بر اساس آخرین آمار منتشر شده از طرف سازمان خواربار و کشاورزی (FAO) در سال 2009 میلادی سطح زیرکشت بارور پسته در دنیا 660 هزار هکتار بوده است.
ایران با دارا بودن 450 هزار هکتار سطح زیر کشت حدود 72 درصد این سطح را به خود اختصاص داده است.
پس از ایران کشورهای آمریکا با 61 هزار هکتار ترکبه با 43 هزار هکتار، سوریه با 42 هزار هکتار و چین با 25 هزار هکتار سطح زیر کشت باغ های بارور پسته از دیگر کشورهای عمده پسته خیز دنیا محسوب می شوند.
حدود 97 درصد از سطح زیر کشت پسته در ایران در دوازده استان:
کرمان ، خراسان رضوی، یزد، سمنان، فارس، خراسان جنوبی، مرکزی، سیستان، قم، اصفهان، قزوین و تهران واقع شده است
اما مجموعآ در 21 استان کشور پسته کشت شده است.
سطح زیر کشت و پراکندگی ارقام پسته
بر طبق آمار منتشر شده حدود 50 هزار باغ پسته در خراسان رضوی وجود دارد
که به ترتیب در شهرستان های مهولات (فیض آباد) بردسکن، گناباد، خلیل آباد، نیشابور و سبزوار قرا ردارند.
بر اساس پژوهش های انجام شده مشخص شده است که
ارقام اوحدی،
فندقی،
کله قوچی،
اکبری، بادامی ،
پسته گرمه،
پسته قرمز،
احمدآقایی،
ممتاز و عباسعلی
از مهمترین و معروفترین ارقام موجو در باغ های پسته خراسان رضوی است.
بر اساس آمار منتشر شده توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در سال 2007 میلادی میزان تولید پسته در جهان 517 هزار تن بوده است و
ایران با تولید حدود 230 هزار تن (معادل 44 درصد) بالاترین میزان تولید پسته را در جهان دارا بوده است
پس از ایران کشورهای آمریکا با 108 هزار تن ترکیه با 73 هزار تن سوریه با 52 هزار تن، چیت با 38 هزار تن کشورهای مهم تولید کننده پسته بوده اند.
پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد
ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است
ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک جهان از نزولات جوی کمی برخوردار است
مناطقی که بارش سالانه آنها کمتر از پانصد میلیمتر باشد جط مناطق بیابانی دسته بندی می شوند
بر این اساس تقریبا تمام فلات مرکزی ایران (که کانون پسته کاری کشور می باشد) در زمره مناطق بیابانی قرار می گیرند
پایین بودن میزان بارش و بالا بودن تخیر زیاد آب از خاک در مجموع موجب شده است
که کاشت گیاهان مقاوم به شوری و با نیاز آبی پایین در الویت برنامه های توسعه تحقیقاتی و کشاورزی کشور قرار دارد.
پسته در ایران
پسته از جمله گیاهانی است که تحمل بالایی به شوری و خشکی دارد و
در شرایطی که بسیاری از گیاهان زراعی و باغی قادر به رشد نیستند و
با عملکرد اقتصادی مناسبی ندارند می توانند به خوبی رشد کند و
محصول مناسبی تولید نماید به همین دلیل پسته از دیرباز یکی از درختان مهم میوه در بخش های وسیعی از فلات مرکزی و منطاق حاشیه کویر بوده است.
به دلیل افزایش بی سابقه جمعیت نیاز به تامین آب سلام غذای کافی و تولید درآمد اقتصادی خانواده ها برداشت بی رویه از منابع آبهای زیرزمین در چند دهه گذشته روند افزایشی به خود گرفته و
نتیجه آن بالا رفتن املاح این آبها و پایین افتادن سطح ایستایی سفره هیا زیرزمینی بوده است و
به همین دلایل سطح زیرکشت باغ های پسته نیز با شتاب بیشتری نسبت به گذشته افزایش یافته است
به طوریکه هم اکنون از مرز نیم ملیون هکتار فراتر رفته است.
بر طبق بررسی های انجام شده ایران قطب اصلی کاشت پسته در دنیا است
وجود جنگل های پسته خودرو و دیم در شمال شرق کشور و تنوع بالای ارقام و ژئوتیپ های پسته دلیل بر این مدعاست
پسته از جمله گیاهانی است که به دلیل دو پایه بودن گره افشانی آزاد و تکثیر جنسی از تنوع ژنتیکی زیادی برخوردار است
تاکنون دهها رقم پسته خوراکی متعلق به گونه (Pistacia vera) در ایران شناسایی شده است
که تنها بخشی از آنها در سطح تجاری معرفی شده و کشت می شوند.
