برچسب: پسته کرمان

رطوبت مجاز پسته برشته حداکثر 3 درصد می باشد

شرایط مناسب برای برشته کردن مغز پسته دمای 130 تا 140 درجه سانتی گراد به مدت 30 تا 40 دقیقه است.

پسته برشته به پسته خشکی گفته می شود

که با افزودنی مجاز و یا بدون آن، تحت عملیات حرارتی برشته شدن قرار گرفته باشد.

ویژگی های فیزیکی و شیمیایی پسته برشته به جز رطوبت مشابه ویژگی های پسته خشک خام می باشد.

رطوبت مجاز پسته برشته حداکثر 3 درصد می باشد. ویژگی های میکروبی پسته برشته شده در جدول آمده است.

جدول 2ـ4ـ ویژگی های میکروبی پسته برشته

ویژگی های میکروبی	تعداد مجاز	واحد
شمارش کلی میکروارگانیسم ها	10000	در یک گرم
کلی فرمها	10	در یک گرم
کپک	500	در یک گرم
اشرشیا کلی	منفی	در یک گرم
سالمونلا	منفی	در 25 گرم

مغز دانه ها به علت پروتئین و چربی بالائی که دارند زمان بیشتری برای هضم و جذب نیاز دارند.

پروتئین موجود در آن ها سخت هضم نیست ولی برخی افراد به دنبال مصرف آن دچار سوء هاضمه می شوند.

این افراد بهتر است از میوه های خشکباری برشته شده استفاده کنند.

برشته کردن موجب بهبود هضم پروتئین می شود ولی باید در شرایط مناسب انجام گیرد تا

آثار سوء بر چربی موجود در دانه نگذارد چرا که چربی های غیراشباع از مقاومت کمتری در مقابل حرارت و اکسیژن برخوردار هستند.

پسته بو داده بهتر است ظرف چند هفته مصرف گردد.

توسعه ی بوی برشتگی، علاوه بر نوع مغز و روش برشته کردن، به دما و زمان برشته کردن بستگی دارد.

در طول برشته کردن، رطوبت بیشتر مغزهای درختی کاهش می یابد و بافت شکننده می شود و به عبارتی سختی آن کاهش می یابد.

در پایش تغییرات بافت در طول برشته کردن،

پژوهشگران زیادی ، سختی را به عنوان یک شاخص کیفی در محصولاتی مانند کنجد، بادام زمینی و پسته در نظر گرفته اند.

شرایط برشته کردن مغز کامل، باید به طور مناسبی کنترل شود.

چون که این شرایط نه تنها روی توسعه بو مؤثر هستند بلکه روی رنگ نهایی پسته نیز اثر می گذارند.

رنگ، یک شاخص مهم کیفی در فرآیند برشته کردن به شمار می آید.

در طول برشته کردن، واکنش های کارامله و قهوه ای شدن اتفاق می افتد و در نتیجه تشکیل انگیزه های قهوه ای را خواهیم داشت.

اثر شرایط برشته کردن روی تغییرات رنگ به وسیله چندین پژوهشگر در مطالعاتی روی بادام زمینی ، فندق، کنجد و ماکادمیا گزارش شده است.

شاکر اردکانی و همکاران (2011) گزارش کردند که

سختی و صفات رنگ L، b و شاخص زردی (میزان زرد بودن) مغز کامل و عدد a (میزان قرمز و سبز بودن) پودر پسته می تواند جهت پایش کیفیت برشته کردن مغز پسته به کار رود.

همچنین شرایط مناسب برای برشته کردن مغز پسته دمای 130 تا 140 درجه سانتی گراد به مدت 30 تا 40 دقیقه است.

پسته تازه به پسته ای گفته می شود که حاوی پوست نرم رویی یا پوست اول است.

پوست نرم رویی، پوست استخوانی (پوست دوم) را در بر می گیرد.

امروزه مصرف پسته تازه به دلیل سالم بودم و

ارزش غذایی بالای آن (که منبع خوبی از پروتئین، چربی و کربوهیدرات می باشد)، اهمیت زیادی دارد.

به این دلیل، صادرات پسته تازه دارای برتری هایی بر صادرات پسته خشک است.

همچنین صادرات پسته تازه از ارزش افزوده بیشتری نسبت به پسته خشک شده برخوردار است.

