محققان معتقدند
که خوردن مغز پسته به دلیل داشتن انواع مواد معدنی و ویتامین ها بخصوص فسفر، آهن و پتاسیم سبب افزایش حافظه و تقویت ذهن می شود.
افزایش هموسیتئین خون (اسید آمینه که از هضم پروتئین حیوانی در بدن تولید می شود)
رگ های خونی را مجروح می کند و باعث پیدایش پلاک (بافت زخمی و مجروح) می شود.
یک بررسی نشان داد افزایش هموسیتئین خون، حافظه مردان مسن را کاهش می دهد.
مطالعات دیگری نیز ثابت کرده
که این امر باعث تنگ شدن سرخرگ های کاروتید (رگ های بزرگی که خون را به مغز می رسانند) می شود.
وجود کلسیم و آهن در پسته باعث می شود
که این نوع خشکبار نقش بسیار مهمی در استحکام بخشیدن به استخوان ها و دندان ها داشته باشد.
پودر پسته، درمان کننده دندان درد نیز می باشد.
محققان دانشگاه تورنتو در کانادا براساس تحقیقات انجام گرفته اعلام نمودند که کاهش روند جذب کربوهیدرات ها در بدن می تواند قند خون را پایین بیاورد.
همچنین بر این مسئله تاکید نمودند که مصرف پسته به همراه مواد غذایی حاوی کربوهیدرات بالا مانند نان سفید، جذب کربوهیدرات را پایین می آورد.
بنابراین مغز این خشکبار می تواند به کنترل دیابت کمک کند.
پسته با کاهش روند جذب کربوهیدرات ها در بدن می تواند قند خون را پایین آوردن و کنترل نماید.
همچنین پسته به پیشگیری از دیابت نوع 2 کمک می کند.
پسته دارای آنتی اکسیدان های ویژه ای است که می توانند از آسیب های بافتی در بیماران مبتلا به دیابت جلوگیری کند.
نتایج حاصل از یک مطالعه نشان داد که پسته در رژیم غذایی سبب بهبود قند خون، عملکرد گردش خون و مارکرهای استرس اکسیداتیو در افراد سالم شده است.
پسته منبع بسیار خوبی از ویتامین E است
که یکی آنتی اکسیدان محلول در چربی بسیار عالی است و
برای حفظ یکپارچگی غشای سلولی لازم بوده و معمولاً برای داشتن پوستی سالم و زیبا توصیه می شود.
ویتامین E از پوست در برابر تخریب ناشی از اشعه های UV محافظت کرده و به این ترتیب از پیر شدن زودرس و سرطان پوست جلوگیری می کند.
همچنین وجود انواع ویتامین های گروه B، ویتامین A، آنتی اکسیدان (جذب رادیکال های آزاد که سبب پیری و افسردگی پوست می شوند)،
فیبر و انواع مواد معدنی دیگر موجود در پسته سبب حفظ لطافت شادای و همچنین سبب تقویت کلاژن های پوست می شود.
پسته دارای آهن قابل جذب فراوانی است و می تواند در موارد درمان کم خونی ناشی از فقر آهن بسیار مؤثر می باشد.
مغز پسته به علت داشتن آهن خون ساز است.
به کسانی که مبتلا به کم خونی هستند، توصیه می شود روزانه مقداری پسته مصرف نمایند.
همچنین پسته منبع بسیار خوبی از ویتامین B6 می باشد.
این ویتامین برای ساخت هموگلوبین، پروتئین مسئول حمل اکسیژن در جریان خون به سلول ها، لازم بوده و
همچنین مقدار اکسیژن حمل شده را نیز افزایش می دهد.
پسته یکی از آجیل های با ارزشی است
که از مرغوب ترین انواع آن در فلات ایران کشت می شود و دارای خواص تغذیه ای بسیاری است
که باعث شده از دیربازدر کنار لذت از طعم پسته ، از خواص درمانی و پیشگیری کننده آن نیز بهره مند شویم.
این ویتامین برای ساخت هموگلوبین، پروتئین مسئول حمل اکسیژن در جریان خون به سلول ها، لازم بوده و همچنین مقدار اکسیژن حمل شده را نیز افزایش می دهد.
مغز پسته طبیعتی گرم و خشک دارد
پسته منبعی غنی از آنتی اکسیدان ها است که حاوی
میباشد.
پسته همچنین دارای مقادیر بالایی
بوده که برای سلامتی سلول های قرمز خون بسیار مفید می باشد.
