مؤسسه استاندارد ایران مدت چند سال است که مشغول استاندارد کردن محصولات صادراتی کشور می باشد
از جمله در سال 1339 استانداری برای محصول پسته با نظر کارشناسان و نماینده اتاق بازرگانی تهیه گردیده و مدت یک سال جهت اجرا و آزمایش در اختیار بازرگانان قرار گرفت.
در اواخر سال 1341 پس از مختصر اصلاحاتی به عنوان استاندارد رسمی محصول پسته کشور تعیین و تصویب گردید.
مقررات
و تعیین درجات استاندارد تصویبی پسته ایران به قرار زیر می باشد:
بازرسی و نمونه گیری ـ جنس و درجه هر محموله از پسته را باید از نمونه هایی که از هر محموله برداشت شده معین کنند.
برای تشخیص جنس واقعی هر محموله باید تعداد و مقدار کافی نمونه برداری شود و هر نمونه باید 500 گرم وزن داشته باشد.
هر
نمونه جداگانه برای اندازه گیری مقدار معایب آن مورد بازرسی قرار می گیرد.
جنس و
درجه هر محموله را می توان از روی معدل تمام نمونه های بازرسی شده اندازه گیری و
بیان نمود.
شرح
عیوبی که درجه بندی و استاندارد پسته مؤثراند عبارتند از:
1ـ خندان بودن پسته ـ معمولاً پسته را تحت عنوان خندان بودن به فروش می رسانند.
بنابراین ناخندانی در پسته از عیوب اصلی پسته به شمار می رود هر چه ناخندانی پسته بیشتر باشد پسته نامرغوب تر خواهد شد.
2ـ
رسیده بودن ـ پسته باید کاملاً رسیده باید یعنی مغز آن پر شده و پوک و چروکیده
نباشد.
رنگ
پوست بایستی روشن و یکنواخت باشد لکه دار بودن پوست خشبی پوسته از نقاط منفی پسته
محسوب می شود.
3ـ آفت
زدگی ـ منظور حشره زدگی و وجود حشره زنده روی پسته است.
4ـ کپک زدگی ـ پسته هایی که مغز یا پوست آنها دچار بیماری قارچی شده باشد و
وضع ظاهری آنها بر اثر حمله قارچ ها خراب شده باشد معیوب بوده و هر چه میزان آن در نمونه زیاد باشد پسته نامرغوب تر است.
5ـ اندازه ـ اندازه پسته یکی از عوامل مهم در فروش پسته است و
آن عبارت است از تعداد دانه های پسته در یک اونس یا 100 گرم پسته است و
به ترتیب زیر اندازه گیری می شود:
درجه
یک یا عالی
خیلی
بزرگ (24ـ26 دانه در یک اونس یا 85ـ92 دانه در صد گرم پسته) بزرگ (26ـ28 دانه در
یک اونس یا 92ـ99 دانه در صد گرم پسته)
درجه
دو یا خوب
متوسط
(28ـ30 دانه در یک اونس یا 99ـ106 دانه در صد گرم) نیمه متوسط (32ـ30 دانه هر یک
اونس یا 106ـ113 دانه در صد گرم)
درجه 3
یا استاندارد
کوچک (34ـ32 دانه در یک اونس یا 113ـ120 دانه در صد گرم پسته) ریز (34 ـ دانه یا بیشتر در یک اونس و یا 120 یا بیشتر در 100 گرم پسته) مخلوط ـ پسته هایی که درجه بندی نشده و
طبق اندازه های بالا تفکیک نشده اند مخلوط نامیده می شوند.
استاندارد پسته
پسته
درجه یک عالی
1ـ رنگ پوست ـ پسته درجه یک در نمونه باید روشن یکنواخت و عاری از لکه باشد.
یعنی در 500 گرم نمونه نباید بیش از 2 درصد پوست لکه دار دیده شود.
2ـ
پسته خندان ـ پسته درجه یک باید خندان بوده و در 500 گرم نمونه آن نباید بیش از 2
درصد ناخندانی وجود داشته باشد.
3ـ
رسیده بودن پسته ـ مغز پسته در نمونه 500 گرمی پر بوده و نباید بیش از 3 درصد پوکی
یا چروکیدگی داشته باشد.
4ـ
اندازه ـ اندازه های استاندارد شده خیلی بزرگ (24ـ22 دانه در یک اونس یا 85ـ92
دانه در یک صد گرم)
بزرگ
)28ـ26 دانه دریک اونس یا 92ـ22 دانه در یک صد گرم پسته)
5ـ
معایب ـ آفت زدگی و کپک زدگی و کلیه معایب ظاهری در 500 گرم نمونه نباید از 2 درصد
بیشتر باشد.
در
پسته های درجه 2 یا خوب معیارها و ضوابط استاندارد شده فوق باید در نمونه های 500
گرمی عیناً رعایت شده و میزان درصد قابل قبول آن حداکثر 5 درصد خواهد بود.
در
پسته های درجه 3 این استاندارد تا 8 درصد نیز قابل قبول ذکر شده است.
به نظر
می رسد که استاندارد فوق الذکر جهت پسته های صادراتی قابل انطباق نبوده و دارای
ایراداتی است که باید در آن تجدیدنظر کلی به عمل آید.
استانداردهای
بعد از برداشت
در سال های اخیر با توجه به اهمیت این کالای استراتژیک استانداردهای متعددی برای آن تدوین گردیده است. در جدول فهرست استانداردهای مربوط به پسته در مراحل بعد از برداشت آورده شده است.
جدول
8ـ1ـ فهرست استانداردها در زمینه بعد از برداشت پسته
ردیف
نام
شماره
سال چاپ
1
پسته
ـ ویژگی ها
15
1376
2
ویژگی های قوطی فلزی پسته
2144
1372
3
مغز پسته
218
1377
4
آیین کار تهیه پسته از مرحله برداشت محصول تا
بسته بندی
2380
1370
5
روش اندازه گیری پسته های یخ خندان از پسته
های طبیعی خندان
3131
1370
6
ویژگی ها و روش های آزمون خلال مغز پسته
3639
1374
7
مغز پسته بدون پوست ـ ویژگی ها و روش آزمون
4631
1377
8
ویژگی ها و روش های آزمون پسته مکانیک خندان
4919
1378
9
روش های آزمون پسته
4920
1378
10
ویژگی ها و روش های آزمون پسته ناخندان
4921
1378
11
بسته بندی پسته و مغز بادام صادراتی
495
1344
12
کره پسته
5691
1380
13
روغن خام پسته
6655
1381
14
پسته خام ـ راهنمای استفاده از سیستم تجزیه و
تحلیل خطر و نقاط کنترل بحرانی در واحدهای فرآوری ـ آیین کار
مناطقی از کشور از لحاظ آب و هوایی و شرایط محیطی مناسب کاشت و پرورش پسته می باشند
که دارای زمستان خیلی سرد و تابستان گرم و طولانی باشد و معمولاً این شرایط در بالاتر از ارتفاع 800 تا 900 متر از سطح دریا فراهم بوده و در کرمان تا ارتفاع 1850 متر نیز کاشته شده است.
