بیشینه
1/0 برای مغز پسته درسته
بیشینه
2/0 برای مغز پسته مخلوط
بیشینه
5/0 برای مغز پسته شکسته
رطوبت
درصد
وزنی
بیشینه
5 برای مغز پسته خام
بیشینه
3 برای مغز پسته برشته
سوختگی
در مغز پسته برشته
درصد وزنی
بیشینه
5/0
نمک
در مغز پسته شور
درصد
وزنی
بیشینه
5/0
مجموع
آفلاتوکسین ها
پی
پی بی
مطابق
استاندارد 5925
مانده
آفت کش ها
پی
پی ام
مطابق
استاندارد 13118
شمارش
کلی میکروارگانیسم ها
واحد
تشکیل کلونی در گرم (cfu/g)
100000
برای مغز خام
10000
برای مغز برشته
کلی
فرمها
واحد
تشکیل کلونی در گرم (cfu/g)
100
برای مغز خام
10
برای مغز برشته
کپک
واحد
تشکیل کلونی در گرم (cfu/g)
1000
برای مغز خام
100
برای مغز برشته
اشرشیا
کلی
واحد
تشکیل کلونی در گرم (cfu/g)
منفی
سالمونلا
تعداد
در 25 گرم
منفی
مغز
پسته بدون پوست مخلوط: مغزهایی که در هیگ یک از تعاریف بالا قرار نگیرند.
ـ خاکه، به ذران ریز مغز پسته بدون پوست سوم گفته می شود که از الک با قطر چشمه 2 میلی متر عبور کند.
رنگ مغز پسته بدون پوست سوم به رنگ طبیعی مغز پسته بدون پوست سوم که معمولاً برحسب رقم، طولذمدت رشد، زمان چیدن و مدت نگهداری آن متغیر و به رنگ زرد تا سبز سیر، متغیر می باشد.
گاهی در طی فرآیند پوست گیریف رنگ مغز پسته بدون پوست سوم قهوه ای و بد رنگ می شود. در جداول 2 و 2ـ7 ویژگی های مغز پسته بدون پوست ارائه شده است.
جدول 2 مغز پسته درسته بدون پوست از دید رنگ
ردیف
طبقه
رنگ
تعداد
مغز پسته درسته بدون پوست سوم هم رنگ در 100 گرم
1
سبز
سیر
90
2
سبز
90
3
سبز
روشن
90
4
سبز
مایل به زرد
90
5
زرد
90
مغز دانه ها به علت محتوای بالا چربی های غیراشباع در معرض اکسیداسیون قرار دارند.
ترکیب شدن چربی ها با اکسیژن هوا موجب تند شدن و فساد شیمیایی آن ها می شود.
برای نگهداری مغز دانه ها برای مدت طولانی باید آن ها را در ظروف نفوذناپذیر نسبت به رطوبت قرار داده و در یخچال یا فریزر نگهداری کرد.
رطوبت محیط مناسبی برای رشد قارچ ها فراهم می کند.
اگر امکان نگهداری در یخچال وجود ندارد، مغزها باید در ظروف دربسته در محیط خشک و خنک و دور از تابش نور خورشید نگاه داشته شوند.
مغز که قسمت خوراکی را تشکیل می دهد، دارای طعم خوشایند، رنگ سبز و پوست ظریف قهوه ای کم رنگ است که احتیاج به برداشتن این پوسته قبل از مصرف نیست.
این پوشش قهوه ای حاوی آنتی اکسیدان هایی است که این دانه غنی از روغن را از اکسیژن هوا و تند شدن محافظت می کند.
بعد از برداشتن پوشش قهوه ای، مغز با رنگ سبز روشن که نشان دهنده تازگی محصول است، قرار دارد.
مغز پسته کاربرد گسترده ای به عنوان تنقلات دارد.
علاوه بر این در صنایع گوناگون مانند تولید کره، روغن، حلوا، شیرین سازی، شکلاتف بستنی و غیره به عنوان غنی کننده، طعم دهنده و زینت دهنده کاربرد دارد. رنگ سبز مغز به دلیل وجود کلروفیل در آن است.
مغز پسته مانند دیگر محصولات خشکباری مغز دانه بسیار مقوی و مغذی است و منبع غذایی خوبی از بسیاری از ویتامین ها و املاح مورد نیاز بدن می باشند.
30 گرم مغز پسته (حدود 47 دانه) بیشتر از 10 درصد نیاز روزانه به فیبر، ویتامین ب 6، منیزیم، فسفر و مس را تأمین می کند.
