دسته‌بندی
پسته

برخی اصطلاحات در رابطه با پسته

اصطلاحات پسته

اندازه: به تعداد پسته درصد گرم یا در 3/28 گرم (یک اونس) اندازه پسته گفته می شود.

یکنواختی: به یکنواخت بودن پسته از لحاظ رقم و اندازه گفته می شود.

مواد خارجی: به موادی غیر از پسته خوراکی مثل پوست سبز و یا پوست سخت بدون مغز، سنگریزه و غیره که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بوده و به روش های مختلف قابل جداسازی باشد، گفته می شود.

مغز پسته آزاد: به مغز پسته ای گفته می شود که از داخل پوست استخوانی خارج شده باشد.

ناخندان: به پسته ای گفته می شود که پوست سخت آن در جهت درز و برجستگی طولی به طور طبیعی و مکانیکی شکاف برنداشته باشد.

کم خندان: به پسته خندانی گفته می شود که فاصله دو لبه پوست سخت آن کمتر از 2 میلی متر باشد.

خندان: به پسته ای گفته می شود که در جهت محور طولی پسته شکاف برداشته باشد.

پوکی: به حالتی گفته می شود که مغز پسته کمتر از 25 درصد وزن پسته را شامل گردد.

نارسی: به حالتی گفته می شود که رشد طبیعی مغز پسته در اثر عوامل مختلف کامل نشده و یا کوچک باقی مانده باشد، در این حالت مغز پسته کمتر از 47 درصد و بیش از 25 درصد وزن پسته را شامل می گردد.

تندی: به طعم و مزه ناخوشایند ناشی از اکسیداسیون چربی ها در مغز پسته گفته می شود.

طعم غیرطبیعی: به بو و مزه غیرطبیعی ناشی از نفوذ آلودگی های محیطی و شیمیایی (نظیر نفت، نفتالین، سموم و غیره) در مغز پسته گفته می شوند.

طعم سوختگی: به طعم غیرطبیعی که ممکن است در اثر شرایط نامطلوب فرآوری (درجه حرارت بالا و زمان طولانی) ایجاد گردد، گفته می شود.

رنگ پوست پسته: رنگ پوست پسته خام عبارت است از رنگ طبیعی پوست سخت که برحسب رقم و نوع عملیات بعد از برداشت معمولاً از شیری تا کرم تیره متغیر است.

در بعضی از ارقام خطوط دودی رنگی در انتهای پوست استخوانی پسته مشاهده می گردد که طبیعی می باشد.

بدرنگی: به حالتی گفته می شوند که پوست سخت در 25 درصد سطح کل و یا 50 درصد سطح یک لپه رنگ طبیعی خود را نداشته باشد (تغییر رنگ به زرد، خاکستری تا سیاه رنگ صورت گرفته باشد).

بدشکلی: به حالتی گفته می شود که پسته شکل عادی خود را نداشته باشد و یا در ناحیه غیرشکاف طولی شکستگی پیدا کرده باشد.

گو: در اصطلاح به پسته ای گفته می شود که پوست نرم رویی آن جدا نگردیده و یا بیش از 25 درصد سطح کل پوست سخت را در بر گرفته باشد.

آفلاتوکسین: زهرابه ای (سمی) است که بوسیله تعدادی از گونه های قارچ آسپرژیلوس (مانند فلاووس و پارازایتیکوس) به وجود می آید.

باقیمانده سموم: باقیمانده سموم که پس از عملیات مبارزه شیمیایی با آفات باغی و انباری در محصول پسته مانده باشد.

نیاز سرمایی پسته: همانند سایر درختان خزان کننده، پسته نیز جهت رشد مطلوب در بهار نیاز به یک دوره سرما در فصل رکود دارد. با توجه به نوع رقم نیاز سرمایی پسته از 400 تا 1400 ساعت ذکر شده است.

دسته‌بندی
پسته

پسته از لحاظ شکل ظاهری

اشکال مختلف پسته

به طور کلی

 در ایران بیش از 60 رقم مختلف پسته وجود دارد.

انواع مختلف پسته را از حیث شکل ظاهری می توان به دو دسته

کشیده (بادامی شکل) و کروی (فندقی شکل) تقسیم می گردند:

پسته کشیده (بادامی شکل)

در این گروه معمولاً نسبت طول به عرض بیش از 1.5 برابر است به طوری که شکل کشیده بادامی به پسته می دهد.

علاوه بر این در شکل بادامی فاصله دو لب داخلی پوست پسته خندان کمتر از همین فاصله در شکل فندقی است.

در پسته بادامی گاهی اتفاق می افتد که نوک باریک پسته کمی به شکل نوک خنجر خمیده است

این شکل پسته را خنجری می نامند.

به طوری که شکل کشیده بادامی به پسته می دهد.

علاوه بر این در شکل بادامی فاصله دو لب داخلی پوست پسته خندان کمتر از همین فاصله در شکل فندقی است.

