دسته‌بندی
دسته‌بندی نشده

جایگاه اقتصادی پسته در ایران و جهان

جایگاه اقتصادی پسته

وابستگی تقریباً کاکلا کشور به درآمد حاصل از صادرات نفت موجب شده که به دنبال آن اقتصاد هم از روند صادرات این محصول پیروی کند.

در نتیجه نوسانات اقتصاد باعث کاهش آشفتگی این روند می شود.

از این رو، پیروی از راهکارهایی که این وابستگی را کاهش می دهند، ضروری است.

در سه دهه گذشته صادرات محصولات کشاورزی بیشترین سهم را در صادرات غیرنفتی داشته و پسته نیز در سال های اخیر رتبه اول صادرات را دارا بوده است.

جایگاه خاص پسته در صادرات غیر نفتی و دارا بودن 60 درصد ارزش صادرات بخش کشاورزی موجب شده پسته اهمیت استراتژیکی برای کشور داشته باشد.

بنابراین باید در نقاطی از کشور که مساعد رشد و توسعه این محصول است امکانات لازم فراهم شود.

نگاهی گذرا به درآمدهای حاصل از صادرات غیرنفتی کشور نشان می دهد

که بخش عمده ای از این درآمدها به بعضی از محصولات یا فرآورده های کشاورزی از آن جمله پسته، خشکبار، خرما، کشمش، زعفران، ابریشم، فرش، پوست، روده، کتیرا اختصاص یافته و تولید هر یک از این فرآورده های صادراتی برای هر گونه برنامه ریزی و سرمایه گذاری لازم است،

مخصوصاً اگر عدم وابستگی اقتصادی و سیاسی به نظام های حکومتی خارجی منظور نظر و یا حذف صادرات نفتی در پیش باشد،

ضرورت دستیابی به این گونه شناخت ها اجتناب ناپذیر است.

گیاهان سرمنشاأ زنجیره غذایی و حیات بر روی کره زمین و به عنوان ثروت ملی هر کشور به شمار می روند.

هر قدر مساحت اختصاص یافته برای گیاهان مربوط به یک گونه و یا یک جنس بیشتر باشد،

اهمیت آن گیاه نیز بطور طبیعی افزایش خواهد یافت.

اختصاص بیش از ده میلیون از جنگل های کشور به گونه های مختلف جنس پسته و نیز اختصاص بیش از یک صد و شصت هزار هکتار از باغات میوه ایران به پسته معمولی، نشان دهنده اهمیت بیش از حد این گیاه در کشور ایران است.

اهمیت جنس پسته را از دو دیدگاه اقتصادی و زیست محیطی می توان مد نظر قرار داد. در زمینه مسایل اقتصادی دانه و صمغ های گونه های پسته در صادرات ایران ارزش خاصی را به خود اختصاص داده است.

امروزه مصرف پسته به عنوان یک آجیل مطبوع و بسیار خوشمزه در کشورهای مرفه جهان مورد توجه است. در واقع پسته گران ترین آجیل و البته با ارزش غذایی بالا می باشد.

سرزمین ایران قرن ها بدون رقیب عمده ترین تولید کننده پسته جهان بوده و هست ولی در حال حاضر کشورهای دیگری در زمینه تولید و تجارت پسته به رقابت با این برخاسته اند،

به طوری که کورهایی چون ترکیه که سابقاً تولید و تجارت پسته آن قدمت چندان ندارد و درصد سال گذشته در زمره مشتریان ایران بوده و

در سال های اخیر تولید محصول پسته خود را بالا برده و به رقیبی برای پسته ایران در بازار جهانی تبدیل شده است.

ایالات متحده آمریکا نیز که عمده ترین وارد کننده پسته ایران طی 80 سال اخیر بوده،

در زمینه تولید پسته کوشش هایی را آغاز کرده و زمینه ایجاد و توسعه باغ های پسته را در ایالات کالیفرنیا فراهم آورده است و

به ویژه پس از برقراری نظام جمهوری اسلامی در ایران، به توسعه باغ های پسته در ایالات پرداخته و به طوری که رقیبی نیرومند برای پسته ایران درآمده است.