به هر
حال میزان حرارت تابستان دیررس بهاره و هم چنین وزش بادهای گرم و خشک در بهار مانع
تلقیح بوده و رطوبت زیاد در طوب فصل رشد گیاهی باعث تشدید حمله بیماری های قارچی
به درخت پسته می گردد.
جهت کمک به بیداری و رویش جوانه های خواب و تولید گل آذین های به صورت عادی و سرعت رشد و باردهی، درخت پسته حداقل به 1000 ساعت سرمای (کمتر از 7 درجه سانتی گراد) زمستانه نیازمند است و
اگر کم تر از 670 ساعت باشد گلدهی و برگ دهی درخت به تأخیر می افتد برگ ها نامنظم و بدقواره و تولید محصول کاهش می یابد مضافاً به این که هیچ گونه مواد شیمیایی یا کمکی نیز به رفع این کمبود مؤثر نخواهد بود.
شرایط اقلیمی و اکولوژیکی پسته
درخت پسته را به راحتی می توان در اغلب خاک ها با بافت و جنس مختلف کاشت،
به طوری که در زمین های آهکی و شور هم طاقت و تحمل آن بهتر از سایر درختان میوه بوده اما در اراضی زه دار و کم عمق و سخت و سنگی تولید مطلوبی به بار نمی آورد.
بهترین خاک مورد پسند پسته خاک های شنی رسی است که دارای تهویه و زهکش مناسب باشد.
هر چه عمق آن بیشتر و یکنواخت تر باشد رشد درخت بهتر و تولید آن بیشتر خواهد شد.
چنان که قبلاً نیز اشاره شد ریشه درخت پسته خاصیت آب یابی داشته و در شرایط سخت بی آبی نیز زنده می ماند.
با وجود این از نظر اقتصادی بهترین نتیجه کاشت و تولید محصول وقتی حاصل می شود که درخت به حد کافی آب خورده و آبیاری آن با توجه به شرایط آب و هوایی محل و نیاز درخت پسته تنظیم شده باشد.
محصول پسته ایالت کالیفرنیا در آمریکا از نظر کمی، رشد سریع و فوق العاده داشته و مخصوصاً در سال های اخیر، میزان محصول آن از کشور ترکیه، پیشی گرفته و با پسته ایران به رقابت برخاسته است.
در حال حاضر میزان محصول پسته آمریکا به حدود یک چهارم میزان محصول پسته ایران رسیده است.
با این همه محصول پسته آمریکا از نظر کیفیت و مرغوبیت و طعم و لطافت در سطح پایین تری از سته ایران است.
درختان پسته درآمریکا طبیعت ثانوی پیدا کرده اند،
چرا که این درختان در ایالت کالیفرنیا به زحمت می توانند برودت 7 تا 10 درجه زیر صفر را در زمستان تحمل کنند در حالی که همین درختان در مبدأ و سرزمین اصلی خود ایران به سهولت به سرمای 18 تا 22 درجه سانتی گراد زیر صفر سازگاری نشان می دهند.
به نظر می رسد که برودت زمستانی هوا (صفر تا 10 درجه زیر صفر) برای فعال شدن سلول های جوانه های درخت پسته در بهار لازم باشد.
بمبوئر کارشناس آمریکایی نوشته است: درختان پسته در ساکاتن ایالت اریزونا به طور متوسط هر پنج سال یک مرتبه محصول می دهد و علت آن هم فراهم نشدن درجه برودت کافی جهت شکستن خوابیدگی جوانه نهفته است.
علاوه بر این درختان پسته در ایران با خشکی و گرمای صفر هوا سازگار شده اند،
به طوری که میزان بارندگی سالانه در تمامی نقاط پسته خیز ایران به مراتب کمتر از ایالت کالیفرنیا یا اریزونا است.
مثلاً در شهر ساکاتن ملدل میزان بارندگی سالانه در یک دوره طولانی 230 میلی متر و در برخی از مناطق پسته خیز کالیفرنیا بیشتر از 300 میلی متر است.
در حالی که در کرمان معمول میزان بارندگی سالانه در یک دوره 23 ساله 140 میلی متر و در ناحیه رفسنجان به مراتب کمتر و در حدود 80 تا 120 میلی متر بوده است.
بدون تردید همین ایستادگی و مقاومت درختان پسته ایران در مقابل درختان پسته در کالیفرنیا، که با صعوبت اقلیمی و شرایط نیمه بیابانی مواجه نیتسند این اقبال را ندارند که میوه های لطیف، هم طراز پسته ایران، به بار آورند.
کارشناسان آمریکایی خود به این واقعیت پی برده اند.
مطالعات و بررسی آنها روی درختان پسته بیشتر در جهت بهبود بخشیدن کیفیت پسته آمریکاست،
اما بعید می نماید که به این زودی ها به نتیجه مطلوبی برسند.
به هر حال با گذشت زمان واقعیاتی مثبت یا منفی، نتایج حاصل از توسعه خارق العاده پسته کاری در ایالت کالیفرنیا را در پیش روی آیندگان قرار خواهند داد.
درخت پسته معمولی (پسته خوراکی رایج در بازار تجارت) از گیاهان تیره آناکاردیاسه یا تیره پسته است
گیاهان این تیره به صورت درخت یا درختچه است و در اعضای آنها مجاری ترشحی شیزولیژن محتوی الئورزین وجود دارد.
گیاهان ایت تیره مجموعاً از 75 جنس (ژانر) و 600 گونه تشکیل یافته که بیشتر در مناطق بین استوایی و معتدله پراکنده است.
از اختصاصات گیاهان تیره پسته این است که برگ های ماده یا مرکب دارند.
گل های آنها منظم، نر، ماده یا دو نوع گل نر و ماده بر روی یک یا دو پایه (پلی گامی) است.