جدول 3 ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و میکروبی مغز پسته
عنوان
واحد اندازه گیری
حد مجاز
رنگ، بو و مزه
ـ
فاقد رنگ، بو و مزه غیرطبیعی
پراکسید
میلی اکی والان در کیلوگرم
بیشینه 1
یکنواختی از دید رنگ در مغز
پسته درسته بدون پوست سوم
تعداد در 100 گرم
کمینه 90 درصد عددی در یک طبقه
آفت زدگی
درصد وزنی
بیشینه 1 در مغز درسته بدون پوست سوم
بیشینه 3 در مغز پسته درسته بدون پوست
سوم شکسته، لپه، خرده و مخلوط
مواد خارجی (بقایای گیاهی)
درصد وزنی
بیشینه 1/0
خاکه
درصد وزنی
بیشینه 1/0 برای مغز پسته بدون پوست سوم
بیشینه 5/0 در مغز پسته درسته بدون پوست
سوم شکسته، لپه، خرده و مخلوط
مغز پسته دارای پوست سوم
درصد وزنی
بیشینه 2
مغز پسته قهوه ای و بدرنگ
درصد وزنی
بیشینه 1
رطوبت
درصد وزنی
بیشینه 5 برای مغز پسته خام
سوختگی در مغز پسته برشته
درصد وزنی
بیشینه 5/0
نمک در مغز پسته شور
درصد وزنی
بیشینه 5/0
مجموع آفلاتوکسین ها
پی پی بی
نمطابق استاندارد 5925
مانده آفت کش ها
پی پی ام
مطابق استاندارد 13118
شمارش کلی میکروارگانیسم
واحد تشکیل کلونی در گرم
بیشینه 100000
کلی فرمها
واحد تشکیل کلونی در گرم
بیشینه 100
کپک
واحد تشکیل کلونی در گرم
بیشینه 1000
اشرشیا کلی
واحد تشکیل کلونی در گرم
منفی
سالمونلا
تعداد در 25 گرم
منفی
علاوه بر اینکه مغز پسته حاوی مقدار زیادی استرول گیاهی است (تقریباً 60 میلی گرم در 30 میلی گرم) که موجب کاهش بیماری های قلبی و سرطان می شود.
همچنین مغز پسته منبع بسیار خوبی از اسیدهای چربی تک غیراشباع می باشد که جزو چربی های مفید بوده و به افزایش سطح کلسترول خوب بدون افزایش کلسترول بد کمک می کند.
مغز پسته همچنین دارای اسیدهای چرب ضروری مانند لینولئیک اسید و لینولنیک اسید است.
این اسیدهای چرب برای بدن ضروری است و فقط باید از طریق غذا تأمین شود.
مغز پسته همچنین حاوی برخی از عناصر غذایی و ویتامین E نیز حاوی درصد بالایی از پروتئین و عناصر معدنی مانند کلسیم؛ آهن و روی است.
مقدار ویتامین B1 موجود در آن از نصف لیوان برنج پخته بالاتر است.
مقدار فیتو استرول ها در آن بالاست که دارای آثار بسیار مفیدی هستند و در کاهش کلسترول خون نقش دارند.
آنتی اکسیدان های موجود در آن موجب کاهش خطر سرطان و دیگر بیماری های مزمن می شود.
هر 28 گرم 160 کیلو کالری فراهم می کند. در واقع میزان انرژی در مقایسه با دیگر دانه ها پایین تر است.
مردم اروپا و آمریکا مغز پسته را به سوپ، سالاد و سبزی ها اضافه می کنند و یا در تهیه سس از آن استفاده می کنند.
مغز پسته منبع خوبی از پتاسیم، فسفر و منیزیم است که این سه ریز مغذی در تنظیم فشار خون با اهمیت اند.
پژوهشگران با مطالعه تأثیر پسته روی فشار خون متوجه شدند که وقتی به طور مرتب در برنامه غذایی گنجانده می شود فشار خون کاهش نشان می دهد.
به علاوه مصرف مرتب پسته موجب کاهش سطح کلسترول بد LDL و سطح تری گلیسیرید در خون می شود.
وجود چربی های غیر اشباع و محتوای بالای ویتامین E و دیگر آنتی اکسیدان ها عامل این آثار سلامت بخش هستند.
به علاوه مقادیر قابل توجه مس، منیزیم و ویتامین های گروه B در پسته موجب تقویت عملکرد دستگاه عصبی می شود.
پسته دارای آهن بالاتری نسبت به بقیه مغز دانه ها است و به همین دلیل آن را خون ساز می نامند.
مصرف پسته خام به این منظور مفید است.