در این زمینه هنوز از نظر کمی فاصله زیادی با ایران دارد و مخصوصاً از نظر طعم و لطافت و تنوع در ارقام به پای پسته ایران نمی رسد اما به هر حال از نظر مقدار تولید با پسته ایران رقابت می کند و

همچنین نباید فراموش کرد که این کشور امکانات سرمایه ای و تخصصی و علمی و فنی را در جهت بهبود بخشیدن کیفیت محصول خود تجهیز کرده و برای بالا بردن میزان محصول خود دست به اقدامات همه جانبه ای زده است.

به طور کلی می توان گفت که بیشترین مقدار تولید پسته در جهان مربوط به قاره اسیا می باشد و

سپس قاره آمریکا و بعد از آن قاره اروپا و در آخرین رتبه قاره آفریقا قرار دارد.

در قاره آسیا سه کشور عمده تولید کننده پسته قرار دارند که عبارتند از ایران، ترکیه و سوریه.

دسته‌بندی
پسته اخبار پسته

توصیه هایی برای خرید پسته

خرید پسته فله

چگونه پسته خوب را تشخیص دهیم

راهنمای خرید پسته فله

1ـ پسته از آن دسته مواد غذایی است که همه عادت کرده اند که آن را به شکل فله ای خریداری کنند.

شاید خیلی های اصلاً خیر نداشته باشند که می توان پسته را به شکل بسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی نیز تهیه کردد.

البته خیلی ها هم این نکته را می دانند

اما با این وجود ترجیح می دهند که خرید خود را به شکل فله ای انجام بدهند

چون پسته فله ارزان تر از انواع بسته بندی شده است،

می توان آن را به حداقل میزان دلخواه خریداری کرد،

می توان آن را قبل از خرید امتحان کرد و هیچ هزینه اضافی هم بابت بسته بندی آن پرداخت نمی شود.

اما واقعیت این است که شرایط نگهداری، نحوه تهیه و فرآوری و بسیاری از عوامل دیگر وجود دارند که در سلامت پسته نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند.

تهیه پسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی به این معنی است که خریدار می تواند از بابت تولید بهداشتی آن، آسوده خاطر باشد.

نکته بسیار مهم دیگر این است که پسته نیز مانند میوه های خشکباری قابلیت آلودگی به سموم قارچی نظیر آفلاتوکسین را دارد.

واحدهای صنعتی با توجه به وجود پروانه های بهداشتی و طبق ضوابط و دستورالعمل های وزارت بهداشت،

ملزم به اندازه گیری آفلاتوکسین بر روی محصولاتشان هستند اما در پسته هایی که به صورت فله ای عرضه می شود، این اندازه گیری های صورت نمی گیرد و محصول تولیدی قابل ردیابی نیستند.

اگر به هر دلیلی ترجیح داده می شود که خرید پسته به همان شکل سنتی انجام گردد،

باید موارد زیر مد نظر قرار گیرد:

1ـ سعی گردد تا حد امکان پسته از فروشگاه های معتبر که پسته باکیفیت مرغوب و تازه عرضه می کنند، خریداری گردد.

از خرید از دست فروشان خودداری گردد.

2ـ هنگام خرید پسته خشک خام به تازگی آن توجه گردد.

پسته تازه نباید هیچ گونه بوی نامطبوعی مانند بوی ماندگی، بوی تند یا ترشیدگی داشته باشد.

3ـ به ظاهر پسته خوب دقت شود وجود حفره یا کپک زدگی از نشانه های کهنگی آن است.

اگر در میان پسته، حشرات مرده یا زنده دیده شد، پسته کهنه و فاسد است.

4ـ مقداری از پسته را در دست خود ریخته، کمی منتظر مانده و سپس خالی گردد.

پس دادن رنگ روی دست نشانه غیربهداشتی بودن پسته است.

طبق دستورالعمل های بهداشتی، به کار بردن هر نوع رنگ حتی رنگ های مجاز خوراکی در تولید پسته ممنوع است.

در تولید و تهیه پسته های بسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی از هیچ گونه رنگی استفاده نمی شود و در صورت لزوم هم از رنگ های طبیعی مانند زعفران استفاده می کنند.