از طرفی روش های متداول خشک کردن به دلیل سخت شدن سطح محصول و

استفاده از دمای بالا در مدت زمان طولان، باعث کاهش کیفیت محصول نهایی می شود،

این در صورتی است که پسته تازه طعم مطلوب تر و بهتری دارد اما ماندگاری آن پایین است.

چون رطوبت پسته تازه بالا است، شرایط برای رشد و تکثیر قارچ ها، بسیار مساعدتر از پسته خشک است.

در واقع، پسته تازه یک موجود تازه زنده است که با تنفس خود گرما تولید می کند

که در صورت عدم خروج گرمای به وجود آمده،

درجه حرارت بالا می رود و به دنبال آن آب موجود در پوست تبخیر می شود.

این امر موجب بالا رفتن رطوبت محیط و در نتیجه ایجاد شرایط مناسب برای رشد قارچ ها می شود.

پدیده تابش، عامل دیگری است که

در اثر انباشته شدن پسته ها به روی هم موجب بالا رفتن دمای توده می شود.

به این ترتیب که چون پسته های تازه انبار شده در برابر تابش مستقیم و

یا غیر مستقیم نور خورشید قرار می گیرند،

سطح توده گرم می شود و در اثر اختلاف دما بین لایه های بالایی و داخلی،

حرارت به سطح زیرین منتقل می شود.

با بالا رفتن درجه حرارت، رطوبت پوست سبز تبخیر شده و

به علت عدم خروج هوای اطراف، رطوبت نسبی محیط اطراف بالا رفته و

شرایط برای رشد قارچ ها مانند آسپرزیلوس و تولید سم فراهم می شود.

مطالعات آزمایشگاهی نشان می دهند که آلودگی دانه های پسته با افزایش درجه حرارت و افزایش عمر نگهداری در پوست افزایش می یابد.

نتایج تحقیقات آزمایشگاهی تامپسون (1997) نشان داد که

با افزایش دما از 25 درجه سانتی گراد به 40 درجه سانتی گراد زمانی که افزایش معنی داری در آلودگی پسته ها مشاهده می شود،

از 32 ساعت به 16 ساعت کاهش می یابد.

در مطالعه رستمی و همکاران (2006) نشان داده شده که دمای مرکز توده های پسته در کامیون ها، در محدوده دمایی 28 تا 30 درجه سانتی گراد قرار دارد

که برای رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس (Aspergillus flavus) و تولید آفلاتوکسین مناسب می باشد.

بدیهی است که اگر زمان لازم داده شود،

سرعت تولید سم در این شرایط بسیار زیاد شده و گسترش آلودگی امکان پذیر خواهد شد.

اندازه گیری دمای مرکز توده پسته تخلیه شده در پایانه های فرآوری پسته نشان می دهد که

شرایط گسترش آلودگی در دانه های آلوده به خوبی مهیا می باشد.

بیشتر این پایانه ها فاقد امکانات لازم برای نگهداری محصول تازه در شرایط اضطراری می باشند و

در صورت بروز مشکلات احتمالی مثل قطع آب یا برق، محصول انباشته به سرعت دچار فساد خواهد شد.

این رقم برای نخستین بار توسط احمدآقا فروتن در احمدیه نوق از توابع شهرستان رفسنجان شناسایی شد

در حال حاضر یکی از بهترین ارقام پسته کشور به شمار می رود و

اخیرا مورد توجه بسیاری از باغداران واقع شده است.

ریخت شناسی

احمدآقایی جز ارقام کم تا متوسط رشد است

غالبیت انتهایی قوی و عادت رشد درخت گسترده می باشد

برگ ها در این رقم کوچک و حدودآ 60 درصد برگ ها سه برگچه ای هستند

شکل برگچه انتهایی تخم مرغی و بزگتر از برگ های جانبی است.

اندازه جوانه گ متوسط است شکل میوه بادامی و رنگ پوست آن سفید و زرد می باشد.(بیشتر بازار پسندی به دلیل مفید بودن رنگ پوست استخوانی آن است)

گلدهی و میوه دهی

این رقم از ارقام زود گل محسوب می شود و

گلدهی در این رقم در سالهای مختلف به طور متوسط از 4 فروردین شروع و تا 12 فروردین ادامه دارد

رشد مغز از 10 تیرماه شروع می شود و

میوه در اواسط شهریور قابل برداشت می باشند

تراکم پسته در خوشه متوسط و تقریبا در هر خوشه 18 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است

که از نظر تعداد دانه در خوشه در ردیف بهترین ارقام خراسان به شمار می آید.