مدت زمان نگهداری تخمینی مغز پسته در رطوبت نسبی 65 تا 70 درصد در دمای صفر درجه سانتی گراد، یک سال و در دمای 8/17- درجه سانتی گراد حدود 3 سال می باشد.
1ـ پسته از آن دسته مواد غذایی است که همه عادت کرده اند که آن را به شکل فله ای خریداری کنند.
شاید خیلی های اصلاً خیر نداشته باشند که می توان پسته را به شکل بسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی نیز تهیه کردد.
البته خیلی ها هم این نکته را می دانند
اما با این وجود ترجیح می دهند که خرید خود را به شکل فله ای انجام بدهند
چون پسته فله ارزان تر از انواع بسته بندی شده است،
می توان آن را به حداقل میزان دلخواه خریداری کرد،
می توان آن را قبل از خرید امتحان کرد و هیچ هزینه اضافی هم بابت بسته بندی آن پرداخت نمی شود.
اما واقعیت این است که شرایط نگهداری، نحوه تهیه و فرآوری و بسیاری از عوامل دیگر وجود دارند که در سلامت پسته نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند.
تهیه پسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی به این معنی است که خریدار می تواند از بابت تولید بهداشتی آن، آسوده خاطر باشد.
نکته بسیار مهم دیگر این است که پسته نیز مانند میوه های خشکباری قابلیت آلودگی به سموم قارچی نظیر آفلاتوکسین را دارد.
واحدهای صنعتی با توجه به وجود پروانه های بهداشتی و طبق ضوابط و دستورالعمل های وزارت بهداشت،
ملزم به اندازه گیری آفلاتوکسین بر روی محصولاتشان هستند اما در پسته هایی که به صورت فله ای عرضه می شود، این اندازه گیری های صورت نمی گیرد و محصول تولیدی قابل ردیابی نیستند.
اگر به هر دلیلی ترجیح داده می شود که خرید پسته به همان شکل سنتی انجام گردد،
باید موارد زیر مد نظر قرار گیرد:
1ـ سعی گردد تا حد امکان پسته از فروشگاه های معتبر که پسته باکیفیت مرغوب و تازه عرضه می کنند، خریداری گردد.
از خرید از دست فروشان خودداری گردد.
2ـ هنگام خرید پسته خشک خام به تازگی آن توجه گردد.
پسته تازه نباید هیچ گونه بوی نامطبوعی مانند بوی ماندگی، بوی تند یا ترشیدگی داشته باشد.
3ـ به ظاهر پسته خوب دقت شود وجود حفره یا کپک زدگی از نشانه های کهنگی آن است.
اگر در میان پسته، حشرات مرده یا زنده دیده شد، پسته کهنه و فاسد است.
4ـ مقداری از پسته را در دست خود ریخته، کمی منتظر مانده و سپس خالی گردد.
پس دادن رنگ روی دست نشانه غیربهداشتی بودن پسته است.
طبق دستورالعمل های بهداشتی، به کار بردن هر نوع رنگ حتی رنگ های مجاز خوراکی در تولید پسته ممنوع است.
در تولید و تهیه پسته های بسته بندی شده و دارای پروانه بهداشتی از هیچ گونه رنگی استفاده نمی شود و در صورت لزوم هم از رنگ های طبیعی مانند زعفران استفاده می کنند.
جدول – ویژگی های فیزیکی و شیمیایی پسته خشک طبیعی خندان خام
ردیف
ویژگی
حد قابل قبول
1
بو
و مزه
پسته
دارای بوی مخصوص به خود بدون هر گونه مزه
غیر
طبیعی، کهنگی، ماندگی، تلخی و تندی باشد
2
مواد
خارجی غیرمجاز
عاری
3
طعم
سوختگی (درصد عددی)
بیشینه
1
4
رطوبت
(درصد وزنی)
بیشینه
5
5
پراکسید
(میلی اکی والان گرم بر کیلوگرم)
بیشینه
1
6
نمک
(درصد وزنی)
بیشینه
2
7
مجموع
آفلاتوکسین ها
مطابق
با استاندارد ملی ایران شماره 5925
8
آفت
زدگی (درصد عددی)
بیشینه
6
9
آفت
زدگی آشکار (درصد وزنی)
بیشینه
3
10
کپک
زدگی (درصد وزنی)
بیشینه 0.2
11
مواد
خارجی (درصد وزنی)
بیشینه 0.6
12
مواد
خارجی غیر از پوست (درصد وزنی)
بیشینه 0.2
13
مغز
پسته آزاد (درصد وزنی)
بیشینه
2
14
عیار
پسته طبیعی خندان
کمیته
اظهار صادر کننده
5ـ از مصرف کم خندان ها هم پرهیز گردد.