جدول – ویژگی های فیزیکی و شیمیایی پسته خشک طبیعی خندان خام

ردیف ویژگی حد قابل قبول
1 بو و مزه پسته دارای بوی مخصوص به خود بدون هر گونه مزه غیر طبیعی، کهنگی، ماندگی، تلخی و تندی باشد
2 مواد خارجی غیرمجاز عاری
3 طعم سوختگی (درصد عددی) بیشینه 1
4 رطوبت (درصد وزنی) بیشینه 5
5 پراکسید (میلی اکی والان گرم بر کیلوگرم) بیشینه 1
6 نمک (درصد وزنی) بیشینه 2
7 مجموع آفلاتوکسین ها مطابق با استاندارد ملی ایران شماره 5925
8 آفت زدگی (درصد عددی) بیشینه 6
9 آفت زدگی آشکار (درصد وزنی) بیشینه 3
10 کپک زدگی (درصد وزنی) بیشینه 0.2
11 مواد خارجی (درصد وزنی) بیشینه 0.6
12 مواد خارجی غیر از پوست (درصد وزنی) بیشینه 0.2
13 مغز پسته آزاد (درصد وزنی) بیشینه 2
14 عیار پسته طبیعی خندان کمیته اظهار صادر کننده

5ـ از مصرف کم خندان ها هم پرهیز گردد.

پسته را در ظرف های آب گرم می ریزند تا رطوبت جذب کنند، بعد آن ها را داخل ظرف آب سرد می ریزند تا پوست شان به اصطلاح بترکد.

این اختلاف دمای ناگهانی، یا شوک حرارتی، روی کیفیت تأثیر منفی می گذارد و علاوه بر آن موجب نم کشیدن هم می شود.

این گونه پسته ها زودتر فاسد می شوند.

6ـ باید سعی گردد تا پسته ای انتخاب شود که شور نباشد و کمتر بو داده شده باشد.

دسته‌بندی
فرآوری پسته پسته پسته تازه

پسته تازه

پسته تازه به پسته ای گفته می شود که حاوی پوست نرم رویی یا پوست اول است.

پوست نرم رویی، پوست استخوانی (پوست دوم) را در بر می گیرد.

امروزه مصرف پسته تازه به دلیل سالم بودم و

ارزش غذایی بالای آن (که منبع خوبی از پروتئین، چربی و کربوهیدرات می باشد)، اهمیت زیادی دارد.

به این دلیل، صادرات پسته تازه دارای برتری هایی بر صادرات پسته خشک است.

همچنین صادرات پسته تازه از ارزش افزوده بیشتری نسبت به پسته خشک شده برخوردار است.

از طرفی روش های متداول خشک کردن به دلیل سخت شدن سطح محصول و

استفاده از دمای بالا در مدت زمان طولان، باعث کاهش کیفیت محصول نهایی می شود،

این در صورتی است که پسته تازه طعم مطلوب تر و بهتری دارد اما ماندگاری آن پایین است.

چون رطوبت پسته تازه بالا است، شرایط برای رشد و تکثیر قارچ ها، بسیار مساعدتر از پسته خشک است.

پسته تازه

در واقع، پسته تازه یک موجود تازه زنده است که با تنفس خود گرما تولید می کند

که در صورت عدم خروج گرمای به وجود آمده،

درجه حرارت بالا می رود و به دنبال آن آب موجود در پوست تبخیر می شود.

این امر موجب بالا رفتن رطوبت محیط و در نتیجه ایجاد شرایط مناسب برای رشد قارچ ها می شود.

پدیده تابش، عامل دیگری است که

در اثر انباشته شدن پسته ها به روی هم موجب بالا رفتن دمای توده می شود.

به این ترتیب که چون پسته های تازه انبار شده در برابر تابش مستقیم و

یا غیر مستقیم نور خورشید قرار می گیرند،

سطح توده گرم می شود و در اثر اختلاف دما بین لایه های بالایی و داخلی،

حرارت به سطح زیرین منتقل می شود.

با بالا رفتن درجه حرارت، رطوبت پوست سبز تبخیر شده و

به علت عدم خروج هوای اطراف، رطوبت نسبی محیط اطراف بالا رفته و

شرایط برای رشد قارچ ها مانند آسپرزیلوس و تولید سم فراهم می شود.

