتهایی بزرگتر از برگچه های جانبی است

اندازه جوانه گل کوچک است تراکم خوشه پایین و رنگ پوست سبز میوه آن ارغوانی قرمز است.

گلدهی و میوه دهی

این رقم از ارقام زودگل تا متوسط گل به حساب می آید.

گلدهی در این رقم  در سالهای مختلف به طور متوسط از 3 فروردین شروع و

تا 10 فروردین ادامه دارد رشد مغز از هفتم تیرماه شروع میشود و

میوه ها در اواسط شهریور قابل برداشت هستند با وجود اینکه در هر خوشه 20 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است

به دلیل طویل بودن محور خوشه تراکم پسته در خوشه کم است و

نزدیک به 10 درصد میوه ها پاک بودند وزن یک دانه پسته نزدیک به 2.7 گرم و 38 درصد آن را پوست سبز تشکیل می دهد.

انس آن برابر 28 است از هر 100 گرم پسته خشک 57 گرم مغز حاصل می شود

بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند و درجه خندانی متوسط و بیشتر از نوع پشتی- شکمی می باشد.

در شرایط شور (EC اب آبیاری- 8 دسی زیمنس برمتر ) از هر درخت اوحدی در آستانه باردهی (نه سال پس از پیوند) 3 کیلوگرم و در هر هکتار 1200 کیلوگرم برداشت شده است.

نیازهای اکولوژیکی

این رقم در مناطق مختلف و با شرایط اقلیمی متفاوت همچون مناطق با تابستان بسیار گرم و خشک و برعکس نواحی که تابستان ها معتدل تر دارد کاشت شده است

نتایج بدست آمده گویای این واقعیت است که به دلیل اینکه تاج درخت متراکم نیست و

سطح برگ کوچک است

بخش زیادی از تنه و میوه در معرض افتاب شدید و وزش بادهای شدید قرار می گیرد و

در نتیجه درصد پوکی افتاب سوختگی میوه و تنه افزایش می یابد

در هیچ کدام از مناطق علائمی که نشان دهنده عدم تامین نیاز سرمایی باشد مشاهده نشده است.

پیشنهاد می شود

در ارتباط با رقم اوحدی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است:

الف- باردهی متوسط  

ب- سال اوری متوسط   

ج- حساس به شوری   

د- حساس به پسیل

با توجه به جمیع جهات و از آنجایی که شوری در آینده مهمترین عامل محدود کننده است و

این رقم در برابر شوری متحمل نیست بنابراین ترجیحا بهتر است

در احداث باغ های جدید از آن استفاده نشود.

دسته‌بندی
کشاورزی پسته پسته پسته احمدآقایی تولید پسته

رقم احمدآقایی

این رقم برای نخستین بار توسط احمدآقا فروتن در احمدیه نوق از توابع شهرستان رفسنجان شناسایی شد

در حال حاضر یکی از بهترین ارقام پسته کشور به شمار می رود و

اخیرا مورد توجه بسیاری از باغداران واقع شده است.

ریخت شناسی

احمدآقایی جز ارقام کم تا متوسط رشد است

غالبیت انتهایی قوی و عادت رشد درخت گسترده می باشد

برگ ها در این رقم کوچک و حدودآ 60 درصد برگ ها سه برگچه ای هستند

شکل برگچه انتهایی تخم مرغی و بزگتر از برگ های جانبی است.

اندازه جوانه گ متوسط است شکل میوه بادامی و رنگ پوست آن سفید و زرد می باشد.(بیشتر بازار پسندی به دلیل مفید بودن رنگ پوست استخوانی آن است)

گلدهی و میوه دهی

این رقم از ارقام زود گل محسوب می شود و

گلدهی در این رقم در سالهای مختلف به طور متوسط از 4 فروردین شروع و تا 12 فروردین ادامه دارد

رشد مغز از 10 تیرماه شروع می شود و

میوه در اواسط شهریور قابل برداشت می باشند

تراکم پسته در خوشه متوسط و تقریبا در هر خوشه 18 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است

که از نظر تعداد دانه در خوشه در ردیف بهترین ارقام خراسان به شمار می آید.

به طور متوسط 14 درصد از میوه ها پوک بوده اند وزن یک دانه پسته تر 30 گرم پسته خشک 54 گرم مغز حاصل می شود و

بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند (شرافتی، جوانشاه و همکاران، 1389).