از آنجا که در بسیاری از موارد خصوصیات ژنتیکی هر رقم با رقم دیگر متفاوت است
بنابراین بایسته است که برای شرایط اقلیمی اب و خاک متفاوت و
همچنین برای ذائقه های گوناگون و اهداف مختلق تولید (تازه خوری، خشکبار و فرآورده های غذایی) ارقام و ژئوتیپ هایی را معرفی نمود
که ضمن پایین بودن هزینه تولید آنها از پتانسیل مناسبی برای مصرف نیز برخوردار باشند.
اولین ارقام نتیجه پرورش و اهلی شدن پسته خودرو بوده است
که توسط طبیعت صورت گرفته و از طریق گزینش انسان تکمیل شده است
همانطور که می دانیم راه تکثیر پسته استفاده از بذر (تکثیر جنسی) است و
چون گرده افشانی آزاد در پسته صورت می گیرد،
بنابراین تنوع ژنتیکی بسیار بالا است و اگر هر بذر کاشته شده پیوند نشود یک ژئوتیپ جدید پدید خواهد آمد و
از بین تعداد زیادی نهال بذری که به مرحله باردهی می رسند
بخش کوچکی از آنها از صفات و ویژگی های مطلوبی برای انتخاب برخوردار خواهد بود.
با ارتباط مستقیم بین تولیدکننده و فروشنده و حذف واسطههای میانی موجب کاهش 30 تا 40 درصدی قیمت تمام شدهی پسته شده است.
پسته محصولی است که در تمام دنیا با سرزمین آبا و اجدادیاش، ایران شناخته میشود.
اگر چه درخت پسته به جز ایران بصورت محدود در کشورهای سوریه، ترکمنستان و غرب افغانستان هم وجود دارد،
اما در بازارجهانی رقابت اصلی بین پسته ایران و پستهی تولیدی امریکا است.
جالب است بدانید پسته امریکایی هم از بذرهایی تولید می شود
که یک گیاه شناس امریکایی سال ۱۹۲۹ از ایران با خود به امریکا برد.
ایران و آمریکا، دو کشور اصلی در زمینه تولید و صادرات پسته در جهان بهشمار میروند.
بهطوریکه حدود هفتاد تا هشتاد درصد تولید سالانه پسته در اختیار این دو کشور بوده است.
رقابت دو کشور در سالهای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی مثل خشکسالی یا توفان که منجر به کاهش تولید شد و
یا تحریمهای اقتصادی دستخوش نوسان شده است.
از طرفی خشکسالی و نوسانات ارزی اخیر بازار داخلی پسته را به شدت متلاطم کرد.
خشکسالی چنان اثر نامطلوبی بر کاهش میزان تولید این محصول خوش طعم و پر منفعت گذاشت
که به گفتهی رئیس انجمن پسته تولید این محصول به یک پنجم پارسال رسیده است.
پسته اصل رفسنجان
کاهش تولید، صادرات پسته را هم شدیدا تحت تاثیر قرار داد تا آنجا که در مهر ماه و آبان ماه امسال نهایتا 8 هزار تن پسته ایرانی صادر شد
حال آن که در سال گذشته طی ماههای مهر و آبان 50 هزار تن پسته ایران صادر شده بود.
همین عوامل باعث گرانی پسته در بازار داخلی هم شد.
هم اکنون در بازار جهانی رقابت اصلی کیفیت بین پسته تولیدی کالیفرنیا در امریکا و رفسنجان در ایران است.
در سال 2016 امریکا 406 هزار تن، ایران315 هزار تن و ترکیه با اختلاف بسیار نسبت به این دو با 170 هزار تن تولید در رده های اول تا سوم قرار گرفتند.
برتری امریکاییها نسبت به ایران استفاده از روش های مکانیزه در کشت پسته است
که موجب شده در سالهای اخیر تولید آنها از تولید ایران پیشی بگیرد.
آمریکا از هر هکتار ۳ تن پسته برداشت میکند
در حالی که این آمار در ایران یک تن برای هر هکتار است.
اثرگذاری بازار بین المللی بر قیمت پسته
اگر چه تولید پسته به طور مستقیم به قیمت ارز وابسته نیست،
اما بسیاری از تولیدکنندگان به خاطر تفاوت قیمت در بازار جهانی ترجیح دادند محصولشان را صادر کنند و
برخی هم تنها در قبال قیمتی نزدیک به قیمت بین المللی حاضر به فروش پستهی تولیدیشان در بازار داخلی بودند.
همین عامل باعث شد قیمت پسته در داخل کشور از مرز 200 هزار تومان هم بگذرد و
شب یلدای 1397 بازار خشکبار ایران گرانترین قیمت پسته را تجربه کرد.
اما با وجود این شرایط نامطلوب در بازار، تولیدکنندگانی هم هستند که سعی کردند با کوتاه کردن دست واسطهها محصول تولیدی باغهای پسته رفسنجان را با قیمتی واقعیتر و منصفانه به دست هموطنان برسانند.
دویست هزار خانوادهی ایرانی که از راه تولید پسته امرار معاش میکنند و
حذف واسطههای غیر ضروری از چرخهی فروش این امکان را به آنها میدهد که سریعتر محصول خود را به پول نزدیک کنند و از طرفی مصرفکننده هم بدون پرداخت وجه اضافی پسته را با قیمتی واقعیتر به دست آورد.