به طور متوسط 14 درصد از میوه ها پوک بوده اند وزن یک دانه پسته تر 30 گرم پسته خشک 54 گرم مغز حاصل می شود و

بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند (شرافتی، جوانشاه و همکاران، 1389).

میوه در اواسط شهریور قابل برداشت می باشند

تراکم پسته در خوشه متوسط و تقریبا در هر خوشه 18 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است

که از نظر تعداد دانه در خوشه در ردیف بهترین ارقام به شمار می آید.

به طور متوسط 14 درصد از میوه ها پوک بوده اند وزن یک دانه پسته تر 30 گرم پسته خشک 54 گرم مغز حاصل می شود و

بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند (شرافتی، جوانشاه و همکاران، 1389).

مقدار پروتئین مغز بین 16-15 درصد و چربی آن 59-58 درصد است.

سال آوری در این رقم شدید است و چنانچه مدیریت در سال on ضعیف باشد سال off تقریبا روی درخت میوه وجود نخواهد داشت.

در شرایط شور (EC آب آبیاری= 8 دسی زیمنس برمتر) از هر درخت احمدآقایی در استانه باردهی (نه سال پس از پیوند) و در سال بار 7 کیلوگرم ودر هر هکتار 2800 کیلوگرم برداشت شده است.

نیازهای اکولوژیکی

اطلاعات زیادی در این مورد موجود نیست

اما در شرایط اقلیمی منطقه فیض آباد عملکرد مناسبی داشته است.

شایان ذکر  است در سال هایی که تنش دمایی در تابستان زیاد بود بخش ناچیزی از میوه دچار عارضه آفتاب سوختگی شده بودند

بنابراین اینگونه به نظر می رسد که نسبت به بسیاری از ارقام دیگر طیف گسترده تری از شرایط اقلیمی را تحمل می نماید.

عکس العمل به شوری

اگرچه در خراسان سطح زیر کشت آن پایین است

اماکاشت آن در شرایط اب و خاک با شوری کم و زیاد انجام شده است و

علائم خاص و برجسته ای از اثرات شوری روی درخت مشاهده نگردیده است

البته اظهار نظر قطعی در این مورد نیاز به مطالعه تخصصی بیشتر دارد.

اصول کاشت و پرورش

چون از نظر غذایی رقم پرتوقعی است

بنابراین باید سعی شود در خاک های حاصلخیز کاشته شود بهترین فاصله کاشت برای این رقم 6 متر بین ردیف و 4 متر روی ردیف است.

به دلیل ضعیف بودن درجه اتصال میوه به خوشه در زمان رسیدن کاشت آن در مناطقی که در شهریور احتمال وزش بادهای شدید وجود دارد توصیه نمی شود.

توجیه اقتصادی کاشت این رقم

در ارتباط با رقم احمدآقایی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است.

1- باردهی خوب در سال بار از هر درخت 15 ساله به طور متوسط 20 کیلوپسته تر قابل برداشت است

با احتساب 400 درخت در هکتار عملکرد حدود 8 تن در هکتار دور از دسترس نیست.

2- سال آوری شدید

3- دارای قیمت بسیار منساب سفیدی پوست استخوانی و رنگ قرمز سطح مغز در قسمت خندانی میوه موجب گردیده است

که از بازار پسندی بالایی برخوردار باشد این رقم به همراه رقم اکبری همیشه بالاترین قیمت در بازار را داشته است.

این رقم که از ارقام معروف و تجاری کشور است

برای اولین بار توسط فردی به نام حاج علی شریفی در روستای دهنو از توابع رفسنجان شناسایی و انتخاب گردید.

بیشتر معروفیت این رقم به دلیل درشتی میوه آن است

در خراسان حدود 7000 هکتار کله قوچی کاشت شده است

عملکرد این رقم در بعضی مناطق همانند بخش های شمالی سبزوار رضایت بخش بوده است

اما در منطقه فیض آباد از ارقام ناسازگار شناخته شده و باغداران رضایت چندانی از آن ندارند.

ریخت شناسی

رقم کله قوچی از ارقام کم رشد است

عادت رشد آن گسترده است

برگ ها در این رقم کوچک و درصد بیشتری از برگ ها در این رقم پنج برگچه ای می باشد

شکل برگچه انتهایی تخم مرغی و نوکار است و اندازه آن بزرگتر از برگچه های جانبی است

میوه از نوع فندقی و درشت است

در سال های اول بعد از پیوند غالبیت انتهایی در آن شدید است و

در نتیجه رشد رویشی شاخه سال جاری ارتفاع درخت افزایش می یابد

اندازه جوانه گل بزرگ و دارای شاخه های قطور است.