مطالعات آزمایشگاهی نشان می دهند که آلودگی دانه های پسته با افزایش درجه حرارت و افزایش عمر نگهداری در پوست افزایش می یابد.

نتایج تحقیقات آزمایشگاهی تامپسون (1997) نشان داد که

با افزایش دما از 25 درجه سانتی گراد به 40 درجه سانتی گراد زمانی که افزایش معنی داری در آلودگی پسته ها مشاهده می شود،

از 32 ساعت به 16 ساعت کاهش می یابد.

در مطالعه رستمی و همکاران (2006) نشان داده شده که دمای مرکز توده های پسته در کامیون ها، در محدوده دمایی 28 تا 30 درجه سانتی گراد قرار دارد

که برای رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس (Aspergillus flavus) و تولید آفلاتوکسین مناسب می باشد.

بدیهی است که اگر زمان لازم داده شود،

سرعت تولید سم در این شرایط بسیار زیاد شده و گسترش آلودگی امکان پذیر خواهد شد.

اندازه گیری دمای مرکز توده پسته تخلیه شده در پایانه های فرآوری پسته نشان می دهد که

شرایط گسترش آلودگی در دانه های آلوده به خوبی مهیا می باشد.

بیشتر این پایانه ها فاقد امکانات لازم برای نگهداری محصول تازه در شرایط اضطراری می باشند و

در صورت بروز مشکلات احتمالی مثل قطع آب یا برق، محصول انباشته به سرعت دچار فساد خواهد شد.

دسته‌بندی
پسته پسته ایران تولید پسته

کلکسیون ارقام پسته

بیشترین تنوع ژنتیکی پسته در ایران است

کلکسیون ارقام پسته رفسنجان (موسسه تحقیقات پسته) با 60 رقم ماده و 40 ژنوتیپ نر بزرگترین مجموعه است.

ذخایر ژنتیکی ارقام و گونه های گیاهی در هر کشوری یکی از منابع مهم توسعه آن کشور است

بر اساس مطالعات صورت گرفته به دلایل متعهد از جمله آتش سوری، سیل، تصرف و بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی کاشت ارقا بر بازده و کنار گذاشتم ارقام کم بازده و … در مجموع موجب می شود که

به تدریج نسل برخی از ارقام و گونه های گیاهی از بین برود از چند دهه گذشته پروژه های ملی و بین المللی در سراسر دنیا به منظور حفظ منابع مهم ژنتیکی به اجرا درآمدهاست و

همه ساله هزینه های زیادی بابت تکمیل و نگهداری آنه صرف می شود.

از آنجا که پسته یک محصول بومی ایران، آسیای میانه، سوریه، ترکیه و افغانستان می باشد و

بر پایه مطالعات متعدد علمی بیشترین تنوع ژنتیکی پسته در ایران است

بنابراین شناسایی جمع آوری، حفظ و نگهداری آنها یکی از مهمترین برنامه ها و الویت های تحقیقاتی پسته بوده است و

بر این اساس در چند نقطه کشور از جمله کرمان، دامغان و خراسان (ایستگاه تحقیقات پسته فیض آباد) پروژه شناسایی انتقال و نگهداری ارقام و ژنوتیپ های پسته از حدود 3 دهه گذشته آغاز شده است.

در حال حاضر کلکسیون ارقام پسته رفسنجان (موسسه تحقیقات پسته)

با 60 رقم ماده و 40 ژنوتیپ نر بزرگترین مجموعه است.

برنامه ایجاد کلکسیون ایستگاه تحقیقت پسته فیض آباد از سال 1379 آغاز شد و

کار انتقال ارقام بومی و غیربومی از سراسر کشور تا سال 1382 به پایان رسید.


کلکسیون ارقام پسته

اکنون 17 رقم پسته به نام های:

پسته بادامی سفید فیض آباد،

پسته قرمز،

برگ سیاه،

دانشمندی،

پسته گرمه،

اکبری،

کله قوچی،

اوحدی،

فندقی،

احمدآقایی،

علم بادامی زرند،

فندقی 48،

شاه پسند،

عباسعلی،

خنجری و

ممتاز و

10 ژنوتیپ چدید در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادی پیوند زده شده است و

تاکنون در قالب پروژه های مختلف تحقیقاتی مطالعات متعددی در مورد آنها انجام شده است.