کاسه و جام گل آنها هر یک مرکب از پنج و (به ندرت 3 یا 4) قطعه است. (گاهی در بین آنها انواع فاقد کاسه یا جام نیز دیده می شود).
پرچم های آنها به تعداد گلبرگ ها یا دو برابر آن (5 تا 10) است.
تخمدان آنها اگرچه دارای خانه است ولی فقط یکی از تخمک ها مبدل به دانه می شود. میوه آن ها به صورت مختلف خشک، بالدار و یا شفت مانند و ناشکوفاست. گیاهان متعددی از این تیره در ایران موجود است.
کارل فون لینه دانشمند گیاه شناس سوئدی (1707 تا 1778 م) جنس پسته (پیستاسیا) را در سال 1753 در گیاهان تیره سماقیان مشخص کرده است.
سایر مشخصات
پسته، درختی کوچکی است
که بلندی آن کمتر از 5 متر، برگ های آن مرکب با 5ـ3 برگچه و هر برگچه تخم مرغی، نوک تیز، براق، چرمی، صاف و روی برگ به رنگ سبز روشن و پشت برگ سبز مات به ابعاد 10ـ5×6ـ3 سانتیمتر.
گل های آن گروهی خوشه ای، میوۀ آن تخم مرغی نوک دار است درخت پسته دو پایه است و پایه های نر و پایه های ماده جداگانه دارد.
تکثیر این درخت از طریق کشت بذر یا خوابانیدن و یا پیونده آن روی پسته های وحشی انجام می شود.
در باغ های پسته باید دقت شود به نسبت کافی از درختان پایه های نر نیز برای باروری پایه های ماده کاشته شود.
درخت پسته در شمال روسیه، شمال عراق، آسیای صغیر و افغانستان انتشار دارد و
در مناطق مدیترانه، ترکیه، ایران، شمال عراق و اخیراً در بعضی کشورهای دیگر نظیر آمریکا نیز کاشته می شود.
پسته وحشی در ایران در ارتفاعات زاگرس تا بلوچستان می روید.
در جنگل های کردستان، باختران، لرستان، فارس، کرمان، جیرفت، بلوچستان، سیستان، خراسان، و حوالی یزد دیده می شود.
کرمان و قزوین در سطح وسیع و کم و بیش در سایر مناطق ایران کاشته می شود.
مهمترین گونه های جنس درختان پسته (پیستاسیا)
گونه های
مختلف جنس پسته عموماً درختان وحشی و خودرو در مقابل خشکی مقاوم اند.
تنها گونه معمولی پسته (پیستاسیاورا) درختان پرورش یافته اهلی نیز دارد.
نام علمی گونه های مختلف این درختان پیستاسیاست، که مأخوذ از کلمه پسته ایرانی و فارسی است.
مهمترین
گونه های درختان پسته به شرح زیر است:
پیستاسیاورا
پیستاسیاورا
پسته معمولی که منشأ ایرانی دارد. در بخش گونه های درختان پسته در ایران به طور
کامل توضیح داده شده است.
پیستاسیا خینجوک
پیستاسیا
ـ خینجوک که نامش مأخوذ از کلمۀ فارسی خنجک است. در بخش گونه های درختان پسته در ایران
به طور کامل توضیح داده شده است.
پیستاسیاموتیکا
پیستاسیاموتیکا
که در فارسی به نام بنه شناخته می شود. در بخش گونه های درختان پسته در ایران به
طور کامل توضیح داده شده است.
پیستاسیا آتلانتیکا
درخت تناوری است به ارتفاع 20 متر که قطر تنه اش تا 4 متر می رسد، برگ ریزندۀ آن 7 تا 10 برگچه و دمبرگ باریکی دارد.
گل های ماده آن به صورت خوشه ای باز و گل های نر بر روی خوشه ها فشرده قرار دارد. چوب این درخت قهوه ای و صمغی از آن ترشح می شود.
این درخت در صحاری آفریقا و مخصوصاً در مراکش وجود دارد میوۀ آن را اهالی به عنوان خوراکی استفاده می کنند، اما طعم خوشی ندارد.
پیستاسیا لنتیسکوس
درختی است
کوتاه قامت و مانند سرو و کاج همیشه سبز (بدون خزان)، تربانتین معروف قبر، محصول
این درخت است که به عنوان خوشبوکننده دهان آن را می جوند.
پیستاسیاچاینن سیس
یا درخت پسته چینی، برگ هایش مخصوصاً در فصل پاییز، به لحاظ تنوع الوان و رنگ ها، فوق العاده زیباست.
ارتفاع این درخت به 16 تا 20 متر می رسد
رشدش بسیار سریع و در پارک های مناطق مساعد به عنوان یک درخت تزئینی سایه دار کاشته می شود.
پیستاسیاترپنتوس
که شباهت ظاهری به درخت بنه دارد. صمغ استصحالی آن(در گرمای بعد از ظهر مخصوصاً) بوی بسیار تندی دارد که در طب قدیم موارد استفاده داشته و امروزه نیز در داروسازی و صنعت به کار می رود
پیستاسیا مکزیکانا
به عقیده
برخی از گیاه شناسان نام این درخت مترادف اسم درخت پیستاسیاتکسانا درخت کوچکی است
که برگ های در بهار قبل از سبز شدن سایر درختان با زیبایی خاصی ظاهر می شود.
پیستاسیا اینتگرینپما
منشا این درخت از دامنه های هیمالیاست. شاید یک رقم از پسته چینی باشد،
زیرا از نظر مشخصات ظاهری بسیار به آن نزدیک است. برگ های این درخت انبوه و معطر و دمبرگ آن کوتاه است.
این درخت سایۀ زیادی دارد.
پیستاسیا الئوزا
این درخت
از قدیم الایام مورد شناسایی قرار گرفته، زیرا روغن معطرش (که از میوۀ آن استحصال
می شده) مصارف دارویی داشته است.
گونه های
مختلف ذکر شده، با بذر تکثیر می شوند. برخی از گونه های مذکور به عنوان درختان زینتی
و سایه دار در برخی از مناطق جهان کاشته می شود.
گونه های درختان پسته در ایران
سه گونه درخت پسته در ایران موجوئد است پیستاسیا وراء پیستاسیا خینجوک و پیستاسیا موتیکا که به ترتیب به پستۀ معمولی، خنجک و بنه، نامیده می شوند.