پسته علاوه بر مقادیر ذکر شده حاوی مقادیر
پروتئین گیاهی، مواد نشاسته ای غنی و مواد معدنی نظیر پتاسیم و منیزیم موجود در پسته بسیاری از نیازهای بدن را تأمین می کند.
مصرف پسته برای کودکان در حال رشد بسیار ارزشمند است.
پسته حاوی مقادیر قابل توجهی از اسید آمینه «آرژینین» است که در ترشح هورمون رشد مؤثر بوده و علاوه بر آن، در غده پانکراس نیز آزاد شدن هورمون انسولین را به همراه دارد.
به همین جهت پسته برای بهبود رشد کودکان و رفع کم خونی از دیرباز مرسوم بوده است.
پسته منبعی غنی از آنتی اکسیدان ها است.
پسته خام منبع خوبی از ویتامین های A و E است که هر دو از مقابله کنندگان با بیماری های التهابی در بدن هستند.
پسته همچنین در کاهش کلسترول خون نقش داشته و دارای خواص آنتی اکسیدانی قوی است
که بر این اساس می تواند در کاهش موارد ابتلا به بیماری های قلبی نیز نقش داشته باشد.
علاوه بر این، پسته برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است و مصرف آن برای باز کردن مجاری کبد توصیه می شود.
پسته معده را تقویت و برای تسکین سرفه هم مفید است.
برای رفع طبیعت گرم پسته،
که باعث ایجاد کهیر یا دانه های قرمز رنگ در پوست می شود،
بهتر است آن را با برگه زردآلو، هلو یا انار ترش مصرف کرد تا گرمی آن، قدری خنثی شود.
پسته همچنین حاوی اسیدهای چربی ضروری مانند لینولیک اسید است.
روغن پسته، مایعی زرد و زلالی است
که از عصاره مغز پسته به دست آمده و دارای خواص غذایی و درمانی است،
از جمله خواص درمانی پسته می توان به موارد زیر اشاره کرد:
تقویت قلب و حافظه، تقویت معده، درمان اسهال به خصوص از طریق استفاده از پوست سبز پسته، تقویت لثه و درمان جوش های دهان، خوشبویی دهان و درمان ریزش موی سر نیز اشاره نمود.
گیاهان سرمنشأ زنجیره غذایی حیات بر روی کره زمین بوده که به عنوان ثروت ملی هر کشور محسوب می شوند.
پسته یکی از مهم ترین اقلام صادراتی ایران است که بیش از 23% از ارزش کل صادرات ایران را بخود اختصاص داده است.
با توجه به این که پسته یکی از محصولات استراتژیک و صادراتی ایران می باشد باید به صورت کامل و به تمام جنبه های این محصول پرداخته شود.
جدول میزان مواد و عناصر موجود در 100 گرم مغز پسته
| آب 6/5 گرم | پتاسیم 1020 میلی گرم | سلنیوم 45/0 میلی گرم |
| پروتئین 5/20 گرم | فسفر 500 میلی گرم | نیکل 08/0 میلی گرم |
| چربی 6/51 گرم | منیزیم 158 میلی گرم | ویتامین c 7 میلی گرم |
| کربوهیدراتها 4/16 گرم | کلسیم158 میلی گرم | ویتامین E 2/5 میلی گرم |
| فیبر 1/2 گرم | آهن 3/7 میلی گرم | ویتامین B169/0 میلی گرم |
| ویتامین B22/0 گرم | کراتین 15/0 میلی گرم | فولیک اسید 05/0 میلی گرم |
لازم به ذکر است که 100 گرم مغز پسته دارای 626 کیلو کالری انرژی می باشد.
بنابراین افرادی که دارای رژیم غذایی هستند،
باید به مقدار مورد نیاز بدن از آن استفاده نمایند،
زیرا مصرف زیاد آن، خاصیت تقویت کنندگی و چاق کننده دارد.
البته استفاده از آن به همراه دیگر مغزی جات برای رفع گرسنگی مفید بوده و از اشتهای کاذب جلوگیری می نماید.
همچنین پسته در بین انواع مغزها از ارزش تغذیه ای بالایی برخوردار می باشد.
تنها پسته ایران استکه از نظر شکل و رنگ و هیبت ظاهری و اندازه و ابعاد و همچنین مشخصات مغز آن، ارقام بسیار متنوعی دارد.
محصول پسته سایر کشورها
عموماً یکنواخت است و تنوع چندانی ندارد.