شایان ذکر است که علاوه بر ارقاع و ژنوتیپ ها چندین فتوتیپ متعلق به ارقام بادامی سفید فیض آیاد و پسته قرمز (ارقام بومی منطقه فیض آباد) در این کلکسیون وجود دارد

علاوه بر این

مجموعه با ارزشی از ژنوتیپ های نر (گرده دهنده)

شامل ژنوتیپ های

زودگل،

متوسط گل و

دیرگل و

سه گونه P.Palastinea, P. mutica, P.atlantica, P.Integrima در این کلکسیون نگهداری می شود.

دسته‌بندی
پسته خواص پسته

پسته،درمان کم خونی و سلامت خون


پسته دارای آهن قابل جذب فراوان

پسته دارای آهن قابل جذب فراوانی است و می تواند در موارد درمان کم خونی ناشی از فقر آهن بسیار مؤثر می باشد.

مغز پسته به علت داشتن آهن خون ساز است.

پسته،درمان کم خونی و سلامت خون

به کسانی که مبتلا به کم خونی هستند، توصیه می شود روزانه مقداری پسته مصرف نمایند.

همچنین پسته منبع بسیار خوبی از ویتامین B6 می باشد.

این ویتامین برای ساخت هموگلوبین، پروتئین مسئول حمل اکسیژن در جریان خون به سلول ها، لازم بوده و

همچنین مقدار اکسیژن حمل شده را نیز افزایش می دهد.

پسته یکی از آجیل های با ارزشی است

که از مرغوب ترین انواع آن در فلات ایران کشت می شود و دارای خواص تغذیه ای بسیاری است

که باعث شده از دیربازدر کنار لذت از طعم پسته ، از خواص درمانی و پیشگیری کننده آن نیز بهره مند شویم.

این ویتامین برای ساخت هموگلوبین، پروتئین مسئول حمل اکسیژن در جریان خون به سلول ها، لازم بوده و همچنین مقدار اکسیژن حمل شده را نیز افزایش می دهد.

دسته‌بندی
پسته پسته ایران

مقایسه انواع پسته ایران و جهان

مقایسه پسته ایران و آمریکا

مقایسه پسته ایران و جهان


تنها پسته ایران است

که از نظر شکل و رنگ و هیبت ظاهری و اندازه و ابعاد و همچنین مشخصات مغز آن، ارقام بسیار متنوعی دارد.

محصول پسته سایر کشورها


عموماً یکنواخت است و تنوع چندانی ندارد.

اغلب این کشورها یک رقم پسته بیش تر ندارند، حتی ارقام پسته محصول برخی کشورها مشابه است و

از نظر مشخصات تفاوت چندانی ندارد.

مقایسه انواع پسته ایران و جهان

در ایالات متحده آمریکا

به جز رقم کرمان 3 تا 4 رقم بر اثر پیوند به دست آمده است.

اما این ارقام نه تنها امتیاز برجسته ای بر رقم کرمان ندارند،

بلکه در مقایسه با آن اختلافات منفی غیر قابل اغماضی نیز دارند،

به همین دلیل توسعه ای نداشته و رقم کرمان بر سایر ارقام غالب است.

رقم کرمان محصول کالیفرنیا صرف نظر از تفاوتی که در ماهیت با رقم مشابه آن در شهر کرمان دارد،

مغز آن نیز از نظر ظاهری با ارقام پسته ایران تفاوت هایی دارد.

اگر مغز پسته رقم کرمان محصول کالیفرنیا با چاقوی تیزی از کمر به دو نیم با دو لپه مغز از یکدیگر جدا شوند، در مقطع مغز حفره ای به چشم می خورد.

این نوع حفره در داخل مغز پسته محصول کالیفرنیا تقریباً بدون استثنا وجود دارد و

تنها کوچکی و بزرگی ان تفاوت می کند.

بدون تردید شرایط اقلیمی پسته خیز کالیفرنیا موجب ایجاد این پدیده (حفره هوای درون مغز) می شود.