میوه در اواسط شهریور قابل برداشت می باشند

تراکم پسته در خوشه متوسط و تقریبا در هر خوشه 18 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است

که از نظر تعداد دانه در خوشه در ردیف بهترین ارقام به شمار می آید.

به طور متوسط 14 درصد از میوه ها پوک بوده اند وزن یک دانه پسته تر 30 گرم پسته خشک 54 گرم مغز حاصل می شود و

بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند (شرافتی، جوانشاه و همکاران، 1389).

مقدار پروتئین مغز بین 16-15 درصد و چربی آن 59-58 درصد است.

سال آوری در این رقم شدید است و چنانچه مدیریت در سال on ضعیف باشد سال off تقریبا روی درخت میوه وجود نخواهد داشت.

در شرایط شور (EC آب آبیاری= 8 دسی زیمنس برمتر) از هر درخت احمدآقایی در استانه باردهی (نه سال پس از پیوند) و در سال بار 7 کیلوگرم ودر هر هکتار 2800 کیلوگرم برداشت شده است.

نیازهای اکولوژیکی

اطلاعات زیادی در این مورد موجود نیست

اما در شرایط اقلیمی منطقه فیض آباد عملکرد مناسبی داشته است.

شایان ذکر  است در سال هایی که تنش دمایی در تابستان زیاد بود بخش ناچیزی از میوه دچار عارضه آفتاب سوختگی شده بودند

بنابراین اینگونه به نظر می رسد که نسبت به بسیاری از ارقام دیگر طیف گسترده تری از شرایط اقلیمی را تحمل می نماید.

عکس العمل به شوری

اگرچه در خراسان سطح زیر کشت آن پایین است

اماکاشت آن در شرایط اب و خاک با شوری کم و زیاد انجام شده است و

علائم خاص و برجسته ای از اثرات شوری روی درخت مشاهده نگردیده است

البته اظهار نظر قطعی در این مورد نیاز به مطالعه تخصصی بیشتر دارد.

پسته احمداقایی رفسنجان

اصول کاشت و پرورش

چون از نظر غذایی رقم پرتوقعی است

بنابراین باید سعی شود در خاک های حاصلخیز کاشته شود بهترین فاصله کاشت برای این رقم 6 متر بین ردیف و 4 متر روی ردیف است.

به دلیل ضعیف بودن درجه اتصال میوه به خوشه در زمان رسیدن کاشت آن در مناطقی که در شهریور احتمال وزش بادهای شدید وجود دارد توصیه نمی شود.

توجیه اقتصادی کاشت این رقم

در ارتباط با رقم احمدآقایی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است.

1- باردهی خوب در سال بار از هر درخت 15 ساله به طور متوسط 20 کیلوپسته تر قابل برداشت است

با احتساب 400 درخت در هکتار عملکرد حدود 8 تن در هکتار دور از دسترس نیست.

2- سال آوری شدید

3- دارای قیمت بسیار منساب سفیدی پوست استخوانی و رنگ قرمز سطح مغز در قسمت خندانی میوه موجب گردیده است

که از بازار پسندی بالایی برخوردار باشد این رقم به همراه رقم اکبری همیشه بالاترین قیمت در بازار را داشته است.

دسته‌بندی
کشاورزی پسته پسته پسته کله قوچی تولید پسته

پسته رقم کله قوچی

این رقم که از ارقام معروف و تجاری کشور است

برای اولین بار توسط فردی به نام حاج علی شریفی در روستای دهنو از توابع رفسنجان شناسایی و انتخاب گردید.

بیشتر معروفیت این رقم به دلیل درشتی میوه آن است

در خراسان حدود 7000 هکتار کله قوچی کاشت شده است

عملکرد این رقم در بعضی مناطق همانند بخش های شمالی سبزوار رضایت بخش بوده است

اما در منطقه فیض آباد از ارقام ناسازگار شناخته شده و باغداران رضایت چندانی از آن ندارند.

ریخت شناسی

رقم کله قوچی از ارقام کم رشد است

عادت رشد آن گسترده است

برگ ها در این رقم کوچک و درصد بیشتری از برگ ها در این رقم پنج برگچه ای می باشد

شکل برگچه انتهایی تخم مرغی و نوکار است و اندازه آن بزرگتر از برگچه های جانبی است

میوه از نوع فندقی و درشت است

در سال های اول بعد از پیوند غالبیت انتهایی در آن شدید است و

در نتیجه رشد رویشی شاخه سال جاری ارتفاع درخت افزایش می یابد

اندازه جوانه گل بزرگ و دارای شاخه های قطور است.