دو گونه اخیر (خنجک و بنه) پایه مناسب برای پیوند درختان پسته معمولی اند.
پسته معمولی (پیستاسیا ورا)
در بین گونه های مختلف درختان پسته تنها میوۀ درخت پسته معمولی خوراکی مطبوع و آجیلی بامزه و مشهور است.
اصل و منشاء این درخت، ایرانی و همچنین وجه تسمیه آن در تمام زبان های جهان از واژه پسته فارسی مأخوذ است.
درخت پسته برخلاف بادام و گردوی ایرانی، درختی است دو پایه به این معنا که گل های نر و گل های ماده بر روی دو درخت جدا تحت اسامی درخت نر و درخت ماده قرار دارند.
تشخیص درخت نر و درخت ماده بجز از روی گل آنها (آن هم در فصل بهار موقع گل دادن) میسر نیست.
درخت نر میوه نمی دهد و تنها در سال های بارآوری و یا بار سالی (سالی که به میوه می نشیند) می توان آن در مقابل درخت ماده تشخیص داد (29).
این گونه در بین گونه های دیگر از نوع پسته اهلی بوده و درختی است
دو پایه و خزان کننده که دارای میوه درشت و خوراکی بوده و در 1200 تا 1600 متر از سطح دریا پرورش می یابد
قابل کشت و ازدیاد بوده و درختی است
به ارتفاع 8ـ15 متر به قطر 40ـ30 سانتی متر دارای 5ـ7 برگچه بدون قرینه به شکل پر روی دمبرگ قرار گرفته و گل های نر روی یک درخت به نام درخت نر و گل های ماده روی درخت ماده وجود دارد.
گل های درختان پسته نر در اوایل بهار 10ـ15 روز زودتر از درختان ماده شکوفه می کنند.
گل های نر خوشه ای بدون گلبرگ بوده و کروی شکل و سبز رنگ می باشند و از یک نقطه چند گل منشعب می شود.
گل ماده نیز بدون گلبرگ و مخروطی شکل به رنگ سبز بوده و به طور منفرد به شکل خوشه روی دم گل قرار گرفته است دارای یک پرچم کوتاه متشکل از سه کلاله (انشعاب) می باشد.
میوه ها غالباً بیضی یا بادامی شکل بوده موقع نارسی سبز رنگ و موقع رسیدن قرمز رنگ می شوند
مغز میوه دولپه ای به رنگ های مختلف خرمائی کم رنگ ـ خرمائی مایل به سبز و سبز معروف پسته ای بوده و 60ـ50 درصد مواد چربی و 20% مواد آلبومینوئیدی دارد.
ریشه اصلی درخت پسته به عمق زیاد یعنی به عمق 4ـ2 متر به طور عمودی فرو رفته و آنقدر عمق پیدا می کند
که به منطقه سخت برسد سپس متوقف شده و ریشه های جانبی خود را پراکنده می سازد
به این ترتیب رطوبت خاک را می توان از عمق زمین دریافت و در موقع تابستان اگر دیروقت هم آبیاری شود
نسبت به تنش های رطوبتی مقاومت نشان می دهد.
بدین جهت است که در مناطق کویری که آب کافی در تابستان وجود ندارد با دو سه نوبت آبیاری در زمستان درخت پسته را می توان برای کم آبیاری تابستان آماده ساخته و آن را از خشکسالی نجات داد.
درخت پسته سرمای 25ـ درجه و حرارت بالای 45+ درجه سانتی گراد را تحمل می نماید
درختی است مقاوم به تنش های محیطی حتی شوری زمین و آب ولی تابستان خنک و مرطوب برای تکامل مغز پسته مطلوب نبوده به همین دلیل کاشت پسته در چنین مناطقی توصیه نمی شود.
پسته به
سرمای بهاره بسیار حساس بوده و این سرما باعث سرمازدگی و از بین رفتن گل ها می شود
و حتی اگر سرمای بهاره زیاد و مدت آن طولانی باشد بعضی از جست های جدید را نیز
سرما از بین می برد.
بدیهی است درخت پسته جهت خواب فیزیولوژیکی خود نیاز به سرمای کافی دارد
تا جوانه های آن از حالت رکود خارج شوند میزان نیاز سرما بسته به ارقام مختلف پسته متفاوت است
مثلاً برای واریته کرمان در کالیفرنیا 1000 ساعت سرمای زیر 7+ درجه سانتی گراد گزارش گردیده است.
اگر نیازی سرمائی پسته تأمین نشود باز شدن جوانه های گل و برگ در بهار به تأخیر افتاده و نامنظم خواهد گردید.
یکی از علائم عدم تأمین نیاز سرمایی پسته تشکیل برگ های یک و سه برگچه ای به جای پنج و شش برگچه ای می باشد.
مقدار محصول
نیز در این سال های کمتر خواهد شد بنابراین کاشت و پرورش بسته در مناطقی که گرمسیر
بوده یا زمستان گرم دارند توصیه نمی شوند.
وزش بادهای
شدید و خشک و سرد در زمان گرده افشانی (نیمه دوم فروردین تا نیمه دوم اردیبهشت)
باعث اختلال در عمل تلقیح گل های ماده و نتیجتاً کاهش تشکیل میوه می گردد.
لازم به
یادآوری است که وزش بادهای ملایم بهاری در مناطق پسته کاری یکی از شرایط مناسب
برای تلقیح گل های ماده پسته می باشد.
پسته هر اندازه که مقاوم به تنش های محیطی و شوری آب و خاک است در مقابل رطوبت خاک و محیط تحمل کمتری از خود نشان داده و
محیط های رطوبتی از نظر خاک و هوا موجبات شیوع امراض و بیماری های متعدد در پسته می گردد.
با توجه
به مراتب فوق مناسب ترین رویشگاه های پسته در ایران مناطقی به عرض جغرافیایی 28 تا
38 درجه و ارتفاع 1200 تا 2000 متر از سطح دریا است.
استان کرمان مخصوصاً شهرستان رفسنجان به عنوان مهمترین منطقه پسته کاری ایران دارای آب و هوای معتدل و خشک با بارندگی حدود 100 متر می باد این بارندگی عمدتاً در ماه های دی لغایت فروردین اتفاق می افتد
گرم ترین ماه سال تیر ماه با حداکثر 40 سانتی گراد و سردترین ماه دی ماه با حداقل 8ـ درجه سانتی گراد می باشد
تبخیر سالیانه در منطقه رفسنجان بیش از 3000 میلی متر است.