اغلب این کشورها یک رقم پسته بیش تر ندارند، حتی ارقام پسته محصول برخی کشورها مشابه است و
از نظر مشخصات تفاوت چندانی ندارد.
در ایالات متحده آمریکا
به جز رقم کرمان 3 تا 4 رقم بر اثر پیوند به دست آمده است.
اما این ارقام نه تنها امتیاز برجسته ای بر رقم کرمان ندارند،
بلکه در مقایسه با آن اختلافات منفی غیر قابل اغماضی نیز دارند،
به همین دلیل توسعه ای نداشته و رقم کرمان بر سایر ارقام غالب است.
رقم کرمان محصول کالیفرنیا صرف نظر از تفاوتی که در ماهیت با رقم مشابه آن در شهر کرمان دارد،
مغز آن نیز از نظر ظاهری با ارقام پسته ایران تفاوت هایی دارد.
اگر مغز پسته رقم کرمان محصول کالیفرنیا با چاقوی تیزی از کمر به دو نیم با دو لپه مغز از یکدیگر جدا شوند، در مقطع مغز حفره ای به چشم می خورد.
این نوع حفره در داخل مغز پسته محصول کالیفرنیا تقریباً بدون استثنا وجود دارد و
تنها کوچکی و بزرگی ان تفاوت می کند.
بدون تردید شرایط اقلیمی پسته خیز کالیفرنیا موجب ایجاد این پدیده (حفره هوای درون مغز) می شود.
چون کالیفرنیا شرایط اقلیمی نواحی پسته خیز ایران (کرانه بیابان های کویری) را ندارد
تا بتواند مغز پسته را به مرحله کمال (رسیدن کامل میوه) برساند.
در واقع پسته کالیفرنیا به ظاهر مطلوب است اما در نهاد باطن قابلیت های لازم پسته مرغوب را تحت آن شرایط کسب نکرده است.
یکی از نکات جالب در رنگ آمیزی طبیعی ارقام پسته ایران دایره قرمز رنگ روی پوسته نازک مغز آن است.
این دایره از تداخل چند رنگ به وجود آمده است.
جای این دایره بر روی پوسته نازک مغز در تمامی ارقام پسته ایران ثابت و یکنواخت و در قسمت زیرین مغز که برجسته تر است قرار دارد.
در حالی که این دوایر بر روی مغز پسته کالیفرنیا این زیبایی را ندارد و
نیز جای آن ها روی مغزهای مختلف عموماً یکسان و یکنواخت نیست.
پسته ایران از نظر شکل ظاهری
به دو دسته پسته بادامی و پسته فندقی تقسیم می شوند
که در دنیا به عنوان پسته کشیده و گرد معروف می باشند.
تاکنون 60 رقم پسته در ایران شناسایی شده است.
از جمله این ارقام می توان به
و غیره اشاره نمود.
از جمله مهم ترین ارقامی که برای صادرات متداول می باشد
شامل ارقام کله قوچی، فندقی، اکبری، احمدآقایی و بادامی می باشند.
پسته کله قوچی:
درشتی میوه فندقی شکل و عملکرد خوب این رقم سبب شهرت و گسترش آن شده است.
این رقم نسبت به کمبود آب و موادغذایی حساب بوده و
اکثریت برگ های آن مرکب 5 برگچه ای هستند و
برگچه انتهایی بزرگتر از برگچه های جانبی می باشد.
رقمی زودگل بوده و به همین دلیل بیش تر در معرض خطر سرمای دیررس بهاره و خسارت ناشی از آن قرار دارد.
این رقم در دهه دوم شهریورماه قابل برداشت بوده و
از این نظر جز ارقام متوسط رس می باشد. این نوع درخت پسته دارای ثمردهی خوبی می باشد و
مغز ن بسیار درشت است.
سایزهای آن 22ـ20، 24ـ22، 26ـ24 می باشد و
سایز 20ـ18 در کمیت های کوچک برای این پسته موجود است.
پسته فندقی:
میوه این رقم گرد و به شکل فندق است.
این محصول یکی از انواع پسته است
که به طور گسترده وجود دارد و در بیشتر مناطقی که برای پرورش پسته در ایران است رشد می کند.
این پسته از نمونه گرد می باشد و در سایزهای زیر وجود دارد:
30ـ28، 32ـ30، 34ـ32 سایز 28ـ26 نیز در کمیت های کوچکی برای این پسته موجود است.
پسته بادامی:
میوه این رقم بادامی شکل، ریز و خنجر مانند است که رنگی کدر دارد.