گلدهی و میوه دهی

این رقم از زودگل ترین ارقام شناخته شده است.

تقریبا از اواخر اسفند جوانه های گل متورم می شود

گلدهی به طور متوسط از 7 فروردین اغاز و در 12 فروردین پایان می یابد.

رشد سریع مغز از دهه اول تیرماه شروع می شود برداشت ازاواخر شهریور امکان پذیر است.

یکی از دلایل اصلی توسعه این رقم در کشور درشتی میوه آن است

چنانکه وزن آن از سایر ارقام تجاری و شناخته شده بیشتر است

در این رقم به علت درشتی میوه ها به طور متوسط در هر خوشه تعداد 18 دانه وجود دارد وزن یک دانه پسته تر حدود 3.9 گرم و وزن یک دانه خشک آن نیز 1.45 گرم است.

انس در این رقم 20 است.

مغز نیز 56 درصد وزن خشک را تشکیل می دهد نسبت پوست سبز به وزن تر میوه حدود 40 درصد است

درصد پوک آن نیز در حدود 7 درصد است

درصد ناخندانی آن 87 درصد است

که از بسیاری از دیگر ارقام تجاری بیشتر است .

مقدار پروتئین مغز 20.2 درصد و درصد چربی 49.4 است

سال آوری در این رقم نسبتا پایین است.

در شرایط شور (EC اب آبیاری= 8 دسی زیمنس بر متر) از هر درخت برگ سیاه در آستانه باردهی (نه سال پس از پیوند) 3.5 کیلوگرم و در هر هکتار 1400 کیلوگرم برداشت شده است.

نیازهای اکولوژیکی

در بین ارقام مورد مطالعه کمترین نیاز سرمایی متعلق به این رقم است و

با حدود 600 ساعت تامین می گردد

در سال 1384 که سرمای دیررس بهاره از 17 تا 19 فرودین (8- درجه سانتیگراد) به بخش های وسیعی از درختان میوه کشور و به خصوص پسته استان خراسان خسارت وارد نمود

به درختان رقم کله قوچی که میوه آنها در مرحله ارزانی بود نیز خسارت سنگینی وارد شد

کاشت این رقم در مناطقی که احتمال وقوع سرمای بهاره زیاد است

با ریسک بالایی همراه است

در اثر سرما و یخبندان شدید زمستان 1386 (27- درجه سانتیگراد) تنه در درختان کله قوچی ترک برداشت

دردرجه حرارت های بالاتر از 43 درجه سانتیگراد احتمال آفتاب سوختگی میوه وجود دارد.

 عکس العمل به شوری

کله قوچی در بین ارقام معروف و تجاری کشور به شوری حساس است و

در اثر شوری های بالا برگ ها ریز شده و مبتلا به سوختگی حاشیه برگ می شود

زمانی که به عنوان پایه مورد استفاده قرار گیرد توانایی بالایی در جذب عناصرمس، آهن و منگنز نشان می دهد.

اصول کاشت و پرورش

همانطور که قبلا اشاره شد این رقم از رشد متوسطی برخوردار است

مناسبترین فاصله کاشت برای این رقم 6 متر بین ردیف و 4 متر روی ردیف است.

در مناطق با زمستان های نه چندان سرد قابل کشت است

در مناطقی که حداکثر درجه حرارت تابستان به حدود 40 درجه سانتیگراد برسد آفتاب سوختگی قابل توجه نخواهد بود و

درصد پوکی نیز در حد قابل قبولی خواهد بود

نظر به اینکه از ارقام خیلی زودگل است بنابراین باید نسبت درختان نر به ماده بیشتر از ارقام متوسط گل و حدود 1 به 20 در نظرگرفته شود.

توجیه اقتصادی کاشت این رقم

در ارتباط با رقم کله قوچی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است.

الف- حساس به شوری

ب- باردهی کم

ج- حساس به پسیل

د- دارای قیمت مناسب

با توجه به موارد الف و ب و ج تا حد امکان باید از کاشت این رقم در بسیاری از مناطق خراسان جلوگیری شود.

دسته‌بندی
پسته پسته ایران تولید پسته

نامگذاری ارقام پسته

ارقام پسته را بر اساس شکل آنها به دو دسته کلی

بادامی و

فندقی

تقسیم می کنند.