لازم به ذکر است که درخت پسته اصولاً بعد از هفت سالگی میوه می دهد و
سن باردهی از سال دهم به بعد شروع می شود ولی اخیراً با اصلاح رو کاشت و مدیریت صحیح داشت باردهی به چهار سال تقلیل یافته است.
میوه پسته مانند بادام و فندق و گردو برخلاف سایر هسته دارها، لایه درونی میوه یعنی هسته آن (مغز آن) می باشد.
2ـ6ـ1ـ
خنجک
کلمه خنجک فارسی بوده و منشآ آن از خراسان است.
میوه این درخت از نوع شفت و تقریباً کروی به قطر حدود 5 میلی متر است. درخت حنجک پایۀ مناسبی برای پیوند پسته است.
مقاومت آن در مقابل خشکی و گرما زیاد است و ارتفاع آن تا حدود 7 متر می رسد.
بنه
درخت بنه (بان = سقز ـ چاتلانقوش) نوعی پسته وحشی است.
این درخت دارای چند ریز گونه است که از نظر شکل ظاهری تفاوت هایی با یکدیگر دارند.
ارتفاع درختان بنه تا 12ـ10 متر می رسد. میوه آن روغنی و از نوع شفت و بیضی شکل است که شباهت به پسته ریز دارد.
در کردستان از این نوع درختان صمغ معطری استحصال می شود که سقز نام دراد و یکی از اقلام صادراتی این نواحی محسوب می شود.
تقسیم
بندی پسته از نظر شکل ظاهری
به طور
کلی پسته از نظر شکل ظاهری میوه به سه دسته متمایز و مشخص تقسیم می شوند:
پسته
نوع بادامی
این دسته پسته که قسمت رأی آن باریک تر و کشیده تر از قاعده بوده و تقریباً به شکل بادام است
پسته بادامی نامیده می وشد و اغلب طول آن بیشتر و ضخامت آن کمتر از نوع فندقی است
قسمت انتهایی پوست استخوانی آن نوک تیز و فاصله دو لبه پوست (خندانی) آن کمتر است.
پسته
نوع فندقی
این نوع پسته تقریباً به شکل مربع مستطیل بوده و قسمت قاعده و انتهای آن در حالت خندان بودن پسته مساوی است
طول آن غالباً کوتاه تر از نوع بادامی ولی فاصله دو لبه پسته (خندانی) آن بیشتر از بادامی است.
مغز پسته فندقی سنگین تر و درشت از مغز پسته بادامی است و شکل ظاهری آن بیشتر از پسته بادامی جلب توجه می کند و
از طرف دیگر به علت خندانی بیشتر این پسته و آسانی استفاده از مغز آن قیمت این پسته از انواع دیگر آن مناسب تر است.
پسته
نوع خنجری
شکل این نوع پسته مانند نوع بادامی بوده و فقط قسمت انتهائی دو لبه پوست، مانند خنجر برگشته است.
به همین علت آن را خنجری می نامند و در بازار این نوع بسته از لحاظ کیفیت وجه تمایز مشخص با نوع بادامی نداشته و غالباً مخلوط با آن به بازار عرضه می شود.
به همین علت پسته ها از لحاظ شکل ظاهری و بازرگانی آن به دو نوع بادامی و فندقی تقسیم می شوند
ولی این دو نوع پسته از لحاظ کیفیت و طعم رنگ مغز، درشتی و ریزی و تیرگی و روشنی رنگ پوست در هر نقطه از مناطق تولید پسته باسامی مختلفی نامیده می شوند.
غالباً قیمت پسته علاوه بر مشخصات مذکور به محل تولید آن به لحاظ کیفیت نیز بستگی دارد.
مثلاً یک نوع پسته فندقی یا بادامی که از لحاظ مشخصات ظاهری به یک شکل و اندازه باشند
بسته به این که محصول منطقه دامغان، قزوین، اردکان، رفسنجان، زرند و غیره باشند
در بازار دارای قیمت های متفاوتی می باشند
مانند پسته دامغان که به علت مرغوب و زیادی چربی و پسته قزوین به علت رنگ سبز مغزش به قیمت گران تری به فروش می رسد (پسته رفسنجان به خاطر مزه و رنگ قرمز مغز و روشن بودن رنگ پوست آن جایگاه خاصی دارد)
8ـ1ـ
انواع پسته ایران
انواع پسته در ایران که در واقع بیشتر به ارقام پسته معروف هستند
براساس پیشینه تاریخی و محل یا منطقه تولید آنها به نام همان مناطق نامگذاری می شوند و تا به امروز باقی مانده اند.
از آن جمله می توان به پسته
گرگانی، سبزواری، قمی، سمنانی، دامغانی، قزوینی، اصفهانی، اردکانی، رفسنجانی، کرمانی، سیرجانی و راوری اشاره نمود.
در مناطق مختلف براساس شکل یا سابقه کاشت آن مناسبت ها و موضوعات مختلف ارقام گوناگونی وجود دارند.
از جمله این ها می توان به ارقام قرمز و (کم محصول نامنظم بوده که بیشتر با واریته اوحدی و غیره پیوند خورده اند)، ممتاز (گاهی با نام خندان از آن یاد می شود)،
ابراهیمی (نام یک تولید کننده پسته) اوحدی، سبز پسته، سفید پسته، شستی، واحدی، بادامی، کله قووچی، جندقی، کله بزی، کدویی (یکی از جنس های نامرغوب) رباطی، شاه پسند، بقالی، تجارتی، خنجری و … اشاره نمود.
در جدول مشخصات نمونه های بعضی انواع پسته مناطق تولیدی کشور و درجه بندی پسته آورده شده است. همچنین در جدول دوم مشخصات تعدادی از ارقام پسته مانند درصد خندان و دهان بسته، درصد مغز به پوست و … آمده است.
ارقام مهم پسته های کرمان عموماً شامل اوحدی، کله قوچی، فندقی ـ اکبری، فندقی ـ ابراهیمی، سفید پسته، فوق، امیری، شستی و جندقی هستند.
با توجه به جدول دوم رقم ابراهیمی بیشترین درصد پسته های دهان بسته را داراست که اطلاعات بدست آمده در محل نیز مؤید خهمین نکته است.
از
سایر ارقام مهم پسته در ایران در منطقۀ سمنان می توان از فندقی درشت، شاه پسند و
خنجری نام برد و در منطقۀ قزوین نیز به کله بزی، تجارتی و شمشیری اشاره نمود.