گلدهی و میوه دهی

این رقم از زودگل ترین ارقام شناخته شده است.

تقریبا از اواخر اسفند جوانه های گل متورم می شود

گلدهی به طور متوسط از 7 فروردین اغاز و در 12 فروردین پایان می یابد.

رشد سریع مغز از دهه اول تیرماه شروع می شود برداشت ازاواخر شهریور امکان پذیر است.

یکی از دلایل اصلی توسعه این رقم در کشور درشتی میوه آن است

چنانکه وزن آن از سایر ارقام تجاری و شناخته شده بیشتر است

در این رقم به علت درشتی میوه ها به طور متوسط در هر خوشه تعداد 18 دانه وجود دارد وزن یک دانه پسته تر حدود 3.9 گرم و وزن یک دانه خشک آن نیز 1.45 گرم است.

انس در این رقم 20 است.

مغز نیز 56 درصد وزن خشک را تشکیل می دهد نسبت پوست سبز به وزن تر میوه حدود 40 درصد است

درصد پوک آن نیز در حدود 7 درصد است

درصد ناخندانی آن 87 درصد است

که از بسیاری از دیگر ارقام تجاری بیشتر است .

مقدار پروتئین مغز 20.2 درصد و درصد چربی 49.4 است

سال آوری در این رقم نسبتا پایین است.

در شرایط شور (EC اب آبیاری= 8 دسی زیمنس بر متر) از هر درخت برگ سیاه در آستانه باردهی (نه سال پس از پیوند) 3.5 کیلوگرم و در هر هکتار 1400 کیلوگرم برداشت شده است.

نیازهای اکولوژیکی

در بین ارقام مورد مطالعه کمترین نیاز سرمایی متعلق به این رقم است و

با حدود 600 ساعت تامین می گردد

در سال 1384 که سرمای دیررس بهاره از 17 تا 19 فرودین (8- درجه سانتیگراد) به بخش های وسیعی از درختان میوه کشور و به خصوص پسته استان خراسان خسارت وارد نمود

به درختان رقم کله قوچی که میوه آنها در مرحله ارزانی بود نیز خسارت سنگینی وارد شد

کاشت این رقم در مناطقی که احتمال وقوع سرمای بهاره زیاد است

با ریسک بالایی همراه است

در اثر سرما و یخبندان شدید زمستان 1386 (27- درجه سانتیگراد) تنه در درختان کله قوچی ترک برداشت

دردرجه حرارت های بالاتر از 43 درجه سانتیگراد احتمال آفتاب سوختگی میوه وجود دارد.

 عکس العمل به شوری

کله قوچی در بین ارقام معروف و تجاری کشور به شوری حساس است و

در اثر شوری های بالا برگ ها ریز شده و مبتلا به سوختگی حاشیه برگ می شود

زمانی که به عنوان پایه مورد استفاده قرار گیرد توانایی بالایی در جذب عناصرمس، آهن و منگنز نشان می دهد.

اصول کاشت و پرورش

همانطور که قبلا اشاره شد این رقم از رشد متوسطی برخوردار است

مناسبترین فاصله کاشت برای این رقم 6 متر بین ردیف و 4 متر روی ردیف است.

در مناطق با زمستان های نه چندان سرد قابل کشت است

در مناطقی که حداکثر درجه حرارت تابستان به حدود 40 درجه سانتیگراد برسد آفتاب سوختگی قابل توجه نخواهد بود و

درصد پوکی نیز در حد قابل قبولی خواهد بود

نظر به اینکه از ارقام خیلی زودگل است بنابراین باید نسبت درختان نر به ماده بیشتر از ارقام متوسط گل و حدود 1 به 20 در نظرگرفته شود.

توجیه اقتصادی کاشت این رقم

در ارتباط با رقم کله قوچی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است.

الف- حساس به شوری

ب- باردهی کم

ج- حساس به پسیل

د- دارای قیمت مناسب

با توجه به موارد الف و ب و ج تا حد امکان باید از کاشت این رقم در بسیاری از مناطق خراسان جلوگیری شود.