ارقامی که نسبت طول به عرض آنها بیشتر از 1.5 باشد به نام بادامی و

ارقامی که نسبت طول به عرض آنها کمتر از 1.5 باشد به نام فندقی

شناخته می شوند.

نامگذاری ارقام پسته

به طور کلی نامگذاری ارقام پسته برگرفته از موارد زیر است:

  1. نام منطقه ای که آن رقم برای اولین بار در آن جا شناسایی شده است مانند بادامی زرند، بادامی سفید فیض آباد و سفید پسته نوق
  2. بر اساس رنگ پسته، مانند پسته قرمز فیض آباد و برگ سیاه
  3. بر اساس شباهتی که به اعضا بدن انسان و حیوان دارد مانند کله قوچی، کله بزی و شستی
  4. برگرفته از نام اشخاصی که آن رقم را شناسایی و یا اصلاح کرده اند مانند پسته اوحدی (مهدی اوحدی)، پسته اکبری (علی اکبری) احمدآقایی و رقم پسته جولی که به نام رئیس ایستگاه تحقیقاتی چیکو در کالیفرنیا نامگذاری شده است.
  5. بر اساس شباهت به اشیا مانند پسته خنجری.
دسته‌بندی
پسته پسته آمریکا پسته ایران تولید پسته

ارقام پسته در کشورهای مهم تولیدکننده

انواع پسته اآمریکا

انواع پسته ترکیه

مهمترین کشورهای پسته خیز عبارتند از

آمریکا،

ترکیه و

سوریه

که با ایران

مجموعا بیش از 80 درصد سطح زیر کشت پسته را به خود اختصاص داده اند

شایان ذکر است که

پسته در کشورهای افغانستان،

ترکمنستان،

ازبکستان،

شیلی،

ایتالیا،

اسپانیا،

یونان و …

نیز در سطح محدود کشت می شود.

ارقام پسته در کشورهای مهم تولیدکننده

کار تحقیقاتی و کشت پسته در آمریکا از سال 1929 از توده های بذری که از رفسنجان به آمریکا منتقل گردید آغاز شد

در اثر گرده افشانی آزاد درختانی پیدا شدند که به سبب برتری خصوصیات کیفی یکی از آنها در سال 1952 به نام پسته کرمان ثبت و به عنوان بهترین رقم ماده در پسته کاری آمریکا معرفی شد.

در این کشور رقم دگری به نام لاسن وجود دارد که بیشتر مورد توجه بازار مصرف اروپا قرار گرفته است.

در سال 1980 از هسته بذری که از منطقه پسته کاری دامغان به دانشکده دیویس در کالیفرنیا برده شد بود نهالی با تلقیح آزاد به دست آمد

که به افتخار رئیس ایستگاه تحقیقاتی چیکو به نام جولی نامگذاری شد

بر خلاف تنوع ارقام ماده پسته در کالیفرنیا صنعت پسته کاری در این منطقه فقط متکی به یک رقم نر به نام پیترز است.

کشور مهم دیگر در تولید پسته ترکیه است

اگرچه به سبب محدودیت شرایط اکولوژی کاشت پسته های متعلق به گونه P.vera فقط در مناطق محدودی از ترکیه امکان پذیر است

تقریبا تمام درختان پسته در این کشور به صورت دیم است و آبیاری نمی شوند.

در ترکیه هشت رقم بومی وجود دارد

که چهار رقم

کرمزی،

سیرت،

اوزون و

حَلبی

از اهمیت بیشتری برخوردار است

میزان چربی در سه واریته اول حدود 57 درصد و در رقم مرکزی حدود 59 درصد است

درصد پروتئین نیز در این سه واریته حدود 5/23 درصد و در رقم مرکزی 77/24 درصد است

پنج واریته اوحدی، واحدی، ممتاز، سفیدی و بیلگن غیربومی نیز در ترکیه کشت می شود

که سه واریته اول بومی ا یران هستند

به طور کلی در این کشور درصد چربی و پروتئین در ارقام غیربومی نسبت به ارقام بومی کمتر است.

متوسط عملکرد در ترکیه و در واریته های مختلف بسیار پایین است و

هر درخت به طور متوسط 16/1 کیلوگرم میوه خشک تولید می کند.

شایان ذکر است که در ترکیه بیشاز 45 میلیون درخت پسته وجود دارد.