در پسته بادامی گاهی اتفاق می افتد که نوک باریک پسته کمی به شکل نوک خنجر خمیده است این شکل پسته را خنجری می نامند.

پسته کروی (فندقی شکل)

در این گروه معمولاً نسبت طول به عرش کمتر از 1.5 برابر است.

در صورتی که در شکل فندقی تفاوت بین طول و قطر پسته خیلی کم است.

دسته‌بندی
پسته

ویژگی های گیاه شناختی پسته


پسته گیاهی نیمه گرمسیری


درخت پسته اهلی


پسته خوراکی

پسته گیاهی نیمه گرمسیری از خانواده Anacardiacae و جنس Pistacia است که در سال 1737 میلادی توسط لینه نام گذاری شده است.

درخت پسته اهلی و از خانواده آمارکاردیاسه (Anacardiacea) و با نام علمی Pistacia Vera می باشد.

نام انگلیسی آن Pistachio می باشد. جنس Pistacia دارای 11 گونه است که همگی آن ها از خود تربانتین یا سقز ترشح می کنند.

این گونه ها عبارتند از:

پسته خوراکی P. vera بنه P.mutica چاتلانقوش، p.mexicano، p.lentiscus، P.integerrima، P.chinesis، palaesting، P.khinjuk، P.atlantica، P.texano، P.terbinthus که در ایران تاکنون سه گونه نخست شناخته شده است

 که از میان آنها تنها میوه درخت پسته معمولی خوراکی مطبوع و آجیلی با مزه و مشهور است. 

درخت پسته گیاهی دو پایه است یعنی گل های نر و ماده جدا از یکدیگر و روی درخت مجزا قرار گرفته است که ارتفاع آن به حدود پنج متر می رسد.

درخت نر میوه نمی دهد و تنها درخت ماده مثمر و محصول پسته ثمره آن است؛

گیاه پسته

درخت ماده نیز در برخی از سال ها میوه نمی دهد و تنها در سال های بارآوری یا بارسالی (سالی که به میوه می نشیند) می توان آن را از درخت نر تشخیص داد.

درخت پسته برگ ریز است، بدین معنا که در پاییز خزان نموده و زمستان را در خواب می گذراند.

دسته‌بندی
رویداد پسته

روز جهانی پسته

روز پسته


پوستر روز جهانی پسته


روز 25 فوریه

جشن پسته

روز 25 فوریه، در دنیا به عنوان روز جهانی پسته نام گذاری شده است.

در این روز در برخی کشورها جشن های مختلفی برگزار می شود.

پوستر روز جهانی پسته

برای مثال در آمریکا و کانادا برای بزرگداشت این گیاه سودمند و مغذی جشن گرفته و برای شناخت هر چه بیشتر آن به دنیا به بهترین و زیباترین تبلیغ در مورد پسته جوایزی داده می شود.


پوستر روز جهانی پسته

البته در ایران هم هنگام برداشت محصول پسته در برخی مناطق جشن گرفته می شود.

دسته‌بندی
پسته تولید پسته

تولید پسته در ایران و جهان

تولید پسته در ایران


بالاترین مقدار تولید پسته کشور

تولید پسته در جهان


آمار و اطلاعات

براساس آخرین آمار و اطلاعات به دست آمده از فائو

میزان تولید پسته در جهان در کشورهای تولید کننده این محصول به شرح زیر میباشد:

از سال 1990 تا 2009 در یک دوره بیست ساله میزان تولید پسته جهان متغیر بوده است.

در این دوره کمترین میزان تولید 273080 تن مربوط به سال 1990 و

بیشترین تولید آن با 685644 تن مربوط به سال 2007 بوده است.

در بین کشورهای جهان،
ایران با دارا بودن
184000 تن پسته در سال 2009
به تنهایی
حدود 35 درصد از کل تولید جهان
را به خود اختصاص داده و همواره مقام اول را دارا می باشد.

البته لازم به ذکر است میزان تولید پسته ایران:

در سال 2003 با 105 هزار تن حداقل و در سال 2007 با 315 هزار تن حداکثر تولید را دار بوده

که البته در سال های اخیر با توجه به

  • خشکسالی ها
  • عدم استفاده از تکنولوژی های مناسب
  • حمایت های لازم متأسفانه تولید

از روند مناسبی برخوردار نبوده و با سیر نزولی آن در سال 2009 به 184 تن کاهش یافته است.

پس از آن آمریکا با 175 هزار، ترکیه 82 هزار، سوریه 61 هزار و چین با 45 هزار تن به ترتیب مقام های دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند.

تولید پسته ایران و جهان

براساس آمار و اطلاعات موجود در ایران

نیز بالاترین مقدار تولید پسته کشور در استان کرمان با تولیدی برابر 81599 تن بالغ بر 73 درصد از تولید پسته کل کشور را این استان به خود اختصاص داده است و

پایین ترین مقدار با یک تن از تولید پسته کل کشور مربوط به هر یک از استان های آذربایجان غربی و اردبیل است.