جدول مشخصات نمونه های انواع پسته مناطق تولیدی کشور و درجات آن
وابستگی تقریباً کاکلا کشور به درآمد حاصل از صادرات نفت موجب شده که به دنبال آن اقتصاد هم از روند صادرات این محصول پیروی کند.
در نتیجه نوسانات اقتصاد باعث کاهش آشفتگی این روند می شود.
از این رو، پیروی از راهکارهایی که این وابستگی را کاهش می دهند، ضروری است.
در سه دهه گذشته صادرات محصولات کشاورزی بیشترین سهم را در صادرات غیرنفتی داشته و پسته نیز در سال های اخیر رتبه اول صادرات را دارا بوده است.
جایگاه خاص پسته در صادرات غیر نفتی و دارا بودن 60 درصد ارزش صادرات بخش کشاورزی موجب شده پسته اهمیت استراتژیکی برای کشور داشته باشد.
بنابراین باید در نقاطی از کشور که مساعد رشد و توسعه این محصول است امکانات لازم فراهم شود.
نگاهی گذرا به درآمدهای حاصل از صادرات غیرنفتی کشور نشان می دهد
که بخش عمده ای از این درآمدها به بعضی از محصولات یا فرآورده های کشاورزی از آن جمله پسته، خشکبار، خرما، کشمش، زعفران، ابریشم، فرش، پوست، روده، کتیرا اختصاص یافته و تولید هر یک از این فرآورده های صادراتی برای هر گونه برنامه ریزی و سرمایه گذاری لازم است،
مخصوصاً اگر عدم وابستگی اقتصادی و سیاسی به نظام های حکومتی خارجی منظور نظر و یا حذف صادرات نفتی در پیش باشد،
ضرورت دستیابی به این گونه شناخت ها اجتناب ناپذیر است.
گیاهان سرمنشاأ زنجیره غذایی و حیات بر روی کره زمین و به عنوان ثروت ملی هر کشور به شمار می روند.
هر قدر مساحت اختصاص یافته برای گیاهان مربوط به یک گونه و یا یک جنس بیشتر باشد،
اهمیت آن گیاه نیز بطور طبیعی افزایش خواهد یافت.
اختصاص بیش از ده میلیون از جنگل های کشور به گونه های مختلف جنس پسته و نیز اختصاص بیش از یک صد و شصت هزار هکتار از باغات میوه ایران به پسته معمولی، نشان دهنده اهمیت بیش از حد این گیاه در کشور ایران است.
اهمیت جنس پسته را از دو دیدگاه اقتصادی و زیست محیطی می توان مد نظر قرار داد. در زمینه مسایل اقتصادی دانه و صمغ های گونه های پسته در صادرات ایران ارزش خاصی را به خود اختصاص داده است.
امروزه مصرف پسته به عنوان یک آجیل مطبوع و بسیار خوشمزه در کشورهای مرفه جهان مورد توجه است. در واقع پسته گران ترین آجیل و البته با ارزش غذایی بالا می باشد.
سرزمین ایران قرن ها بدون رقیب عمده ترین تولید کننده پسته جهان بوده و هست ولی در حال حاضر کشورهای دیگری در زمینه تولید و تجارت پسته به رقابت با این برخاسته اند،
به طوری که کورهایی چون ترکیه که سابقاً تولید و تجارت پسته آن قدمت چندان ندارد و درصد سال گذشته در زمره مشتریان ایران بوده و
در سال های اخیر تولید محصول پسته خود را بالا برده و به رقیبی برای پسته ایران در بازار جهانی تبدیل شده است.
ایالات متحده آمریکا نیز که عمده ترین وارد کننده پسته ایران طی 80 سال اخیر بوده،
در زمینه تولید پسته کوشش هایی را آغاز کرده و زمینه ایجاد و توسعه باغ های پسته را در ایالات کالیفرنیا فراهم آورده است و
به ویژه پس از برقراری نظام جمهوری اسلامی در ایران، به توسعه باغ های پسته در ایالات پرداخته و به طوری که رقیبی نیرومند برای پسته ایران درآمده است.
در این زمینه هنوز از نظر کمی فاصله زیادی با ایران دارد و مخصوصاً از نظر طعم و لطافت و تنوع در ارقام به پای پسته ایران نمی رسد اما به هر حال از نظر مقدار تولید با پسته ایران رقابت می کند و
همچنین نباید فراموش کرد که این کشور امکانات سرمایه ای و تخصصی و علمی و فنی را در جهت بهبود بخشیدن کیفیت محصول خود تجهیز کرده و برای بالا بردن میزان محصول خود دست به اقدامات همه جانبه ای زده است.
به طور کلی می توان گفت که بیشترین مقدار تولید پسته در جهان مربوط به قاره اسیا می باشد و
سپس قاره آمریکا و بعد از آن قاره اروپا و در آخرین رتبه قاره آفریقا قرار دارد.
در قاره آسیا سه کشور عمده تولید کننده پسته قرار دارند که عبارتند از ایران، ترکیه و سوریه.
1ـ پسته از آن دسته مواد غذایی است که همه عادت کرده اند که آن را به شکل فله ای خریداری کنند.
شاید خیلی های اصلاً خیر نداشته باشند که می توان پسته را به شکل بسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی نیز تهیه کردد.
البته خیلی ها هم این نکته را می دانند
اما با این وجود ترجیح می دهند که خرید خود را به شکل فله ای انجام بدهند
چون پسته فله ارزان تر از انواع بسته بندی شده است،
می توان آن را به حداقل میزان دلخواه خریداری کرد،
می توان آن را قبل از خرید امتحان کرد و هیچ هزینه اضافی هم بابت بسته بندی آن پرداخت نمی شود.
اما واقعیت این است که شرایط نگهداری، نحوه تهیه و فرآوری و بسیاری از عوامل دیگر وجود دارند که در سلامت پسته نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند.
تهیه پسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی به این معنی است که خریدار می تواند از بابت تولید بهداشتی آن، آسوده خاطر باشد.
نکته بسیار مهم دیگر این است که پسته نیز مانند میوه های خشکباری قابلیت آلودگی به سموم قارچی نظیر آفلاتوکسین را دارد.
واحدهای صنعتی با توجه به وجود پروانه های بهداشتی و طبق ضوابط و دستورالعمل های وزارت بهداشت،
ملزم به اندازه گیری آفلاتوکسین بر روی محصولاتشان هستند اما در پسته هایی که به صورت فله ای عرضه می شود، این اندازه گیری های صورت نمی گیرد و محصول تولیدی قابل ردیابی نیستند.