در سوریه حدود 20 رقم پسته ماده کشت می شود

سه واریته

آشوری،

رد المی و

وایت بَتوری

حدود نودو پنج درصد از پسته های این کشور را به خود اختصاص داده اند

واریته آشوری حدود 85 درصد و واریته رد اولمی نزدیک به 5 درصد از پسته کاری این کشور را به خود اختصاص داده اند

واریته آشوری بسیار مناسب برای تازه خوری بوده و حدود 99 درصد از میوه های آن خندان می باشند

38 درصد از وزن تر میوه را پوست سبز و 5/7 درصد میوه ها پوک بودند وزن تر یک دانه پسته در این رقم 6/3 گرم و وزن خشک آن 4/1 گرم بود.

دسته‌بندی
پسته پسته ایران تولید پسته

کلکسیون ارقام پسته

بیشترین تنوع ژنتیکی پسته در ایران است

کلکسیون ارقام پسته رفسنجان (موسسه تحقیقات پسته) با 60 رقم ماده و 40 ژنوتیپ نر بزرگترین مجموعه است.

ذخایر ژنتیکی ارقام و گونه های گیاهی در هر کشوری یکی از منابع مهم توسعه آن کشور است

بر اساس مطالعات صورت گرفته به دلایل متعهد از جمله آتش سوری، سیل، تصرف و بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی کاشت ارقا بر بازده و کنار گذاشتم ارقام کم بازده و … در مجموع موجب می شود که

به تدریج نسل برخی از ارقام و گونه های گیاهی از بین برود از چند دهه گذشته پروژه های ملی و بین المللی در سراسر دنیا به منظور حفظ منابع مهم ژنتیکی به اجرا درآمدهاست و

همه ساله هزینه های زیادی بابت تکمیل و نگهداری آنه صرف می شود.

از آنجا که پسته یک محصول بومی ایران، آسیای میانه، سوریه، ترکیه و افغانستان می باشد و

بر پایه مطالعات متعدد علمی بیشترین تنوع ژنتیکی پسته در ایران است

بنابراین شناسایی جمع آوری، حفظ و نگهداری آنها یکی از مهمترین برنامه ها و الویت های تحقیقاتی پسته بوده است و

بر این اساس در چند نقطه کشور از جمله کرمان، دامغان و خراسان (ایستگاه تحقیقات پسته فیض آباد) پروژه شناسایی انتقال و نگهداری ارقام و ژنوتیپ های پسته از حدود 3 دهه گذشته آغاز شده است.

در حال حاضر کلکسیون ارقام پسته رفسنجان (موسسه تحقیقات پسته)

با 60 رقم ماده و 40 ژنوتیپ نر بزرگترین مجموعه است.

برنامه ایجاد کلکسیون ایستگاه تحقیقت پسته فیض آباد از سال 1379 آغاز شد و

کار انتقال ارقام بومی و غیربومی از سراسر کشور تا سال 1382 به پایان رسید.


کلکسیون ارقام پسته

اکنون 17 رقم پسته به نام های:

پسته بادامی سفید فیض آباد،

پسته قرمز،

برگ سیاه،

دانشمندی،

پسته گرمه،

اکبری،

کله قوچی،

اوحدی،

فندقی،

احمدآقایی،

علم بادامی زرند،

فندقی 48،

شاه پسند،

عباسعلی،

خنجری و

ممتاز و

10 ژنوتیپ چدید در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادی پیوند زده شده است و

تاکنون در قالب پروژه های مختلف تحقیقاتی مطالعات متعددی در مورد آنها انجام شده است.

شایان ذکر است که علاوه بر ارقاع و ژنوتیپ ها چندین فتوتیپ متعلق به ارقام بادامی سفید فیض آیاد و پسته قرمز (ارقام بومی منطقه فیض آباد) در این کلکسیون وجود دارد

علاوه بر این

مجموعه با ارزشی از ژنوتیپ های نر (گرده دهنده)

شامل ژنوتیپ های

زودگل،

متوسط گل و

دیرگل و

سه گونه P.Palastinea, P. mutica, P.atlantica, P.Integrima در این کلکسیون نگهداری می شود.

دسته‌بندی
پسته پسته ایران تولید پسته

سطح زیر کشت و پراکندگی ارقام پسته

بر اساس آخرین آمار منتشر شده از طرف سازمان خواربار و کشاورزی (FAO) در سال 2009 میلادی سطح زیرکشت بارور پسته در دنیا 660 هزار هکتار بوده است.

ایران با دارا بودن 450 هزار هکتار سطح زیر کشت حدود 72 درصد این سطح را به خود اختصاص داده است.