پسته را در ظرف های آب گرم می ریزند تا رطوبت جذب کنند، بعد آن ها را داخل ظرف آب سرد می ریزند تا پوست شان به اصطلاح بترکد.
این اختلاف دمای ناگهانی، یا شوک حرارتی، روی کیفیت تأثیر منفی می گذارد و علاوه بر آن موجب نم کشیدن هم می شود.
این گونه پسته ها زودتر فاسد می شوند.
6ـ باید سعی گردد تا پسته ای انتخاب شود که شور نباشد و کمتر بو داده شده باشد.
امروزه این رقم به عنوان معروفترین پسته ایران شناخته می شود و حدود 60 تا 70 درصد سطح زیر کشت پسته را به خود اختصاص داده است
این رقم در سالهای 1320 تا 1330 در روستای فتح آباد از توابع رفسنجان توسط مهدی اوحدی شناسایی و انتخاب گردید.
رقم اوحدی از نخستین ارقامی است که حدود 3 دهه پیش به خراسان برده شده است
از مجموع پنجاه هزار هکتار پسته کاری در خراسان 10000 هکتار متعلق به رقم اوحدی است و
از این میزان بیشترش در شهرستان های بردسکن، خلیل اباد و گناباد وجود دارد.
ریخت شناسی
قدرت رشد درخت متوسط و عادت رشد آن گسترده است
غالبیت انتهایی در آن قوی و توانایی تولید شاخه جانبی در آن محدود است
اکثر برگها سه برگچه ای و اندازه برگچه انتهایی بزرگتر از برگچه های جانبی است
اندازه جوانه گل کوچک است تراکم خوشه پایین و رنگ پوست سبز میوه آن ارغوانی قرمز است.
گلدهی و میوه
دهی
این رقم از ارقام زودگل تا متوسط گل به حساب می آید.
گلدهی در این رقم در سالهای مختلف به طور متوسط از 3 فروردین شروع و
تا 10 فروردین ادامه دارد رشد مغز از هفتم تیرماه شروع میشود و
میوه ها در اواسط شهریور قابل برداشت هستند با وجود اینکه در هر خوشه 20 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است
به دلیل طویل بودن محور خوشه تراکم پسته در خوشه کم است و
نزدیک به 10 درصد میوه ها پاک بودند وزن یک دانه پسته نزدیک به 2.7 گرم و 38 درصد آن را پوست سبز تشکیل می دهد.
انس آن برابر 28 است از هر 100 گرم پسته خشک 57 گرم مغز حاصل می شود
بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند و درجه خندانی متوسط و بیشتر از نوع پشتی- شکمی می باشد.
در شرایط شور (EC اب آبیاری- 8 دسی زیمنس برمتر ) از هر درخت
اوحدی در آستانه باردهی (نه سال پس از پیوند) 3 کیلوگرم و در هر هکتار 1200
کیلوگرم برداشت شده است.
نیازهای اکولوژیکی
این رقم در مناطق مختلف و با شرایط اقلیمی متفاوت همچون مناطق با تابستان بسیار گرم و خشک و برعکس نواحی که تابستان ها معتدل تر دارد کاشت شده است
نتایج بدست آمده گویای این واقعیت است که به دلیل اینکه تاج درخت متراکم نیست و
سطح برگ کوچک است
بخش زیادی از تنه و میوه در معرض افتاب شدید و وزش بادهای شدید قرار می گیرد و
در نتیجه درصد پوکی افتاب سوختگی میوه و تنه افزایش می یابد
در هیچ کدام از مناطق علائمی که نشان دهنده عدم تامین نیاز سرمایی باشد مشاهده نشده است.
پیشنهاد می
شود
در ارتباط با رقم اوحدی توجه به نکات زیر حائز
اهمیت است:
الف- باردهی متوسط
ب- سال اوری متوسط
ج- حساس به شوری
د- حساس به پسیل
با توجه به جمیع جهات و از آنجایی که شوری در آینده مهمترین عامل محدود کننده است و
این رقم در برابر شوری متحمل نیست بنابراین ترجیحا بهتر است
این رقم برای نخستین بار توسط احمدآقا فروتن در احمدیه نوق از توابع شهرستان رفسنجان شناسایی شد
در حال حاضر یکی از بهترین ارقام پسته کشور به شمار می رود و
اخیرا مورد توجه بسیاری از باغداران واقع شده است.