انواع پسته اآمریکا

انواع پسته ترکیه

مهمترین کشورهای پسته خیز عبارتند از

آمریکا،

ترکیه و

سوریه

که با ایران

مجموعا بیش از 80 درصد سطح زیر کشت پسته را به خود اختصاص داده اند

شایان ذکر است که

پسته در کشورهای افغانستان،

ترکمنستان،

ازبکستان،

شیلی،

ایتالیا،

اسپانیا،

یونان و …

نیز در سطح محدود کشت می شود.

کار تحقیقاتی و کشت پسته در آمریکا از سال 1929 از توده های بذری که از رفسنجان به آمریکا منتقل گردید آغاز شد

در اثر گرده افشانی آزاد درختانی پیدا شدند که به سبب برتری خصوصیات کیفی یکی از آنها در سال 1952 به نام پسته کرمان ثبت و به عنوان بهترین رقم ماده در پسته کاری آمریکا معرفی شد.

در این کشور رقم دگری به نام لاسن وجود دارد که بیشتر مورد توجه بازار مصرف اروپا قرار گرفته است.

در سال 1980 از هسته بذری که از منطقه پسته کاری دامغان به دانشکده دیویس در کالیفرنیا برده شد بود نهالی با تلقیح آزاد به دست آمد

که به افتخار رئیس ایستگاه تحقیقاتی چیکو به نام جولی نامگذاری شد

بر خلاف تنوع ارقام ماده پسته در کالیفرنیا صنعت پسته کاری در این منطقه فقط متکی به یک رقم نر به نام پیترز است.

کشور مهم دیگر در تولید پسته ترکیه است

اگرچه به سبب محدودیت شرایط اکولوژی کاشت پسته های متعلق به گونه P.vera فقط در مناطق محدودی از ترکیه امکان پذیر است

تقریبا تمام درختان پسته در این کشور به صورت دیم است و آبیاری نمی شوند.

در ترکیه هشت رقم بومی وجود دارد

که چهار رقم

کرمزی،

سیرت،

اوزون و

حَلبی

از اهمیت بیشتری برخوردار است

میزان چربی در سه واریته اول حدود 57 درصد و در رقم مرکزی حدود 59 درصد است

درصد پروتئین نیز در این سه واریته حدود 5/23 درصد و در رقم مرکزی 77/24 درصد است

پنج واریته اوحدی، واحدی، ممتاز، سفیدی و بیلگن غیربومی نیز در ترکیه کشت می شود

که سه واریته اول بومی ا یران هستند

به طور کلی در این کشور درصد چربی و پروتئین در ارقام غیربومی نسبت به ارقام بومی کمتر است.

متوسط عملکرد در ترکیه و در واریته های مختلف بسیار پایین است و

هر درخت به طور متوسط 16/1 کیلوگرم میوه خشک تولید می کند.

شایان ذکر است که در ترکیه بیشاز 45 میلیون درخت پسته وجود دارد.

در سوریه حدود 20 رقم پسته ماده کشت می شود

سه واریته

آشوری،

رد المی و

وایت بَتوری

حدود نودو پنج درصد از پسته های این کشور را به خود اختصاص داده اند

واریته آشوری حدود 85 درصد و واریته رد اولمی نزدیک به 5 درصد از پسته کاری این کشور را به خود اختصاص داده اند

واریته آشوری بسیار مناسب برای تازه خوری بوده و حدود 99 درصد از میوه های آن خندان می باشند

38 درصد از وزن تر میوه را پوست سبز و 5/7 درصد میوه ها پوک بودند وزن تر یک دانه پسته در این رقم 6/3 گرم و وزن خشک آن 4/1 گرم بود.

رقم و واریته

بذر در پسته حاصل گرده افشانی آزاد است

سه اصطلاح

رقم،

واریته و

ژنوتیپ

در بین باغداران و کارشناسان برای شناسایی پسته ها بسیار رواج دارد

دو اصطلاح رقم و واریته در تقسیم بندی باغبانی و گیاه شناسی اندکی با یکدیگر تفاوت دارد

هر خانواده با تیره گیاهی در تقسیم بندی گیاه شناسی (سستماتیک) دارای یک یا چند جنس است و

هر جنس نیز ممکن است دارای یک یا چند گونه باشد

گونه های گیاهی نیز ممکن است شامل یک یا چند زرگونه باشد.

برخی از گیاه شناسان زیرگونه را همان واریته می نامند و برخی آن را به عنوان گروهی با رتبه ای عالی تر از واریته اما پایین تر ازگونه به کار می برند.