چون کالیفرنیا شرایط اقلیمی نواحی پسته خیز ایران (کرانه بیابان های کویری) را ندارد

تا بتواند مغز پسته را به مرحله کمال (رسیدن کامل میوه) برساند.

در واقع پسته کالیفرنیا به ظاهر مطلوب است اما در نهاد باطن قابلیت های لازم پسته مرغوب را تحت آن شرایط کسب نکرده است.

یکی از نکات جالب در رنگ آمیزی طبیعی ارقام پسته ایران دایره قرمز رنگ روی پوسته نازک مغز آن است.

این دایره از تداخل چند رنگ به وجود آمده است.

جای این دایره بر روی پوسته نازک مغز در تمامی ارقام پسته ایران ثابت و یکنواخت و در قسمت زیرین مغز که برجسته تر است قرار دارد.

در حالی که این دوایر بر روی مغز پسته کالیفرنیا این زیبایی را ندارد و

نیز جای آن ها روی مغزهای مختلف عموماً یکسان و یکنواخت نیست.  

دسته‌بندی
پسته تولید پسته

تولید پسته در ایران و جهان

تولید پسته در ایران


بالاترین مقدار تولید پسته کشور

تولید پسته در جهان


آمار و اطلاعات

براساس آخرین آمار و اطلاعات به دست آمده از فائو

میزان تولید پسته در جهان در کشورهای تولید کننده این محصول به شرح زیر میباشد:

از سال 1990 تا 2009 در یک دوره بیست ساله میزان تولید پسته جهان متغیر بوده است.

در این دوره کمترین میزان تولید 273080 تن مربوط به سال 1990 و

بیشترین تولید آن با 685644 تن مربوط به سال 2007 بوده است.

در بین کشورهای جهان،
ایران با دارا بودن
184000 تن پسته در سال 2009
به تنهایی
حدود 35 درصد از کل تولید جهان
را به خود اختصاص داده و همواره مقام اول را دارا می باشد.

البته لازم به ذکر است میزان تولید پسته ایران:

در سال 2003 با 105 هزار تن حداقل و در سال 2007 با 315 هزار تن حداکثر تولید را دار بوده

که البته در سال های اخیر با توجه به

  • خشکسالی ها
  • عدم استفاده از تکنولوژی های مناسب
  • حمایت های لازم متأسفانه تولید

از روند مناسبی برخوردار نبوده و با سیر نزولی آن در سال 2009 به 184 تن کاهش یافته است.

پس از آن آمریکا با 175 هزار، ترکیه 82 هزار، سوریه 61 هزار و چین با 45 هزار تن به ترتیب مقام های دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند.

تولید پسته ایران و جهان

براساس آمار و اطلاعات موجود در ایران

نیز بالاترین مقدار تولید پسته کشور در استان کرمان با تولیدی برابر 81599 تن بالغ بر 73 درصد از تولید پسته کل کشور را این استان به خود اختصاص داده است و

پایین ترین مقدار با یک تن از تولید پسته کل کشور مربوط به هر یک از استان های آذربایجان غربی و اردبیل است.

پس از کرمان، از نظر میزان تولید پسته، استان یزد در مقام دوم قرار دارد

که با احتساب تولید استان های خراسان، سمنان، قزوین، اصفهان و فارس جمعاً 98 درصد از تولید پسته کل کشور را به خود اختصاص داده اند و

 سه استان کرمان، یزد و خراسان

به تنهایی

89 درصد از پسته کل کشور را تولید نموده اند

که مهم ترین مناطق تولید پسته به شمار می آیند.

دسته‌بندی
پسته

سطح زیر کشت پسته

میزان پسته کاشته شده در دنیا


اراضی زیر کشت پسته


سطح زیر کشت پسته ایران

براساس آخرین اطلاعات سازمان خواروبار و کشاورزی جهانی (FAO)

سطح زیر کشت پسته در جهان متغیر بوده و اغلب سیر صعودی داشته است.

از سال 1990 تا 2009

در یک دوره بیست ساله سطح زیر کشت پسته جهان متغیر بوده است. 