ریخت شناسی
احمدآقایی جز ارقام کم تا متوسط رشد است
غالبیت انتهایی قوی و عادت رشد درخت گسترده می باشد
برگ ها در این رقم کوچک و حدودآ 60 درصد برگ ها سه برگچه ای هستند
شکل برگچه انتهایی تخم مرغی و بزگتر از برگ های جانبی است.
اندازه جوانه گ متوسط است شکل میوه بادامی و رنگ پوست آن سفید و زرد می باشد.(بیشتر بازار پسندی به دلیل مفید بودن رنگ پوست استخوانی آن است)
گلدهی و میوه
دهی
این رقم از ارقام زود گل محسوب می شود و
گلدهی در این رقم در سالهای مختلف به طور متوسط از 4 فروردین شروع و تا 12 فروردین ادامه دارد
رشد مغز از 10 تیرماه شروع می شود و
میوه در اواسط شهریور قابل برداشت می باشند
تراکم پسته در خوشه متوسط و تقریبا در هر خوشه 18 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است
که از نظر تعداد دانه در خوشه در ردیف بهترین ارقام خراسان به شمار می آید.
به طور متوسط 14 درصد از میوه ها پوک بوده اند وزن یک دانه پسته تر 30 گرم پسته خشک 54 گرم مغز حاصل می شود و
بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند (شرافتی، جوانشاه و همکاران، 1389).
میوه در اواسط شهریور قابل برداشت می باشند
تراکم پسته در خوشه متوسط و تقریبا در هر خوشه 18 دانه پسته در پایان فصل رشد قابل برداشت است
که از نظر تعداد دانه در خوشه در ردیف بهترین ارقام به شمار می آید.
به طور متوسط 14 درصد از میوه ها پوک بوده اند وزن یک دانه پسته تر 30 گرم پسته خشک 54 گرم مغز حاصل می شود و
بیش از 98 درصد میوه ها خندان بودند (شرافتی، جوانشاه و همکاران، 1389).
مقدار پروتئین مغز بین 16-15 درصد و چربی آن 59-58 درصد است.
سال آوری در این رقم شدید است و چنانچه مدیریت در سال on ضعیف باشد سال off تقریبا روی درخت میوه وجود نخواهد داشت.
در شرایط شور (EC آب آبیاری= 8 دسی زیمنس برمتر) از هر درخت
احمدآقایی در استانه باردهی (نه سال پس از پیوند) و در سال بار 7 کیلوگرم ودر هر
هکتار 2800 کیلوگرم برداشت شده است.
نیازهای
اکولوژیکی
اطلاعات زیادی در این مورد موجود نیست
اما در شرایط اقلیمی منطقه فیض آباد عملکرد مناسبی داشته است.
شایان ذکر است در سال هایی که تنش دمایی در تابستان زیاد بود بخش ناچیزی از میوه دچار عارضه آفتاب سوختگی شده بودند
بنابراین اینگونه به نظر می رسد که نسبت به بسیاری از ارقام دیگر طیف گسترده تری از شرایط اقلیمی را تحمل می نماید.
عکس العمل به
شوری
اگرچه در خراسان سطح زیر کشت آن پایین است
اماکاشت آن در شرایط اب و خاک با شوری کم و زیاد انجام شده است و
علائم خاص و برجسته ای از اثرات شوری روی درخت مشاهده نگردیده است
البته اظهار نظر قطعی در این مورد نیاز به مطالعه تخصصی بیشتر دارد.
پسته احمداقایی رفسنجان
اصول کاشت و
پرورش
چون از نظر غذایی رقم پرتوقعی است
بنابراین باید سعی شود در خاک های حاصلخیز کاشته شود بهترین فاصله کاشت برای این رقم 6 متر بین ردیف و 4 متر روی ردیف است.
به دلیل ضعیف بودن درجه اتصال میوه به خوشه در زمان رسیدن کاشت آن در مناطقی که در شهریور احتمال وزش بادهای شدید وجود دارد توصیه نمی شود.
توجیه
اقتصادی کاشت این رقم
در ارتباط با رقم احمدآقایی توجه به نکات زیر حائز
اهمیت است.
1- باردهی خوب در سال بار از هر درخت 15 ساله به طور متوسط 20 کیلوپسته تر قابل برداشت است
با احتساب 400 درخت در هکتار عملکرد حدود 8 تن در هکتار دور از دسترس نیست.
2- سال آوری شدید
3- دارای قیمت بسیار منساب سفیدی پوست استخوانی و رنگ قرمز سطح مغز در قسمت خندانی میوه موجب گردیده است
که از بازار پسندی بالایی برخوردار باشد این رقم به همراه رقم اکبری همیشه بالاترین قیمت در بازار را داشته است.