از نظر باغبانی رقم یا کولتیوار همان واریته کشت شده است بنابراین از نظر کاربردی تفاوتی بین رقم وواریته وجود ندارد.

بذر در پسته حاصل گرده افشانی آزاد است و بنابراین هتروزیگوتی در آن بسیار بالا است

اگر نهال های بذری پیوند نشوند بعد از اینکه در یک دوره طولانی به باردهی رسیدند چه درخت نر باشند و

چه ماده از نظر ژنتیکی و مورفولوژیکی شباهی به والد مادری ندارند و یک ژنوتیپ جدید است

تعاریف ارقام و واریته فقط در مورد ارقام ماده صدق می کند

بر خلاف ارقام ماده که در آنها دو واریته و ژنوتیپ تقریبا شناخته شده است در مورد درختان نر (گرده دهنده) موشوع بسیار متفاوت است.

یکی از اشتباهات بسیاری از دست اندرکاران پسته این است

که درختان نر را با توجه به زمان گلدهی (دیرگل وزودگل و متوسط گل) به ارقام ماده ای که با آنها همزمانی گلدهی دارند نسبت می دهند

به عنوان مثال هر درخت نر دیرگل را در برخی از مناطق خراسان درخت نر اکبری می دانند

در حالی که می انیم حتی اگر بذر رقم اکبری کاشته شود و

نهال پذیری حاصل درخت نر باشد باز هم نمی توان آن را از نظر ژنتیکی مشابه والد مادری نامید.

در یک مطالعه انجام شده در ایستگاه تحقیقات پسته خراسان

از مجموع یکصد نهال بذری، 5/47 درصد ژنوتیپ ها نر و 5/52 درصدماده شدند.

بنابراین این تصور رایج که نهال های بذری و غیرپیوندی به طو کامل به ژنوتیپ های نر و گرده دهنده تبدیل می شوند بی اساس است.

بیشترین تنوع ژنتیکی پسته در ایران است

کلکسیون ارقام پسته رفسنجان (موسسه تحقیقات پسته) با 60 رقم ماده و 40 ژنوتیپ نر بزرگترین مجموعه است.

ذخایر ژنتیکی ارقام و گونه های گیاهی در هر کشوری یکی از منابع مهم توسعه آن کشور است

بر اساس مطالعات صورت گرفته به دلایل متعهد از جمله آتش سوری، سیل، تصرف و بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی کاشت ارقا بر بازده و کنار گذاشتم ارقام کم بازده و … در مجموع موجب می شود که

به تدریج نسل برخی از ارقام و گونه های گیاهی از بین برود از چند دهه گذشته پروژه های ملی و بین المللی در سراسر دنیا به منظور حفظ منابع مهم ژنتیکی به اجرا درآمدهاست و

همه ساله هزینه های زیادی بابت تکمیل و نگهداری آنه صرف می شود.

از آنجا که پسته یک محصول بومی ایران، آسیای میانه، سوریه، ترکیه و افغانستان می باشد و

بر پایه مطالعات متعدد علمی بیشترین تنوع ژنتیکی پسته در ایران است

بنابراین شناسایی جمع آوری، حفظ و نگهداری آنها یکی از مهمترین برنامه ها و الویت های تحقیقاتی پسته بوده است و

بر این اساس در چند نقطه کشور از جمله کرمان، دامغان و خراسان (ایستگاه تحقیقات پسته فیض آباد) پروژه شناسایی انتقال و نگهداری ارقام و ژنوتیپ های پسته از حدود 3 دهه گذشته آغاز شده است.

در حال حاضر کلکسیون ارقام پسته رفسنجان (موسسه تحقیقات پسته)

با 60 رقم ماده و 40 ژنوتیپ نر بزرگترین مجموعه است.

برنامه ایجاد کلکسیون ایستگاه تحقیقت پسته فیض آباد از سال 1379 آغاز شد و

کار انتقال ارقام بومی و غیربومی از سراسر کشور تا سال 1382 به پایان رسید.

اکنون 17 رقم پسته به نام های:

پسته بادامی سفید فیض آباد،

پسته قرمز،

برگ سیاه،

دانشمندی،

پسته گرمه،

اکبری،

کله قوچی،

اوحدی،

فندقی،

احمدآقایی،

علم بادامی زرند،

فندقی 48،

شاه پسند،

عباسعلی،

خنجری و

ممتاز و

10 ژنوتیپ چدید در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادی پیوند زده شده است و

تاکنون در قالب پروژه های مختلف تحقیقاتی مطالعات متعددی در مورد آنها انجام شده است.