در این دوره

کمترین میزان سطح زیر کشت

با 275 هزار هکتار مربوط به 1990 و

بیشترین

آن با 440 هزار هکتار مربوط به سال 2002 بوده است

 که رشدی برابر با 37 درصد نسبت به آغاز دوره مورد بررسی داشته است.

در بین کشورهای جهان،

ایران با دارا بودن 184 هزار هکتار اراضی زیر کشت پسته در سال 2009

به تنهایی حدود 51 درصد از کل اراضی زیر کشت جهان را به خود اختصاص داده و

همواره مقام اول را دارا می باشد.

کشورهای تواید کننده پسته در جهان

البته لازم به ذکر است

سطح زیر کشت پسته ایران در سال 1990 با 154 هزار هکتار حداقل

 و در سال 2002 با 295 هزار هکتار حداکثر سطح زیر کشت را دارا بوده 

که با توجه به خشکسالی های اخیر متأسفانه از روند مناسبی برخوردار نبوده و

با سیر نزولی آن در سال 2009 به 184 هزار هکتار کاهش یافته است.

پس از آن

  • آمریکا با 51 هزار
  • تونس 3/40 هزار
  • سوریه 38 هزار
  • ترکیه 23 هزار
  • چین با 20 هزار هکتار

و به ترتیب مقام های دوم تا پنجم را به خود اختصاص داده اند.

دسته‌بندی
تاریخچه پسته

اظهار نظر متأخران در مورد منشأ درختان پسته

تاریخچه پسته


محل پیدایش پسته

پسته گیاهی است که از دیرباز در نقاط مختلف ایران مورد کشت و پرورش قرار می گرفته است.

جنگل های وحشی و خودروی پسته در ناحیه شمال شرقی ایران و نواحی هم مرز با ترکمنستان و افغانستان پیشینه ای باستانی دارد و تصور می رود که درخت پسته حدود 4ـ3 هزار سال قبل در ایران اهلی شده و مورد کشت و کار قرار گرفته است.

سبزوار و سرخس را از قدیمی ترین مناطق کشت پسته می دانند.

سابقه کشت پسته در دامغان، سمنان و قزوین را به قرن هفتم هجری و در استان کرمان به قرن دوازدهم هجری نسبت می دهند.

تاریخچه پسته

کشت پسته در سایر نقاط ایران سابقه 200 ـ 150 ساله دارد. علیرغم سابقه طولانی کشت پسته ایران، پسته کاری در دهه های اخیر توسعه بیش از پیش فزاینده ای داشته است.

در مورد مبدأ اصلی درختان پسته در منابع اظهار نظرهای متفاوتی شده است.

در این منابع سرزمین های بسیاری به عنوان رویشگاه اصلی اولین درختان پسته معرفی می گردد.

در برخی از این مناع از سرزمین های با اسامی آسیای مرکزی، خاورمیانه و خاور نزدیک به عنوان مبدأ اولیه درختان پسته یاد می شود؛ در حالی که اسامی فوق محدوده جغرافیایی کاملاً دقیقی را مشخص نمی کند.

در بعضی از منابع از یک یا چند سرزمین به عنوان خاستگاه اولیه درختان پسته نام برده شده است که از جمله آن ها ایران، افغانستان، ترکستان، آسیای صغیر، سوریه (شام) و فلسطین می باشند.

پاره ای هم سواحل مدیترانه و مخصوصاً کرانه های فوق در قاره آسیا و در فاصله بین کرانه رود جیحون (در شرق) تا سواحل دریای مدیترانه (در غرب) که مسافتی حدود 6000 کیلومتر داشته و در عرض شمالی 32 تا 40 درجه واقع شده است، را معرفی نموده اند.

محمد ابن جریر طبری (قرن سوم هجری قمری) پیدایش پسته را با استقرار حضرت آدم در کره زمین هم زمان دانسته و نوشته است: «گویند میوه هایی که خداوند هنگام هبوط به آدم داد سی جور بود: ده نوع میوه پوست دار، ده نوع میوه هسته دار و ده نوع میوه بی پوست و بی هسته بوده، میوه های پوست دار  شامل: گردو، بادام و پسته و غیره» می باشد.