پس از ایران کشورهای آمریکا با 61 هزار هکتار ترکبه با 43 هزار هکتار، سوریه با 42 هزار هکتار و چین با 25 هزار هکتار سطح زیر کشت باغ های بارور پسته از دیگر کشورهای عمده پسته خیز دنیا محسوب می شوند.

حدود 97 درصد از سطح زیر کشت پسته در ایران در دوازده استان:

کرمان ، خراسان رضوی، یزد، سمنان، فارس، خراسان جنوبی، مرکزی، سیستان، قم، اصفهان، قزوین و تهران واقع شده است

اما مجموعآ در 21 استان کشور پسته کشت شده است.

سطح زیر کشت و پراکندگی ارقام پسته

بر طبق آمار منتشر شده حدود 50 هزار باغ پسته در خراسان رضوی وجود دارد

که به ترتیب در شهرستان های مهولات (فیض آباد) بردسکن، گناباد، خلیل آباد، نیشابور و سبزوار قرا ردارند.

بر اساس پژوهش های انجام شده مشخص شده است که

ارقام اوحدی،

فندقی،

کله قوچی،

اکبری، بادامی ،

پسته گرمه،

پسته قرمز،

احمدآقایی،

ممتاز و عباسعلی

از مهمترین و معروفترین ارقام موجو در باغ های پسته خراسان رضوی است.

بر اساس آمار منتشر شده توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در سال 2007 میلادی میزان تولید پسته در جهان 517 هزار تن بوده است و

ایران با تولید حدود 230 هزار تن (معادل 44 درصد) بالاترین میزان تولید پسته را در جهان دارا بوده است

پس از ایران کشورهای آمریکا با 108 هزار تن ترکیه با 73 هزار تن سوریه با 52 هزار تن، چیت با 38 هزار تن کشورهای مهم تولید کننده پسته بوده اند.

دسته‌بندی
پسته تولید پسته

تولید پسته در ایران و جهان

تولید پسته در ایران


بالاترین مقدار تولید پسته کشور

تولید پسته در جهان


آمار و اطلاعات

براساس آخرین آمار و اطلاعات به دست آمده از فائو

میزان تولید پسته در جهان در کشورهای تولید کننده این محصول به شرح زیر میباشد:

از سال 1990 تا 2009 در یک دوره بیست ساله میزان تولید پسته جهان متغیر بوده است.

در این دوره کمترین میزان تولید 273080 تن مربوط به سال 1990 و

بیشترین تولید آن با 685644 تن مربوط به سال 2007 بوده است.

در بین کشورهای جهان،
ایران با دارا بودن
184000 تن پسته در سال 2009
به تنهایی
حدود 35 درصد از کل تولید جهان
را به خود اختصاص داده و همواره مقام اول را دارا می باشد.

البته لازم به ذکر است میزان تولید پسته ایران:

در سال 2003 با 105 هزار تن حداقل و در سال 2007 با 315 هزار تن حداکثر تولید را دار بوده

که البته در سال های اخیر با توجه به

  • خشکسالی ها
  • عدم استفاده از تکنولوژی های مناسب
  • حمایت های لازم متأسفانه تولید

از روند مناسبی برخوردار نبوده و با سیر نزولی آن در سال 2009 به 184 تن کاهش یافته است.

پس از آن آمریکا با 175 هزار، ترکیه 82 هزار، سوریه 61 هزار و چین با 45 هزار تن به ترتیب مقام های دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند.

تولید پسته ایران و جهان

براساس آمار و اطلاعات موجود در ایران

نیز بالاترین مقدار تولید پسته کشور در استان کرمان با تولیدی برابر 81599 تن بالغ بر 73 درصد از تولید پسته کل کشور را این استان به خود اختصاص داده است و

پایین ترین مقدار با یک تن از تولید پسته کل کشور مربوط به هر یک از استان های آذربایجان غربی و اردبیل است.

پس از کرمان، از نظر میزان تولید پسته، استان یزد در مقام دوم قرار دارد

که با احتساب تولید استان های خراسان، سمنان، قزوین، اصفهان و فارس جمعاً 98 درصد از تولید پسته کل کشور را به خود اختصاص داده اند و

 سه استان کرمان، یزد و خراسان

به تنهایی

89 درصد از پسته کل کشور را تولید نموده اند

که مهم ترین مناطق تولید پسته به شمار می آیند.

طراحی یک سایت مانند این با استفاده از WordPress.com
شروع کنید