شایان ذکر است که علاوه بر ارقاع و ژنوتیپ ها چندین فتوتیپ متعلق به ارقام بادامی سفید فیض آیاد و پسته قرمز (ارقام بومی منطقه فیض آباد) در این کلکسیون وجود دارد

علاوه بر این

مجموعه با ارزشی از ژنوتیپ های نر (گرده دهنده)

شامل ژنوتیپ های

زودگل،

متوسط گل و

دیرگل و

سه گونه P.Palastinea, P. mutica, P.atlantica, P.Integrima در این کلکسیون نگهداری می شود.

پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد

ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است

ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک جهان از نزولات جوی کمی برخوردار است

مناطقی که بارش سالانه آنها کمتر از پانصد میلیمتر باشد جط مناطق بیابانی دسته بندی می شوند

بر این اساس تقریبا تمام فلات مرکزی ایران (که کانون پسته کاری کشور می باشد) در زمره مناطق بیابانی قرار می گیرند

پایین بودن میزان بارش و بالا بودن تخیر زیاد آب از خاک در مجموع موجب شده است

که کاشت گیاهان مقاوم به شوری و با نیاز آبی پایین در الویت برنامه های توسعه تحقیقاتی و کشاورزی کشور قرار دارد.

پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد و

در شرایطی که بسیاری از گیاهان زراعی و باغی قادر به رشد نیستند و

با عملکرد اقتصادی مناسبی ندارند می توانند به  خوبی رشد کند و

محصول مناسبی تولید نماید به همین دلیل پسته از دیرباز یکی از درختان مهم میوه در بخش های وسیعی از فلات مرکزی و منطاق حاشیه کویر بوده است.

به دلیل افزایش بی سابقه جمعیت نیاز به تامین آب سلام غذای کافی و تولید درآمد اقتصادی خانواده ها برداشت بی رویه از منابع آبهای زیرزمین در چند دهه گذشته روند افزایشی به خود گرفته و

نتیجه آن بالا رفتن املاح این آبها و پایین افتادن سطح ایستایی سفره هیا زیرزمینی بوده است و

به همین دلایل سطح زیرکشت باغ های پسته نیز با شتاب بیشتری نسبت به گذشته افزایش یافته است

به طوریکه هم اکنون از مرز نیم ملیون هکتار فراتر رفته است.

بر طبق بررسی های انجام شده ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است

وجود جنگل های پسته خودرو و دیم در شمال شرق کشور و تنوع بالای ارقام و ژئوتیپ های پسته دلیل بر این مدعاست

پسته از جمله گیاهانی است که به دلیل دو پایه بودن گره افشانی آزاد و تکثیر جنسی از تنوع ژنتیکی زیادی برخوردار است

تاکنون دهها رقم پسته خوراکی متعلق به گونه (Pistacia vera) در ایران شناسایی شده است

که تنها بخشی از آنها در سطح تجاری معرفی شده و کشت می شوند.

از آنجا که در بسیاری از موارد خصوصیات ژنتیکی هر رقم با رقم دیگر متفاوت است

بنابراین بایسته است که برای شرایط اقلیمی اب و خاک متفاوت و

همچنین برای ذائقه های گوناگون و اهداف مختلق تولید (تازه خوری، خشکبار و فرآورده های غذایی) ارقام و ژئوتیپ هایی را معرفی نمود

که ضمن پایین بودن هزینه تولید آنها از پتانسیل مناسبی برای مصرف نیز برخوردار باشند.

اولین ارقام نتیجه پرورش و اهلی شدن پسته خودرو بوده است

که توسط طبیعت صورت گرفته و از طریق گزینش انسان تکمیل شده است

همانطور که می دانیم راه تکثیر پسته استفاده از بذر (تکثیر جنسی) است و

چون گرده افشانی آزاد در پسته صورت می گیرد،

بنابراین تنوع ژنتیکی بسیار بالا است و اگر هر بذر کاشته شده پیوند نشود یک ژئوتیپ جدید پدید خواهد آمد و

از بین تعداد زیادی نهال بذری که به مرحله باردهی می رسند

بخش کوچکی از آنها از صفات و ویژگی های مطلوبی برای انتخاب برخوردار خواهد بود.