اگر به هر دلیلی ترجیح داده می شود که خرید پسته به همان شکل سنتی انجام گردد،
باید موارد زیر مد نظر قرار گیرد:
1ـ سعی گردد تا حد امکان پسته از فروشگاه های معتبر که پسته باکیفیت مرغوب و تازه عرضه می کنند، خریداری گردد.
از خرید از دست فروشان خودداری گردد.
2ـ هنگام خرید پسته خشک خام به تازگی آن توجه گردد.
پسته تازه نباید هیچ گونه بوی نامطبوعی مانند بوی ماندگی، بوی تند یا ترشیدگی داشته باشد.
3ـ به ظاهر پسته خوب دقت شود وجود حفره یا کپک زدگی از نشانه های کهنگی آن است.
اگر در میان پسته، حشرات مرده یا زنده دیده شد، پسته کهنه و فاسد است.
4ـ مقداری از پسته را در دست خود ریخته، کمی منتظر مانده و سپس خالی گردد.
پس دادن رنگ روی دست نشانه غیربهداشتی بودن پسته است.
طبق دستورالعمل های بهداشتی، به کار بردن هر نوع رنگ حتی رنگ های مجاز خوراکی در تولید پسته ممنوع است.
در تولید و تهیه پسته های بسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی از هیچ گونه رنگی استفاده نمی شود و در صورت لزوم هم از رنگ های طبیعی مانند زعفران استفاده می کنند.
جدول – ویژگی های فیزیکی و شیمیایی پسته خشک طبیعی خندان خام
ردیف
ویژگی
حد قابل قبول
1
بو
و مزه
پسته
دارای بوی مخصوص به خود بدون هر گونه مزه
غیر
طبیعی، کهنگی، ماندگی، تلخی و تندی باشد
2
مواد
خارجی غیرمجاز
عاری
3
طعم
سوختگی (درصد عددی)
بیشینه
1
4
رطوبت
(درصد وزنی)
بیشینه
5
5
پراکسید
(میلی اکی والان گرم بر کیلوگرم)
بیشینه
1
6
نمک
(درصد وزنی)
بیشینه
2
7
مجموع
آفلاتوکسین ها
مطابق
با استاندارد ملی ایران شماره 5925
8
آفت
زدگی (درصد عددی)
بیشینه
6
9
آفت
زدگی آشکار (درصد وزنی)
بیشینه
3
10
کپک
زدگی (درصد وزنی)
بیشینه 0.2
11
مواد
خارجی (درصد وزنی)
بیشینه 0.6
12
مواد
خارجی غیر از پوست (درصد وزنی)
بیشینه 0.2
13
مغز
پسته آزاد (درصد وزنی)
بیشینه
2
14
عیار
پسته طبیعی خندان
کمیته
اظهار صادر کننده
5ـ از مصرف کم خندان ها هم پرهیز گردد.
پسته را در ظرف های آب گرم می ریزند تا رطوبت جذب کنند، بعد آن ها را داخل ظرف آب سرد می ریزند تا پوست شان به اصطلاح بترکد.
این اختلاف دمای ناگهانی، یا شوک حرارتی، روی کیفیت تأثیر منفی می گذارد و علاوه بر آن موجب نم کشیدن هم می شود.
این گونه پسته ها زودتر فاسد می شوند.
6ـ باید سعی گردد تا پسته ای انتخاب شود که شور نباشد و کمتر بو داده شده باشد.
میوه های خشکباری در طول تاریخ و در قسمت های مختلف دنیا مورد توجه بوده اند
وقتی برای شما این سوال پیش می آید که در یک سبد غذایی سالم و متعادل چه چیزی باید گنجانده شود؛
بدون شک میوه های خشکباری باید در این فهرست قرار گیرند.
به دلیل اینکه میوه های خشکباری، می توانند بخش خوبی از یک رزیم غذایی کم چرب و پرفیبر باشند.
بنابراین در کاهش خطر ابتلا به برخی بیماری های
قبلی ـ عروقی،
سرطان ها و
نقایص مادرزادی
مؤثر واقع می شوند.
در تمامی طول تاریخ و در تمامی دنیا،
میوه های خشکباری مصرف تغذیه ای برای بشر داشته اند و
همچنان باید به عنوان بخش مهمی از رژیم غذایی مطرح باشند.
میوه های خشکباری در طول تاریخ و در قسمت های مختلف دنیا مورد توجه بوده اند و
چگونگی استفاده از آن ها متنوع بوده است.
از اجزای دستورهای غذایی گرفته تا غذاهای سبک مسافرتی و نیز از مواد عمده پرمصرف زمستانی و غذاهای لذیذ وارداتی می توان به تنوع مصرف میوه های خشکباری پی برد.
استفاده از پسته به عصر حجر و حدود 7000 سال قبل از میلاد بر می گردد.
ارزش غذایی میوه های خشکباری
سولون امپراتور یونان در قرن 6 پیش از میلاد صادرات میوه های خشکباری را از یونان ممنوع اعلام کرد.
این در حالی بود که درختان پسته، گردو و فندق در آتیکا (پایتخت یونان) به حد کافی دارای میوه بودند.
علت این امر تأمین نیازهای فوری و اولیه مردمان بود.
امروزه میوه های خشکباری به صورت تنقلات (اسنک) مصرف گسترده ای دارند.
در خیلی از مواقع میوه های خشکباری را برای مصرف برشته می کنند.
در مورد پسته، معمولاً برای مدتی آن را در آب نمک غوطه ور می کنند،
سپس پسته ها را خشک کرده و دما را تا 130 درجه سانتی گراد افزایش می دهند تا برشته شوند.
امروزه این رقم به عنوان معروفترین پسته ایران شناخته می شود و حدود 60 تا 70 درصد سطح زیر کشت پسته را به خود اختصاص داده است
این رقم در سالهای 1320 تا 1330 در روستای فتح آباد از توابع رفسنجان توسط مهدی اوحدی شناسایی و انتخاب گردید.
رقم اوحدی از نخستین ارقامی است که حدود 3 دهه پیش به خراسان برده شده است
از مجموع پنجاه هزار هکتار پسته کاری در خراسان 10000 هکتار متعلق به رقم اوحدی است و
از این میزان بیشترش در شهرستان های بردسکن، خلیل اباد و گناباد وجود دارد.