ارقامی که نسبت طول به عرض آنها بیشتر از 1.5 باشد به نام بادامی و
ارقامی که نسبت طول به عرض آنها کمتر از 1.5 باشد به نام فندقی
شناخته می شوند.
نامگذاری ارقام پسته
به طور کلی نامگذاری ارقام پسته برگرفته از موارد زیر است:
نام منطقه ای که آن رقم برای اولین بار در آن جا شناسایی شده است مانند بادامی زرند، بادامی سفید فیض آباد و سفید پسته نوق
بر اساس رنگ پسته، مانند پسته قرمز فیض آباد و برگ سیاه
بر اساس شباهتی که به اعضا بدن انسان و حیوان دارد مانند کله قوچی، کله بزی و شستی
برگرفته از نام اشخاصی که آن رقم را شناسایی و یا اصلاح کرده اند مانند پسته اوحدی (مهدی اوحدی)، پسته اکبری (علی اکبری) احمدآقایی و رقم پسته جولی که به نام رئیس ایستگاه تحقیقاتی چیکو در کالیفرنیا نامگذاری شده است.
بر اساس آخرین آمار منتشر شده از طرف سازمان خواربار و کشاورزی (FAO) در سال 2009 میلادی سطح زیرکشت بارور پسته در دنیا 660 هزار هکتار بوده است.
ایران با دارا بودن 450 هزار هکتار سطح زیر کشت حدود 72 درصد این سطح را به خود اختصاص داده است.
پس از ایران کشورهای آمریکا با 61 هزار هکتار ترکبه با 43 هزار هکتار، سوریه با 42 هزار هکتار و چین با 25 هزار هکتار سطح زیر کشت باغ های بارور پسته از دیگر کشورهای عمده پسته خیز دنیا محسوب می شوند.
حدود 97 درصد از سطح زیر کشت پسته در ایران در دوازده استان:
کرمان ، خراسان رضوی، یزد، سمنان، فارس، خراسان جنوبی، مرکزی، سیستان، قم، اصفهان، قزوین و تهران واقع شده است
اما مجموعآ در 21 استان کشور پسته کشت شده است.
سطح زیر کشت و پراکندگی ارقام پسته
بر طبق آمار منتشر شده حدود 50 هزار باغ پسته در خراسان رضوی وجود دارد
که به ترتیب در شهرستان های مهولات (فیض آباد) بردسکن، گناباد، خلیل آباد، نیشابور و سبزوار قرا ردارند.
بر اساس پژوهش های انجام شده مشخص شده است که
ارقام اوحدی،
فندقی،
کله قوچی،
اکبری، بادامی ،
پسته گرمه،
پسته قرمز،
احمدآقایی،
ممتاز و عباسعلی
از مهمترین و معروفترین ارقام موجو در باغ های پسته خراسان رضوی است.
بر اساس آمار منتشر شده توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در سال 2007 میلادی میزان تولید پسته در جهان 517 هزار تن بوده است و
ایران با تولید حدود 230 هزار تن (معادل 44 درصد) بالاترین میزان تولید پسته را در جهان دارا بوده است
پس از ایران کشورهای آمریکا با 108 هزار تن ترکیه با 73 هزار تن سوریه با 52 هزار تن، چیت با 38 هزار تن کشورهای مهم تولید کننده پسته بوده اند.
پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد
ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است
ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک جهان از نزولات جوی کمی برخوردار است
مناطقی که بارش سالانه آنها کمتر از پانصد میلیمتر باشد جط مناطق بیابانی دسته بندی می شوند
بر این اساس تقریبا تمام فلات مرکزی ایران (که کانون پسته کاری کشور می باشد) در زمره مناطق بیابانی قرار می گیرند
پایین بودن میزان بارش و بالا بودن تخیر زیاد آب از خاک در مجموع موجب شده است
که کاشت گیاهان مقاوم به شوری و با نیاز آبی پایین در الویت برنامه های توسعه تحقیقاتی و کشاورزی کشور قرار دارد.
پسته در ایران
پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد و
در شرایطی که بسیاری از گیاهان زراعی و باغی قادر به رشد نیستند و
با عملکرد اقتصادی مناسبی ندارند می توانند به خوبی رشد کند و
محصول مناسبی تولید نماید به همین دلیل پسته از دیرباز یکی از درختان مهم میوه در بخش های وسیعی از فلات مرکزی و منطاق حاشیه کویر بوده است.