در این میانه فراگیر شدن شبکه اینترنت، بستر مناسب را برای ارتباط مستقیم پستهکاران با مصرفکنندگان ایجاد کرده است.
ایدهی راهاندازی یک وبسایت فروشگاهی که بتواند سفارش پسته مورد نیاز خریداران را درب منزل به آنها تحویل بدهد، برای برقراری ارتباط مستقیم بین تولیدکننده و فروشنده کافی بود.
سایت ایران پسته با همین هدف فعالیت خود را آغاز کرده است تا طعم پستهای که مردم رفسنجان تجربه میکنند را با مردم بقیه نقاط کشور به اشتراک بگذارند.
به تعبیری وبسایت ایران پسته، جایی است برای خرید بیواسطهی بهترین پستهی دنیا.
پسته احمدآقایی
پستهی لوکس، مجلسی و درشت و کشیدهی اکبری، پستهی خوش طعم و مرغوب احمد آقایی و پستهی مقرون به صرفهی فندوقی از جمله محصولات عرضه شده در سایت ایران پسته هستند که به صورت خام، فرآوری شده و حتی مغز شده آماده ارائه به مشتریان در سراسر کشور است.
از مهمترین ویژگیهای سایت پسته عرضهی محصول با قیمت تولیدکننده است که اختلاف قیمت آن با بازار بین 30 تا 40 درصد است.
سایت پسته دات کام همچنین دارای یک وبلاگ است که به طور منظم مقالات و دانستنیهای علمی مرتبط با با پسته، این خشکبار لذیذ و مغذی را منتشر میکند.
علاقهمندان جهت آشنایی بیشتر با این سایت میتوانند به آدرس www.iranpesteh.com/ مراجعه کنند و یا با شماره09369595545 تماس بگیرند.
در منطقه خاورمیانه و اسیا براساس یک باور عمومی در مردان منطقه خاورمیانه و آسیا که پسته بیشتری در رژیم غذایی آن ها یافت می شود،
قدرت مردانگی و کیفیت اسپرم و نعوظ بیش از مناطق اروپایی است.
تحقیقات انجام شده در این رابطه نشان داده است
که برای اثربخشی بیشتر و همچنین حفظ سلامت بدن و افزایش قوای جنسی، بهتر است
به میزان یک فنجان پر از پسته و به همان مقدار عسل طبیعی مخلوط نموده و مصرف شود.
معجون دیگری که برای تقویت قوای جنسی مفید است از؛
مغز بادام شیرین و مغز گردو و فندق و پسته (بادام و گردو دو برابر و فندق و پسته یک برابر) را خوب کوبیده با عسل طبیعی آمیخته و صبح ها همراه صبحانه یا قبل از آن میل می نمایند.
پسته می تواند سطح کلسترول بد را در بدن تا حدود 12 درصد کاهش دهد.
پسته سرشار از ماده ای به نام فیتوسترول
مصرف عسل و میوه های مغزداری چون پسته، فندق و گردو موجب کاهش کلسترول خون می شود.
برای کاهش کلسترول خون در رژیم غذایی خود تجدید نظر کنید.
عسل، بادام، پسته، فندق و گردو را به رژیم غذایی اضافه کنید.
پسته می تواند سطح کلسترول را در بدن تا حدود 12 درصد کاهش دهد.
پسته موجب پایین آوردن کلسترول بد خون
به گفته دانشمندان این کاهش کلسترول موجب کاهش خطر ابتلا به بیماریهای عروق کرونری در بدن می شود.
که در نتیجه موجب کاهش ابتلا به نارسایی های قلبی خواهد بود.
محققان بر این باورند که آنتی اکسیدان های پسته، از التهاب خونی و عروقی و تصلب شرایین جلوگیری می نماید.
دانشمندان دانشگاه ایالتی پن اثر پسته را بر روی افرادی که رژیم غذایی مناسب سلامت قلب را دنبال کردند، مطالعه نمودند.
به گفته این محققان شرکت کنندگان در این پژوهش در کنار رژیم غذایی خود، روزانه 40 تا 80 گرم پسته هم مصرف می کردند که این امر سطح کلسترول خون آن ها را بهبود بخشید.
براساس تحقیقات به عمل آمده، پسته سرشار از ماده ای به نام فیتوسترول (نوعی کلسترول گیاهی) است که سبب می شود، سطح کلسترول بد خون پایین بیاید.
همچنین وجود چربی اشباع نشده در پسته و روغن آن باعث پایین آمدن سطح کلسترول بد (LDL) و بالا است.
براساس تحقیقاتی که در سال 2010 توسط محققین دانشگاه پنسیلوانیا انجام شده مشخص شد که افزودن پسته به رژیم غذایی افراد مسن مبتلا به سطوح بالای کلسترول باعث کاهش کلسترول در خون آن ها می شود.