ریخت شناسی
قدرت رشد درخت متوسط و عادت رشد آن گسترده است
غالبیت انتهایی در آن قوی و توانایی تولید شاخه جانبی در آن محدود است
اکثر برگها سه برگچه ای و اندازه برگچه انتهایی بزرگتر از برگچه های جانبی است
اندازه جوانه گل کوچک است تراکم خوشه پایین و رنگ پوست سبز میوه آن ارغوانی قرمز است.
گلدهی و میوه
دهی
این رقم از ارقام زودگل تا متوسط گل به حساب می آید.
گلدهی در این رقم در سالهای مختلف به طور متوسط از 3 فروردین شروع و
تا 10 فروردین ادامه دارد رشد مغز از هفتم تیرماه شروع میشود و
میوه ها در اواسط شهریور قابل برداشت هستند با وجود اینکه در هر خوشه 20 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است
به دلیل طویل بودن محور خوشه تراکم پسته در خوشه کم است و
نزدیک به 10 درصد میوه ها پاک بودند وزن یک دانه پسته نزدیک به 2.7 گرم و 38 درصد آن را پوست سبز تشکیل می دهد.
انس آن برابر 28 است از هر 100 گرم پسته خشک 57 گرم مغز حاصل می شود
بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند و درجه خندانی متوسط و بیشتر از نوع پشتی- شکمی می باشد.
در شرایط شور (EC اب آبیاری- 8 دسی زیمنس برمتر ) از هر درخت
اوحدی در آستانه باردهی (نه سال پس از پیوند) 3 کیلوگرم و در هر هکتار 1200
کیلوگرم برداشت شده است.
نیازهای اکولوژیکی
این رقم در مناطق مختلف و با شرایط اقلیمی متفاوت همچون مناطق با تابستان بسیار گرم و خشک و برعکس نواحی که تابستان ها معتدل تر دارد کاشت شده است
نتایج بدست آمده گویای این واقعیت است که به دلیل اینکه تاج درخت متراکم نیست و
سطح برگ کوچک است
بخش زیادی از تنه و میوه در معرض افتاب شدید و وزش بادهای شدید قرار می گیرد و
در نتیجه درصد پوکی افتاب سوختگی میوه و تنه افزایش می یابد
در هیچ کدام از مناطق علائمی که نشان دهنده عدم تامین نیاز سرمایی باشد مشاهده نشده است.
پیشنهاد می
شود
در ارتباط با رقم اوحدی توجه به نکات زیر حائز
اهمیت است:
الف- باردهی متوسط
ب- سال اوری متوسط
ج- حساس به شوری
د- حساس به پسیل
با توجه به جمیع جهات و از آنجایی که شوری در آینده مهمترین عامل محدود کننده است و
این رقم در برابر شوری متحمل نیست بنابراین ترجیحا بهتر است
پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد
ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است
ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک جهان از نزولات جوی کمی برخوردار است
مناطقی که بارش سالانه آنها کمتر از پانصد میلیمتر باشد جط مناطق بیابانی دسته بندی می شوند
بر این اساس تقریبا تمام فلات مرکزی ایران (که کانون پسته کاری کشور می باشد) در زمره مناطق بیابانی قرار می گیرند
پایین بودن میزان بارش و بالا بودن تخیر زیاد آب از خاک در مجموع موجب شده است
که کاشت گیاهان مقاوم به شوری و با نیاز آبی پایین در الویت برنامه های توسعه تحقیقاتی و کشاورزی کشور قرار دارد.
پسته در ایران
پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد و
در شرایطی که بسیاری از گیاهان زراعی و باغی قادر به رشد نیستند و
با عملکرد اقتصادی مناسبی ندارند می توانند به خوبی رشد کند و
محصول مناسبی تولید نماید به همین دلیل پسته از دیرباز یکی از درختان مهم میوه در بخش های وسیعی از فلات مرکزی و منطاق حاشیه کویر بوده است.
به دلیل افزایش بی سابقه جمعیت نیاز به تامین آب سلام غذای کافی و تولید درآمد اقتصادی خانواده ها برداشت بی رویه از منابع آبهای زیرزمین در چند دهه گذشته روند افزایشی به خود گرفته و
نتیجه آن بالا رفتن املاح این آبها و پایین افتادن سطح ایستایی سفره هیا زیرزمینی بوده است و
به همین دلایل سطح زیرکشت باغ های پسته نیز با شتاب بیشتری نسبت به گذشته افزایش یافته است
به طوریکه هم اکنون از مرز نیم ملیون هکتار فراتر رفته است.
بر طبق بررسی های انجام شده ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است
وجود جنگل های پسته خودرو و دیم در شمال شرق کشور و تنوع بالای ارقام و ژئوتیپ های پسته دلیل بر این مدعاست
پسته از جمله گیاهانی است که به دلیل دو پایه بودن گره افشانی آزاد و تکثیر جنسی از تنوع ژنتیکی زیادی برخوردار است
تاکنون دهها رقم پسته خوراکی متعلق به گونه (Pistacia vera) در ایران شناسایی شده است
که تنها بخشی از آنها در سطح تجاری معرفی شده و کشت می شوند.
از آنجا که در بسیاری از موارد خصوصیات ژنتیکی هر رقم با رقم دیگر متفاوت است
بنابراین بایسته است که برای شرایط اقلیمی اب و خاک متفاوت و
همچنین برای ذائقه های گوناگون و اهداف مختلق تولید (تازه خوری، خشکبار و فرآورده های غذایی) ارقام و ژئوتیپ هایی را معرفی نمود
که ضمن پایین بودن هزینه تولید آنها از پتانسیل مناسبی برای مصرف نیز برخوردار باشند.
اولین ارقام نتیجه پرورش و اهلی شدن پسته خودرو بوده است
که توسط طبیعت صورت گرفته و از طریق گزینش انسان تکمیل شده است
همانطور که می دانیم راه تکثیر پسته استفاده از بذر (تکثیر جنسی) است و
چون گرده افشانی آزاد در پسته صورت می گیرد،
بنابراین تنوع ژنتیکی بسیار بالا است و اگر هر بذر کاشته شده پیوند نشود یک ژئوتیپ جدید پدید خواهد آمد و
از بین تعداد زیادی نهال بذری که به مرحله باردهی می رسند
بخش کوچکی از آنها از صفات و ویژگی های مطلوبی برای انتخاب برخوردار خواهد بود.
ایران پسته 