به دلیل افزایش بی سابقه جمعیت نیاز به تامین آب سلام غذای کافی و تولید درآمد اقتصادی خانواده ها برداشت بی رویه از منابع آبهای زیرزمین در چند دهه گذشته روند افزایشی به خود گرفته و
نتیجه آن بالا رفتن املاح این آبها و پایین افتادن سطح ایستایی سفره هیا زیرزمینی بوده است و
به همین دلایل سطح زیرکشت باغ های پسته نیز با شتاب بیشتری نسبت به گذشته افزایش یافته است
به طوریکه هم اکنون از مرز نیم ملیون هکتار فراتر رفته است.
بر طبق بررسی های انجام شده ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است
وجود جنگل های پسته خودرو و دیم در شمال شرق کشور و تنوع بالای ارقام و ژئوتیپ های پسته دلیل بر این مدعاست
پسته از جمله گیاهانی است که به دلیل دو پایه بودن گره افشانی آزاد و تکثیر جنسی از تنوع ژنتیکی زیادی برخوردار است
تاکنون دهها رقم پسته خوراکی متعلق به گونه (Pistacia vera) در ایران شناسایی شده است
که تنها بخشی از آنها در سطح تجاری معرفی شده و کشت می شوند.
از آنجا که در بسیاری از موارد خصوصیات ژنتیکی هر رقم با رقم دیگر متفاوت است
بنابراین بایسته است که برای شرایط اقلیمی اب و خاک متفاوت و
همچنین برای ذائقه های گوناگون و اهداف مختلق تولید (تازه خوری، خشکبار و فرآورده های غذایی) ارقام و ژئوتیپ هایی را معرفی نمود
که ضمن پایین بودن هزینه تولید آنها از پتانسیل مناسبی برای مصرف نیز برخوردار باشند.
اولین ارقام نتیجه پرورش و اهلی شدن پسته خودرو بوده است
که توسط طبیعت صورت گرفته و از طریق گزینش انسان تکمیل شده است
همانطور که می دانیم راه تکثیر پسته استفاده از بذر (تکثیر جنسی) است و
چون گرده افشانی آزاد در پسته صورت می گیرد،
بنابراین تنوع ژنتیکی بسیار بالا است و اگر هر بذر کاشته شده پیوند نشود یک ژئوتیپ جدید پدید خواهد آمد و
از بین تعداد زیادی نهال بذری که به مرحله باردهی می رسند
بخش کوچکی از آنها از صفات و ویژگی های مطلوبی برای انتخاب برخوردار خواهد بود.
با ارتباط مستقیم بین تولیدکننده و فروشنده و حذف واسطههای میانی موجب کاهش 30 تا 40 درصدی قیمت تمام شدهی پسته شده است.
پسته محصولی است که در تمام دنیا با سرزمین آبا و اجدادیاش، ایران شناخته میشود.
اگر چه درخت پسته به جز ایران بصورت محدود در کشورهای سوریه، ترکمنستان و غرب افغانستان هم وجود دارد،
اما در بازارجهانی رقابت اصلی بین پسته ایران و پستهی تولیدی امریکا است.
جالب است بدانید پسته امریکایی هم از بذرهایی تولید می شود
که یک گیاه شناس امریکایی سال ۱۹۲۹ از ایران با خود به امریکا برد.
ایران و آمریکا، دو کشور اصلی در زمینه تولید و صادرات پسته در جهان بهشمار میروند.
بهطوریکه حدود هفتاد تا هشتاد درصد تولید سالانه پسته در اختیار این دو کشور بوده است.
رقابت دو کشور در سالهای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی مثل خشکسالی یا توفان که منجر به کاهش تولید شد و
یا تحریمهای اقتصادی دستخوش نوسان شده است.
از طرفی خشکسالی و نوسانات ارزی اخیر بازار داخلی پسته را به شدت متلاطم کرد.
خشکسالی چنان اثر نامطلوبی بر کاهش میزان تولید این محصول خوش طعم و پر منفعت گذاشت
که به گفتهی رئیس انجمن پسته تولید این محصول به یک پنجم پارسال رسیده است.
پسته اصل رفسنجان
کاهش تولید، صادرات پسته را هم شدیدا تحت تاثیر قرار داد تا آنجا که در مهر ماه و آبان ماه امسال نهایتا 8 هزار تن پسته ایرانی صادر شد
حال آن که در سال گذشته طی ماههای مهر و آبان 50 هزار تن پسته ایران صادر شده بود.
همین عوامل باعث گرانی پسته در بازار داخلی هم شد.
هم اکنون در بازار جهانی رقابت اصلی کیفیت بین پسته تولیدی کالیفرنیا در امریکا و رفسنجان در ایران است.