درخت پسته

مسعودی، جهانگرد و مورخ مسلمان، نیز در سال 322 ه.ق در مروج الذهب و معادن الجواهر پسته را ره آورد حضرت آدم از بهشت دانسته و نوشته استک «چون آدم از بهشت برون شد مشتی گندم و سی شاخه از درختان بهشت همراه داشت که از آن جمله میوه های پوست دار مانند بادام و فندق و پسته و غیره بود».

در تورات نیز از پسته سخن به میان آمده است.

در باب 43 از سفر پیدایش گفته شده است که «یعقوب هنگام فرستادن فرزندانش به دربار یوسف حاکم، توصیه می کند که از محصولات سرزمین خود به عنوان ارمغان برایش ببرند.

در زمره این پیشکش ها از عسل، کتیرا و پسته نام برده شده است.

درباره محل پیدایش پسته، منابع مختلف نظرهای گوناگون بیان می کنند: یک نویسنده فرانسوی آن را بومی ایران، عربستان و سوریه دانسته است.

دانشنامه بریتانیکا پسته را بومی ایران می داند، دانشنامه آمریکانا پسته را از آسیای غربی می داند.

لاروس آن را به آسیای صغیر نسبت می دهد، در کتاب دانشنامه فارسی خاورمیانه و نواحی مدیترانه و در کتاب المنجد از ترکستان به عنوان زادگاه پسته یاد کرده اند.

کاردوو (دانشمند فرانسوی) می گوید پسته بومی ایران و عربستان و سوریه است.

در دایره المعارف ها نظریات مختلفی در این ارتباط ابراز شده است: در دایره المعارف برینتمیگت پسته بومی ایران، دایره المعارف آمریکانا آسیای غربی، لاروس آسیای صغیر، دایرعه المعارف فارسی خاورمیانه و نواحی مدیترانه و در کتاب المنجد ترکستان به عنوان منشأ درخت پسته معرفی شده است.

دسته‌بندی
پسته

محصول پسته

ارزش بالای پسته در میان ایرانیان

ملکه سبا عاشق پسته خوردن بوده

محصول پسته به لحاظ اهمیتی که اندام های مختلف گونه های متعدد درختان پسته از نظر خوراکی و صنعتی دارد همواره حائز اهمیت فراوانی بوده و انسان از میوه، پوست، هسته، برگ، ساقه و حتی صمغ آن نیز استفاده می برده است.

درخت پسته 1500 ساله اودرج رفسنجان

این محصول از زمان های قدیم در میان ایرانیان از ارزش و اهمیت والایی برخوردار بوده است، به گونه ای که در افسانه های تاریخی در مورد باغ معلق بابل که حدود 700 سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد، به کاشت درخت پسته اشاره شده است.

همچنین بر طبق افسانه دیگری در مورد ملکه سبا آمده است که او عاشق خوردن پسته بوده و همواره طالب این بوده است که صاحب کل پسته برداشت شده در منطقه برای خودش باشد.

با توجه به مستندات تاریخی مبداء درختان پسته محدوده ای در قلمرو ایران بوده است. قدیمی ترین اثری که از پسته در جهان به دست آمده، قطعه چوب نیم سوخته ای است مربوط به عصر حجر که در حدود 1000 سال پیش در اطراف شهرستان فسا (استان فارس) پیدا شده و هم اکنون در موزه پارس نگهداری می شود.

درخت پسته – میوه پسته تازه

کشور ایران در طول سال های گذشته با توجه به تجزیه بخش های وسیع و پهناوری از مناطق پسته خیز باز عمده ترین تولید کننده پسته جهان است و بدون هیچ تردیدی می توان گفت هیچ یک از ملل جهان سابقه و تجارت ایرانیان را در باب امور زراعت و تجارت پسته ندارند.

اولین ارقام پسته در ایران حاصل پرورش و اهلی کردن درختان پسته وحشی بوده است که تعداد ارقام بسیار محدود و شکل ظاهری آن با محصول پسته خودرو شباهت داشته است.

کم کم بر اثر پیوند و جابجایی این ارقام و توجه باغداران از نظر درشتی دانه های پسته تا حدودی تحول ایجاد شده و ارقام جدیدی به وجود آمده است.

طراحی یک سایت مانند این با استفاده از WordPress.com
شروع کنید