پس از کرمان، از نظر میزان تولید پسته، استان یزد در مقام دوم قرار دارد

که با احتساب تولید استان های خراسان، سمنان، قزوین، اصفهان و فارس جمعاً 98 درصد از تولید پسته کل کشور را به خود اختصاص داده اند و

 سه استان کرمان، یزد و خراسان

به تنهایی

89 درصد از پسته کل کشور را تولید نموده اند

که مهم ترین مناطق تولید پسته به شمار می آیند.

دسته‌بندی
پسته

پراکندگی جغرافیایی پسته

مناطق تولید کننده چسته در جهان

پسته بیشتر در کدام قسمت های زمین وجود دارد

درخت پسته معمولی و یا پسته ایرانی پیستاشیا ورا (Pistacia vera) به شکل جنگل های انبوه در شمال شرقی ایران دیده می شود.

در زمان های گذشته هم حد غربی دامنه رویش این گیاه تا نواحی نیشابور و حد شرقی آن تا نواحی بلخ در دو سوی رود جیحون بوده است.

دامنه این درختان تا سرزمین های شمالی رود جیحوم که مرز طبیعی شمال خراسان یعنی تا ماوراء النهر و بخش هایی از خراسان قدیم و جمهوری های تازه استقلال یافته ای چون ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان و قسمتی از کشور افغانستان را تشکیل می دهد.


پراکندگی پسته در جهان

برخی پژوهش گران کشت پسته را در ایران، در زمان پارت ها و در نواحی مستعد پارت (خراسان) که نزدیک ترین منطقه به زادگاه طبیعی آن است، می دانند و گسترش آن را به سایر نواحی ایران، به پس از اسلام نسبت می دهند

و بر این باورندکه قم نخستین و قدیمی ترین ناحیه پسته خیز ایران پس از اسلام است و در سال 340 هجری درختان پسته آنجا مشمول مالیات بوده است.

و بر این باورندکه قم نخستین و قدیمی ترین ناحیه پسته خیز ایران پس از اسلام است و در سال 340 هجری درختان پسته آنجا مشمول مالیات بوده است.

اولین نوشته درباره پسته دامغان، سمنان و قزوین مربوط به قرن هفتم هجری است ولی برخی بر این باورند که سابقه پسته در قزوین به 1600 سال پیش می رسد و از آنجا به دامغان و سمنان برده شده است.

پسته کاری در منطقه کرمان را به قرن 12 هجری نسبت داده اد. کشت پسته در سایر نقاط ایران به 150 تا 200 سال گذشته مربوط می شود.

استان کرمان – رفسنجان

به رغم سابقه طولانی کاشت پسته در ایران، در نیم قرن اخیر توسعه بیش از پیش و فزاینده ای یافته است.

دسته‌بندی
پسته

محصول پسته

ارزش بالای پسته در میان ایرانیان

ملکه سبا عاشق پسته خوردن بوده

محصول پسته به لحاظ اهمیتی که اندام های مختلف گونه های متعدد درختان پسته از نظر خوراکی و صنعتی دارد همواره حائز اهمیت فراوانی بوده و انسان از میوه، پوست، هسته، برگ، ساقه و حتی صمغ آن نیز استفاده می برده است.

درخت پسته 1500 ساله اودرج رفسنجان

این محصول از زمان های قدیم در میان ایرانیان از ارزش و اهمیت والایی برخوردار بوده است، به گونه ای که در افسانه های تاریخی در مورد باغ معلق بابل که حدود 700 سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد، به کاشت درخت پسته اشاره شده است.

همچنین بر طبق افسانه دیگری در مورد ملکه سبا آمده است که او عاشق خوردن پسته بوده و همواره طالب این بوده است که صاحب کل پسته برداشت شده در منطقه برای خودش باشد.

با توجه به مستندات تاریخی مبداء درختان پسته محدوده ای در قلمرو ایران بوده است. قدیمی ترین اثری که از پسته در جهان به دست آمده، قطعه چوب نیم سوخته ای است مربوط به عصر حجر که در حدود 1000 سال پیش در اطراف شهرستان فسا (استان فارس) پیدا شده و هم اکنون در موزه پارس نگهداری می شود.

درخت پسته – میوه پسته تازه

کشور ایران در طول سال های گذشته با توجه به تجزیه بخش های وسیع و پهناوری از مناطق پسته خیز باز عمده ترین تولید کننده پسته جهان است و بدون هیچ تردیدی می توان گفت هیچ یک از ملل جهان سابقه و تجارت ایرانیان را در باب امور زراعت و تجارت پسته ندارند.

اولین ارقام پسته در ایران حاصل پرورش و اهلی کردن درختان پسته وحشی بوده است که تعداد ارقام بسیار محدود و شکل ظاهری آن با محصول پسته خودرو شباهت داشته است.

کم کم بر اثر پیوند و جابجایی این ارقام و توجه باغداران از نظر درشتی دانه های پسته تا حدودی تحول ایجاد شده و ارقام جدیدی به وجود آمده است.

طراحی یک سایت مانند این با استفاده از WordPress.com
شروع کنید