اکثریت برگ های آن 5 برگچه ای هستند. رقمی زود گل بوده و در نیمه اول مرداد ماه قابل برداشت است و از این نظر جز ارقام خیلی زودرس می باشد.
پسته احمدآقایی:
جدیدترین پسته تجاری ایران است.
به دلیل ثمردهی زیاد و زمان کم به باز نشستن برای کشاورزان بسیار مشهور است.
در بعضی بازارها مثل هند و یونان این پسته بسیار مشهور است.
مغز این پسته کشیده و در سایزهای 24ـ22، 26ـ24، 28ـ26، 30ـ28 می باشد و سایز 22ـ20 در کمیت های کوچک برای این پسته موجود است.
اندازه: به تعداد پسته درصد گرم یا در 3/28 گرم (یک اونس) اندازه پسته گفته می شود.
یکنواختی: به یکنواخت بودن پسته از لحاظ رقم و اندازه گفته می شود.
مواد خارجی: به موادی غیر از پسته خوراکی مثل پوست سبز و یا پوست سخت بدون مغز، سنگریزه و غیره که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بوده و به روش های مختلف قابل جداسازی باشد، گفته می شود.
مغز پسته آزاد: به مغز پسته ای گفته می شود که از داخل پوست استخوانی خارج شده باشد.
ناخندان: به پسته ای گفته می شود که پوست سخت آن در جهت درز و برجستگی طولی به طور طبیعی و مکانیکی شکاف برنداشته باشد.
کم خندان: به پسته خندانی گفته می شود که فاصله دو لبه پوست سخت آن کمتر از 2 میلی متر باشد.
خندان: به پسته ای گفته می شود که در جهت محور طولی پسته شکاف برداشته باشد.
پوکی: به حالتی گفته می شود که مغز پسته کمتر از 25 درصد وزن پسته را شامل گردد.
نارسی: به حالتی گفته می شود که رشد طبیعی مغز پسته در اثر عوامل مختلف کامل نشده و یا کوچک باقی مانده باشد، در این حالت مغز پسته کمتر از 47 درصد و بیش از 25 درصد وزن پسته را شامل می گردد.
تندی: به طعم و مزه ناخوشایند ناشی از اکسیداسیون چربی ها در مغز پسته گفته می شود.
طعم غیرطبیعی: به بو و مزه غیرطبیعی ناشی از نفوذ آلودگی های محیطی و شیمیایی (نظیر نفت، نفتالین، سموم و غیره) در مغز پسته گفته می شوند.
طعم سوختگی: به طعم غیرطبیعی که ممکن است در اثر شرایط نامطلوب فرآوری (درجه حرارت بالا و زمان طولانی) ایجاد گردد، گفته می شود.
رنگ پوست پسته: رنگ پوست پسته خام عبارت است از رنگ طبیعی پوست سخت که برحسب رقم و نوع عملیات بعد از برداشت معمولاً از شیری تا کرم تیره متغیر است.
در بعضی از ارقام خطوط دودی رنگی در انتهای پوست استخوانی پسته مشاهده می گردد که طبیعی می باشد.
بدرنگی: به حالتی گفته می شوند که پوست سخت در 25 درصد سطح کل و یا 50 درصد سطح یک لپه رنگ طبیعی خود را نداشته باشد (تغییر رنگ به زرد، خاکستری تا سیاه رنگ صورت گرفته باشد).
بدشکلی: به حالتی گفته می شود که پسته شکل عادی خود را نداشته باشد و یا در ناحیه غیرشکاف طولی شکستگی پیدا کرده باشد.
گو: در اصطلاح به پسته ای گفته می شود که پوست نرم رویی آن جدا نگردیده و یا بیش از 25 درصد سطح کل پوست سخت را در بر گرفته باشد.
آفلاتوکسین: زهرابه ای (سمی) است که بوسیله تعدادی از گونه های قارچ آسپرژیلوس (مانند فلاووس و پارازایتیکوس) به وجود می آید.
باقیمانده سموم: باقیمانده سموم که پس از عملیات مبارزه شیمیایی با آفات باغی و انباری در محصول پسته مانده باشد.
نیاز سرمایی پسته: همانند سایر درختان خزان کننده، پسته نیز جهت رشد مطلوب در بهار نیاز به یک دوره سرما در فصل رکود دارد. با توجه به نوع رقم نیاز سرمایی پسته از 400 تا 1400 ساعت ذکر شده است.
ایران پسته 