در سال 2016 امریکا 406 هزار تن، ایران315 هزار تن و ترکیه با اختلاف بسیار نسبت به این دو با 170 هزار تن تولید در رده های اول تا سوم قرار گرفتند.
برتری امریکاییها نسبت به ایران استفاده از روش های مکانیزه در کشت پسته است
که موجب شده در سالهای اخیر تولید آنها از تولید ایران پیشی بگیرد.
آمریکا از هر هکتار ۳ تن پسته برداشت میکند
در حالی که این آمار در ایران یک تن برای هر هکتار است.
اثرگذاری بازار بین المللی بر قیمت پسته
اگر چه تولید پسته به طور مستقیم به قیمت ارز وابسته نیست،
اما بسیاری از تولیدکنندگان به خاطر تفاوت قیمت در بازار جهانی ترجیح دادند محصولشان را صادر کنند و
برخی هم تنها در قبال قیمتی نزدیک به قیمت بین المللی حاضر به فروش پستهی تولیدیشان در بازار داخلی بودند.
همین عامل باعث شد قیمت پسته در داخل کشور از مرز 200 هزار تومان هم بگذرد و
شب یلدای 1397 بازار خشکبار ایران گرانترین قیمت پسته را تجربه کرد.
اما با وجود این شرایط نامطلوب در بازار، تولیدکنندگانی هم هستند که سعی کردند با کوتاه کردن دست واسطهها محصول تولیدی باغهای پسته رفسنجان را با قیمتی واقعیتر و منصفانه به دست هموطنان برسانند.
دویست هزار خانوادهی ایرانی که از راه تولید پسته امرار معاش میکنند و
حذف واسطههای غیر ضروری از چرخهی فروش این امکان را به آنها میدهد که سریعتر محصول خود را به پول نزدیک کنند و از طرفی مصرفکننده هم بدون پرداخت وجه اضافی پسته را با قیمتی واقعیتر به دست آورد.
در این میانه فراگیر شدن شبکه اینترنت، بستر مناسب را برای ارتباط مستقیم پستهکاران با مصرفکنندگان ایجاد کرده است.
ایدهی راهاندازی یک وبسایت فروشگاهی که بتواند سفارش پسته مورد نیاز خریداران را درب منزل به آنها تحویل بدهد، برای برقراری ارتباط مستقیم بین تولیدکننده و فروشنده کافی بود.
سایت ایران پسته با همین هدف فعالیت خود را آغاز کرده است تا طعم پستهای که مردم رفسنجان تجربه میکنند را با مردم بقیه نقاط کشور به اشتراک بگذارند.
به تعبیری وبسایت ایران پسته، جایی است برای خرید بیواسطهی بهترین پستهی دنیا.
پسته احمدآقایی
پستهی لوکس، مجلسی و درشت و کشیدهی اکبری، پستهی خوش طعم و مرغوب احمد آقایی و پستهی مقرون به صرفهی فندوقی از جمله محصولات عرضه شده در سایت ایران پسته هستند که به صورت خام، فرآوری شده و حتی مغز شده آماده ارائه به مشتریان در سراسر کشور است.
از مهمترین ویژگیهای سایت پسته عرضهی محصول با قیمت تولیدکننده است که اختلاف قیمت آن با بازار بین 30 تا 40 درصد است.
سایت پسته دات کام همچنین دارای یک وبلاگ است که به طور منظم مقالات و دانستنیهای علمی مرتبط با با پسته، این خشکبار لذیذ و مغذی را منتشر میکند.
علاقهمندان جهت آشنایی بیشتر با این سایت میتوانند به آدرس www.iranpesteh.com/ مراجعه کنند و یا با شماره09369595545 تماس بگیرند.
در منطقه خاورمیانه و اسیا براساس یک باور عمومی در مردان منطقه خاورمیانه و آسیا که پسته بیشتری در رژیم غذایی آن ها یافت می شود،
قدرت مردانگی و کیفیت اسپرم و نعوظ بیش از مناطق اروپایی است.
تحقیقات انجام شده در این رابطه نشان داده است
که برای اثربخشی بیشتر و همچنین حفظ سلامت بدن و افزایش قوای جنسی، بهتر است
به میزان یک فنجان پر از پسته و به همان مقدار عسل طبیعی مخلوط نموده و مصرف شود.
معجون دیگری که برای تقویت قوای جنسی مفید است از؛
مغز بادام شیرین و مغز گردو و فندق و پسته (بادام و گردو دو برابر و فندق و پسته یک برابر) را خوب کوبیده با عسل طبیعی آمیخته و صبح ها همراه صبحانه یا قبل از آن میل می نمایند.